Πιο συγκεκριμένα, «η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ξεκινήσει έρευνα σχετικά με την ανάθεση σε μόλις 10 εταιρίες στην Ελλάδα περισσότερων από 600 έργων στον τομέα της τεχνολογίας, συνολικής αξίας άνω των 2,5 δισ. ευρώ, που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για έργα που ανατέθηκαν στις τρεις εταιρίες τηλεπικοινωνιών της χώρας, μετά από διαδικασίες που κατά κύριο λόγο είχαν μόνο μία προσφορά» επισημαίνει ο Έλληνας Αντιπρόεδρος, ο οποίος είναι και ο μοναδικός από την Ελλάδα που μετέχει στην Ομάδα Εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον έλεγχο εφαρμογής του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και της διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Στην ερώτησή του ο Δημ. Παπαδημούλης ρωτά την Κομισιόν αφενός εάν «είναι σε γνώση των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας» και αφετέρου εάν «σκοπεύει να ζητήσει εξηγήσεις για τον τρόπο ανάθεσης των εν λόγω έργων». Επιπλέον, ζητά να μάθει «τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για να διασφαλίσει τη χρηστή διαχείριση και διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων».

Πέρα από τον προβληματισμό και τα σοβαρά ερωτήματα που φαίνεται να προκύπτουν από την συγκεκριμένη υπόθεση, σημειώνεται πως «το ποσοστό των δημοσίων συμβάσεων στην Ελλάδα που ανατέθηκαν σε μόλις έναν υποψήφιο αυξήθηκε στο 48% έναντι 37% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η ελληνική κυβέρνηση έχει διαθέσει το 41,6% των κονδυλίων του ελληνικού σχεδίου στους 100 μεγαλύτερους αποδέκτες!».

Ακολουθεί πλήρης η ερώτηση:

Θέμα: Έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον τρόπο ανάθεσης εκατοντάδων έργων αξίας άνω των 2,5 δισ. ευρώ που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελλάδα

Σύμφωνα με χθεσινό δημοσίευμα[1], η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ξεκινήσει έρευνα σχετικά με την ανάθεση σε μόλις 10 εταιρίες στην Ελλάδα περισσότερων από 600 έργων στον τομέα της τεχνολογίας, συνολικής αξίας άνω των 2,5 δισ. ευρώ, που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για έργα που ανατέθηκαν στις τρεις εταιρίες τηλεπικοινωνιών της χώρας, πέντε εταιρίες πληροφορικής και δύο εταιρίες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών την περίοδο 2020-2023, μετά από διαδικασίες που κατά κύριο λόγο είχαν μόνο μία προσφορά. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς για το 2022[2], το ποσοστό των δημοσίων συμβάσεων στην Ελλάδα που ανατέθηκαν στο πλαίσιο διαδικασιών με μόλις έναν υποψήφιο αυξήθηκε στο 48% (έναντι 37% του ευρωπαϊκού μέσου όρου), ενώ η ελληνική κυβέρνηση έχει διαθέσει το 41,60% των κονδυλίων του ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στους 100 μεγαλύτερους αποδέκτες (τέταρτο μεγαλύτερο ποσοστό, έναντι 28,22% του ευρωπαϊκού μέσου όρου)[3]. Η υπόθεση γεννά σοβαρά ερωτήματα και προβληματισμό, σε συνέχεια και πρόσφατων δηλώσεων του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που εκφράζει έντονη ανησυχία για τον κίνδυνο απάτης στην αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης[4].

Ενόψει των ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:

Είναι σε γνώση των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας;

Σκοπεύει να ζητήσει εξηγήσεις για τον τρόπο ανάθεσης των εν λόγω έργων;

Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για να διασφαλίσει τη χρηστή διαχείριση και διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων;

[1] https://www.politico.eu/article/fraud-busters-swoop-greece-contract-involve-e2-5-billion-eu-recovery-fund-cosmote-vodafone-nova/

[2] https://single-market-scoreboard.ec.europa.eu/countries/greece_en

[3] https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2024/761979/IPOL_BRI(2024)761979_EN.pdf

[4] https://www.euractiv.com/section/economy-jobs/interview/e600m-italy-recovery-fund-fraud-likely-to-be-repeated-eu-audit-chief-warns/

«Τα 2,2 δισ. ευρώ που εξήγγειλε η φον ντερ Λάιεν για τη χώρα μας μετά τη συνάντηση με τον κ. Μητσοτάκη δεν είναι νέο φρέσκο κοινοτικό χρήμα. Είναι κονδύλια που ανήκουν στην Ελλάδα, της έχουν δοθεί για να καλύψει άλλες ανάγκες -από γεωργικά προγράμματα, από το Ταμείο Συνοχής και λοιπά- δεν έχουν ως τώρα αξιοποιηθεί, και θα διατεθούν για την ανακούφιση των πληγέντων από πλημμύρες και πυρκαγιές», τόνισε ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Δημήτρης Παπαδημούλης, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Ionian Channel.

«Μια ημέρα πριν την επίσκεψη Μητσοτάκη στο Στρασβούργο ζήτησα ο ίδιος, με επείγουσα ερώτησή μου στην Κομισιόν, τη μέγιστη δυνατή ευρωπαϊκή αλληλεγγύη από την ΕΕ για τους πληγέντες της θεομηνίας. Φυσικά, ακόμη κι αν δεν είναι φρέσκο χρήμα αυτό που ανακοινώθηκε, είναι ευπρόσδεκτο. Είτε ανήκει κανείς στην κυβέρνηση ή στην αντιπολίτευση, πρέπει να αγωνίζεται για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Με έργα και όχι με λόγια. Γι’ αυτό εμείς, ως ευρωομάδα του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., θα αγωνιστούμε να λάβει η χώρα και επιπλέον κονδύλια», επισήμανε ο ίδιος.

Όμως ο Δημ. Παπαδημούλης έκρουσε και τον κώδωνα: «Είναι σημαντικό να δούμε τί έχει κάνει η κυβέρνηση της ΝΔ με τα κονδύλια που έχει ήδη λάβει τα προηγούμενα χρόνια. Ήδη έδωσα επίσημα στοιχεία, της κυβέρνησης, στη δημοσιότητα που δείχνουν τα εξής:

Από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουμε πάρει πάνω από 30 δισ. ευρώ από το 2020. Η απορρόφηση για τα αντιπλημμυρικά έργα είναι 0% με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ.

Για τη δασοπροστασία η απορρόφηση ήταν 2,46%. Και για την πολιτική προστασία και πρόληψη απορροφήθηκε το 0,52%.

Από το σύνολο του Ταμείου Ανάκαμψης μόνο το 2% έχει δώσει “στα χαρτιά” η κυβέρνηση Μητσοτάκη για πολιτική προστασία, δασοπροστασία και αντιπλημμυρικά. Αλλά ούτε και αυτό το πενιχρό 2% δεν νοιάστηκε να το μετατρέψει σε έργα, ώστε να απορροφήσει τα κοινοτικά κονδύλια.

Ειδικά για τη Θεσσαλία, που έχει πληγεί περισσότερο από όλους από τις πλημμύρες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης το 2020 πήγε εκεί μετά τον Ιανό, έταξε λαγούς με πετραχήλια, μοίρασε στα λόγια εκατοντάδες εκατ. ευρώ, μαζί με τον εκλεκτό του περιφερειάρχη κ. Αγοραστό, και το αποτέλεσμα ήταν μηδενικό».

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο ευρωβουλευτής: «Τα καιρικά φαινόμενα, ναι, είναι ακραία, αλλά είναι και ακραία η αποτυχία του επιτελικού κράτους. Μοιράσανε λεφτά, μάλιστα με απευθείας αναθέσεις ειδικά στη Θεσσαλία, αλλά τα έργα δεν έγιναν ποτέ ή αναβλήθηκαν τρία χρόνια μετά τον Ιανό. Άλλα έργα, δε, αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά, χάρτινα και σκάρτα. Η πλημμύρα οδήγησε και στην κατάρρευση ορισμένων εξ’ αυτών.

Διότι 3 εκατ. ευρώ από αυτά που δόθηκαν στον κ. Αγοραστό από τον κ. Μητσοτάκη -στον κομματικό του φίλο που πάλι τον υποστηρίζει για την περιφέρεια της Θεσσαλίας- ο πρώτος τα αξιοποίησε για επικοινωνιακές δράσεις -δηλαδή για προπαγάνδα υπέρ του εαυτού του!».

«Αυτή ακριβώς είναι η Ελλάδα που πνίγεται, βουλιάζει και καίγεται. Χρειαζόμαστε σχέδιο για να πιάνουν τόπο τα λεφτά. Δεν πρέπει να πηγαίνουν με απευθείας αναθέσεις στις τσέπες ημετέρων, αλλά να είναι υπέρ της κοινωνίας και της δημιουργίας υποδομών», υπογράμμισε ο Δημ. Παπαδημούλης.

«Ειδικά για τη Θεσσαλία, αλλά και για όλη την Ελλάδα, χρειάζεται ένα επείγον σχέδιο για να έχουμε αντιπλημμυρική θωράκιση, πολιτική προστασία, δασοπροστασία. Δεν είναι δυνατόν τα πάνω από 30 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης να πηγαίνουν σε λίγες επιχειρήσεις φίλων της ΝΔ και του κ. Μητσοτάκη. Δεν πηγαίνει τίποτα για τις ΜμΕ, ελάχιστα για την κοινωνική στέγη και μηδενικά ποσά με μηδενική απορρόφηση για αντιπλημμυρική προστασία, πολιτική προστασία, δασοπροστασία», είπε και κατέληξε: «Οι διαχρονικές ευθύνες είναι μια εύκολη διαφυγή από την παταγώδη κυβερνητική αποτυχία. Το “φταίμε όλοι” οδηγεί στο “δεν φταίει κανείς”. Και γι’ αυτό επιμένω ότι, και με τις πυρκαγιές και με τις πλημμύρες, αυτό που ζει η χώρα μας είναι η παταγώδης αποτυχία του επιτελικού κράτους της ΝΔ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είναι απλός παρατηρητής, αλλά ο επικεφαλής αυτής της αποτυχημένης ορχήστρας.

Η Ελλάδα, με την κυβέρνηση της ΝΔ, έχει αρνητικό ρεκόρ στην ΕΕ σε επίπεδο μεγέθους κυβερνητικού επιτελείου. Είναι 63 οι υπουργοί, αναπληρωτές και υφυπουργοί. Τί κάνουν όλοι αυτοί εκτός από το να παίζουν… μουσικές καρέκλες με ορχήστρα Μητσοτάκη;»

Δριμεία κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης Μητσοτάκη όσον αφορά στην απορρόφηση των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης για την αντιπλημμυρική προστασία, τη δασοπροστασία και την πολιτική προστασία άσκησε ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Δημήτρης Παπαδημούλης, μιλώντας στο Action24.

Με αφορμή τη σημερινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με την επικεφαλής της Κομισιόν είπε τα εξής: «Είναι αυτονόητο ότι επιδιώκουμε τη μέγιστη δυνατή ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για τις καταστροφές που χτύπησαν τη χώρα. Οι πολίτες θέλουν αποτελέσματα. Όχι απλώς επικοινωνία και μάχες εντυπώσεων. Γι’ αυτό ο ίδιος κατέθεσα ήδη χθες επείγουσα ερώτηση στην Κομισιόν για τις καταστροφικές πυρκαγιές και τις φονικές πλημμύρες. Πριν, όμως, δούμε τί θα πάρουμε από την ΕΕ, οφείλουμε να δούμε τί έχει κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη με τα λεφτά που έχουμε ήδη πάρει!».

Αναλυτικότερα, ο Δημ. Παπαδημούλης είπε: «Από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουμε πάρει πάνω από 30 δισ. ευρώ από το 2020. Ξέρετε ποια είναι η απορρόφηση για τα αντιπλημμυρικά έργα; Είναι 0%. Μπήκαν στο σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης αντιπλημμυρικά έργα ύψους 117 εκατ. ευρώ, και από αυτά ως τον Ιούνιο του 2023 η απορρόφηση ήταν 0% εκ μέρους του επιτελικού κράτους της ΝΔ.

Για τη δασοπροστασία στο σχέδιο μπήκαν 377 εκατ. ευρώ και η απορρόφηση ήταν 2,46%. Και για την πολιτική προστασία και πρόληψη 187,5 εκατ. ευρώ και απορροφήθηκε το 0,52%.

Από το σύνολο του Ταμείου Ανάκαμψης, από το οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει πάρει ένα σκασμό λεφτά και πρόκειται να πάρει άλλα τόσα -και μαζί όλοι οι μεγάλοι της οικονομίας- ξέρετε πόσα έχουν προβλεφθεί συνολικά για πολιτική προστασία, δασοπροστασία και αντιπλημμυρικά; Το 2,2% μόνο.

Κι αν σε αυτό προσθέσουμε το έγκλημα της Θεσσαλίας -όπου εκεί βρέθηκε ο Κ. Μητσοτάκης μετά τον Ιανό για να τάξει λαγούς με πετραχήλια- καταλαβαίνεται ότι εκτός από το να ζητάμε πρόσθετη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πρέπει να δούμε και την παταγώδη αποτυχία του δήθεν επιτελικού κράτους! Σαφώς και είμαι δίπλα στον Μητσοτάκη σε όσα θα ζητήσει σήμερα από την Κομισιόν, αλλά η αποτυχία του επιτελικού κράτους έχει ονοματεπώνυμο -αυτό του ίδιου του πρωθυπουργού!»

Όσον αφορά τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας, ο Δημ. Παπαδημούλης υπογράμμισε: «Ο κ. Αγοραστός αντί να ζητά αναβολές των εκλογών στη Θεσσαλία, πρέπει να λογοδοτήσει μαζί με τους συναρμόδιους υπουργούς και να μας πει τί έγιναν τα λεφτά που πήρε για αντιπλημμυρική προστασία. Γιατί διαβάζω ότι 3 εκατ. ευρώ εξ αυτών δόθηκαν για επικοινωνιακές δράσεις. Δηλαδή για προπαγάνδα υπέρ του κ. Αγοραστού!»

Στη συνέχεια συμπλήρωσε: «Η Ελλάδα, με την κυβέρνηση της ΝΔ, έχει αρνητικό ρεκόρ στην ΕΕ σε επίπεδο μεγέθους κυβερνητικού επιτελείου. Είναι 63 οι υπουργοί, αναπληρωτές και υφυπουργοί. Τί κάνουν όλοι αυτοί εκτός από το να παίζουν… μουσικές καρέκλες με ορχήστρα Μητσοτάκη;»

Ειδικότερα, σχετικά με την επείγουσα ερώτηση που ο ίδιος κατέθεσε στην Κομισιόν ο Δημ. Παπαδημούλης επισήμανε ότι ζήτησε από την ΕΕ και την φον ντερ Λάιεν «να ξύσει τον πάτο του βαρελιού για να βρούμε πρόσθετα εργαλεία και πρόσθετη χρηματοδότηση από όλα τα ευρωπαϊκά ταμεία». Μάλιστα, όπως εξήγησε, «υπάρχει ένα ταμείο για δράσεις Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης από το οποίο ήδη η Σλοβενία έχει πάρει 2,7 δισ. ευρώ για πλημμύρες που είχε στις αρχές Αυγούστου».

«Αλλά προσέξτε, η Σλοβενία μια εβδομάδα μετά τις πλημμύρες ήδη είχε καταθέσει απολογισμό και αίτημα πληρωμής. Εμείς, 10 μέρες μετά την έναρξη της ιστορίας με τις πλημμύρες και ένα μήνα μετά τις φονικές πυρκαγιές, έχουμε καταθέσει τέτοιο αίτημα συνδρομής; Η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει την καταγραφή; Τί ζητάει και επί τη βάση ποιας τεκμηρίωσης; Θα έπρεπε το αίτημα και η καταγραφή να έχουν γίνει», προσέθεσε.

Ο Αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου στη συνέχεια δήλωσε και τα εξής:

«Από το Ταμείο Ανάκαμψης από το οποίο θα πάρουμε συνολικά -μαζί με το RepowerEU- 36 δισ. ευρώ τα αντιπλημμυρικά έργα, η δασοπροστασία και η πολιτική προστασία δεν προχωρούν με ευθύνη της κυβέρνησης. Θέλω να σας ενημερώσω ότι πριν λίγες εβδομάδες κατέθεσε αίτημα αλλαγών στο Ταμείο Ανάκαμψης -δηλαδή να βγουν κάποια έργα και να μπουν άλλα τα οποία μπορούν να τρέξουν πιο γρήγορα. Η πρόταση αυτή είναι 8 σελίδες. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη την κρύβει όμως. Και έτσι δεν ξέρουμε ποια έργα βγάζει και ποια βάζει στη θέση τους. Ζητώ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη να σταματήσει αυτό το κρυφτό και να δώσει την πρόταση των 8 σελίδων στη δημοσιότητα.

Για να δούμε αν αληθεύει ότι με αυτή την πρόταση έχουν βγάλει έξω αντιπλημμυρικά έργα. Τα δισεκατομμύρια ευρώ που παίρνουμε δεν είναι προίκα Μητσοτάκη! Ανήκουν στη χώρα μας!

Υπάρχει μια πληροφόρηση, αλλά πρέπει να την επιβεβαιώσουμε -γι’ αυτό δεν σπεύδω να καταγγείλω- ότι έχουν απενταχθεί έργα και για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των σιδηροδρόμων! Αν αυτό ισχύει είναι και έγκλημα και πρόκληση, λίγους μήνες μετά τα Τέμπη! Είμαι ο μοναδικός Έλληνας μιας αρμόδιας επιτροπής του Ε/Κ που εποπτεύει πού πάνε τα λεφτά από το Ταμείο Ανάκαμψης και σας λέω ότι είναι ξεφτίλα το να γίνονται όλα αυτά κρυφά χωρίς ενημέρωση των πολιτών. Μόνο στην Ελλάδα γίνεται αυτό»

Τέλος, δήλωσε τα εξής: «Για όλα όσα είπαμε παραπάνω, χρειάζεται ισχυρή αντιπολίτευση σήμερα και καλύτερη κυβέρνηση αύριο! Η έκκλησή μου σε όλους τους υποψήφιους προέδρους για τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι η εξής: ένας είναι ο κοινός αντίπαλος. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η πολιτική της ΝΔ. Ας ανταγωνιστούν με επιχειρήματα και να δεσμευτούν όλοι από τώρα ότι θα στηρίξουν την ή τον πρόεδρο που θα εκλέξουν τελικά τα μέλη μας».

Το έργο με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 340 εκ. ευρώ, έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ)  και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε 700 δημοτικές ενότητες και την ολοκλήρωση 5 Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων. Ωστόσο, βρίσκεται σε στασιμότητα, καθώς όπως επισημαίνουν επιστημονικοί φορείς, όπως ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών, μια σειρά από αστοχίες, αντιφάσεις και καθυστερήσεις στην υλοποίησή του εγκυμονούν κινδύνους για την έγκαιρη ολοκλήρωσή του. Επιπλέον και «σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέχρι τις 8.6.2023 έχουν συμβασιοποιηθεί μόλις 7 μελέτες, μέγεθος που αποκλίνει σημαντικά από το ορόσημο του 30% των μελετών για το 4ο τρίμηνο του 2022, σύμφωνα με την απόφαση ένταξης του έργου, καθώς και από το ορόσημο του 100% του συνόλου των συμβάσεων για το 4ο τρίμηνο του 2023».

Με δεδομένη την γεμάτη αστοχίες, αντιφάσεις και καθυστερήσεις πορεία υλοποίησης του πολεοδομικού σχεδιασμού, ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ρωτούσε την Κομισιόν «εάν είναι ενήμερη για τις μεγάλες καθυστερήσεις αυτές», «με ποιο τρόπο προτίθεται να διασφαλίσει την ομαλή εξέλιξη και την έγκαιρη ολοκλήρωση της πολεοδομικής μεταρρύθμισης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων μέχρι και την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων», αλλά και «ποιες είναι οι προβλέψεις – υποχρεώσεις από την παραλαβή των μελετών μέχρι την έκδοση των οικείων Προεδρικών Διαταγμάτων που θα πραγματοποιηθούν εκτός των χρονικών ορίων του ΤΑΑ».

Επιβεβαιώνοντας τις μεγάλες καθυστερήσεις, ο Επίτροπος Τζεντιλόνι αναφέρει πως «μέχρι στιγμής, οι ελληνικές αρχές έχουν υποβάλει στην Επιτροπή το τρίτο αίτημα πληρωμής» για το οποίο «η Επιτροπή βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησης του εν λόγω αιτήματος». Παράλληλα, υπογραμμίζει πως «η μεταρρύθμιση θα θεωρηθεί ότι έχει ολοκληρωθεί εάν ολοκληρωθούν τοπικά πολεοδομικά σχέδια σε 700 δημοτικές ενότητες, καθώς και πέντε ειδικά πολεοδομικά σχέδια», με ενδεικτική ημερομηνία ολοκλήρωσης στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Τέλος, ο Ευρωπαίος Επίτροπος προσθέτει πως «η Επιτροπή διατηρεί τακτική εργασιακή επαφή με τις ελληνικές αρχές για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή της εν λόγω μεταρρύθμισης και για τη συζήτηση τρόπων μετριασμού πιθανών κινδύνων και επίλυσης τυχόν ζητημάτων που ενδέχεται να προκύψουν».

Ακολουθούν πλήρεις η απάντηση και η ερώτηση:

E-001994/2023

Απάντηση του κ. Gentiloni

εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πρωτοβουλία «Εκπόνηση πολεοδομικών σχεδίων σε εφαρμογή της μεταρρύθμισης της πολεοδομικής πολιτικής» περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων δράσεων, α) την εκπόνηση τοπικών πολεοδομικών σχεδίων και β) την εκπόνηση ειδικών πολεοδομικών σχεδίων με ενδεικτική ημερομηνία ολοκλήρωσης στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Τα ενδιάμεσα ορόσημα αριθ. 27 και αριθ. 28 αποτελούν μέρος της τρίτης και της πέμπτης αίτησης πληρωμής αντίστοιχα. Η τρίτη αίτηση πληρωμής υποβλήθηκε από την Ελλάδα στις 16 Μαΐου 2023.

Απαντώντας στις ερωτήσεις του κ. βουλευτή:

1. Μέχρι στιγμής, οι ελληνικές αρχές έχουν υποβάλει στην Επιτροπή το τρίτο αίτημα πληρωμής, συμπεριλαμβανομένου του ορόσημου αριθ.27, το οποίο συνίσταται στην κοινοποίηση της ανάθεσης για το 30% των συμβάσεων για τα υποέργα που περιλαμβάνονται στη μεταρρύθμιση. Η Επιτροπή βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία αξιολόγησης του εν λόγω αιτήματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ορόσημα αριθ. 27 και αριθ. 28 δεν απαιτούν την υπογραφή των συμβάσεων, αλλά την κοινοποίηση της απόφασης ανάθεσης.
2. Η Επιτροπή διατηρεί τακτική εργασιακή επαφή με τις ελληνικές αρχές για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή της εν λόγω μεταρρύθμισης και για τη συζήτηση τρόπων μετριασμού πιθανών κινδύνων και επίλυσης τυχόν ζητημάτων που ενδέχεται να προκύψουν.
3. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τα χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση των μέτρων που ορίζονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου για την έγκριση των σχεδίων είναι απλώς ενδεικτικά. Η μεταρρύθμιση θα θεωρηθεί ότι έχει ολοκληρωθεί εάν ολοκληρωθούν τοπικά πολεοδομικά σχέδια σε 700 δημοτικές ενότητες, καθώς και πέντε ειδικά πολεοδομικά σχέδια.

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-001994/2023

προς την Επιτροπή

Άρθρο 138 του Κανονισμού

Δημήτριος Παπαδημούλης (The Left)

Θέμα:          Πορεία υλοποίησης των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Το έργο «(Sub.1) Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) — (Sub.2) Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ)» έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ)[1]με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 340 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε 700 δημοτικές ενότητες και την ολοκλήρωση 5 Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων. Επιστημονικοί φορείς, όπως ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών, επισημαίνουν αστοχίες, αντιφάσεις και καθυστερήσεις που δημιουργούν συνθήκη στασιμότητας στον χωρικό σχεδιασμό και ενδεχόμενους κινδύνους στην έγκαιρη ολοκλήρωσή του[2]. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι μέχρι τις 8.6.2023 έχουν συμβασιοποιηθεί μόλις 7 μελέτες[3]. Το μέγεθος αυτό αποκλίνει σημαντικά από το ορόσημο του 30 % των μελετών για το 4ο τρίμηνο του 2022, σύμφωνα με την απόφαση ένταξης του έργου, καθώς και από το ορόσημο του 100 % του συνόλου των συμβάσεων για το 4ο τρίμηνο του 2023.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1) Είναι ενήμερη για τις μεγάλες καθυστερήσεις που θέτουν σε κίνδυνο την επιτυχή ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, με ορόσημο το 4ο τρίμηνο του 2025;

2)    Με ποιον τρόπο προτίθεται να διασφαλίσει την ομαλή εξέλιξη και την έγκαιρη ολοκλήρωση της πολεοδομικής μεταρρύθμισης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων μέχρι και την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων;

3)    Ποιες είναι οι προβλέψεις – υποχρεώσεις από την παραλαβή των μελετών μέχρι την έκδοση των οικείων Προεδρικών Διαταγμάτων που θα πραγματοποιηθούν εκτός των χρονικών ορίων του ΤΑΑ;

«Ευχαριστώ κ. Πρόεδρε.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εργάστηκε και πίεσε πολύ για να αποκτήσουμε αυτόν τον μηχανισμό για τον σεβασμό του Κράτους Δικαίου. Και νομίζω ότι είναι μια κατάκτηση για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, που δείχνει ότι είμαστε μια ένωση αξιών – και μέσα σε αυτές είναι και ο σεβασμός στο Κράτος Δικαίου.

Κε Χαν, γνωρίζετε πολύ καλά ότι επανειλημμένα έχουμε επιμείνει να ξεκινήσει να εφαρμόζεται αυτός ο μηχανισμός, να ισχύει και να δουλεύει σύμφωνα με τις προδιαγραφές που προβλέπει ο Κανονισμός. Θέλω να πω ότι συμμερίζομαι όσα είπε η Πρόεδρος της Επιτροπής CONT, όσα είπαν σχεδόν όλοι οι εκπρόσωποι των Πολιτικών Ομάδων, ζητώντας από την Κομισιόν περισσότερη πληροφόρηση -για να είμαστε και εμείς κοινωνοί των όσων γίνονται και εξελίσσονται- και συνεπή εφαρμογή όσων προβλέπει ο Κανονισμός, τόσο στην περίπτωση που συζητάμε, όσο και παντού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν έχουμε τίποτα εναντίον της Ουγγαρίας και του ουγγρικού λαού. Θέλουμε να εφαρμόζεται και στα 27 κράτη μέλη ο Κανονισμός αυτός και όσα προβλέπει.

Μία ερώτηση μόνο έχω να θέσω: Εάν υπάρχουν και άλλες χώρες που έχετε εντοπίσει θέματα που χρήζουν διερεύνησης. Και με δεδομένο ότι το Ταμείο Ανάκαμψης είναι μία διαφορετική υπόθεση αλλά και αυτή πρέπει να υπάγεται στον σεβασμό του Κράτους Δικαίου, δηλαδή η εφαρμογή του, πώς σκέφτεστε να συντονιστείτε και εντός Κομισιόν έτσι ώστε και εκεί να εφαρμόζονται οι προβλέψεις και οι κανόνες του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας;

Σας ευχαριστώ».

Ο Επίτροπος Γιοχάνες Χαν, απαντώντας επί του θέματος, σημείωσε μεταξύ άλλων:

«Παρακολουθούμε τι γίνεται και νομίζω ότι στη συνέχεια θα κοιτάξουμε τις προβλεπόμενες εκθέσεις προόδου για το κράτος δικαίου στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα τις αξιολογήσουμε και θα δούμε αν χρειάζονται βάσει του Κανονισμού αιρεσιμότητας, μέτρα και για άλλα κράτη.

Τα στοιχεία τα έχουμε, είναι στα χέρια μας.
Τον μηχανισμό, μπορούμε να τον ενεργοποιήσουμε ανά πάσα ώρα και στιγμή. Μιλάμε για ευρωπαϊκά κονδύλια, οπότε ξέρουμε ότι η διαδικασία εκταμίευσης και οι δαπάνες είναι μια εν εξελίξει διαδικασία. Στο μέλλον, δεν θα μας λείψουν τα επιχειρήματα. Εάν βρούμε μια λύση, θα πρέπει η λύση αυτή να εφαρμοστεί στην πράξη».

Με δεδομένη την παντελή έλλειψη διαβούλευσης από την κυβέρνηση της ΝΔ του ελληνικού σχεδίου για το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και μετά τη δημοσιοποίηση από την Κομισιόν του Κανονισμού σχετικά με τους κανόνες δημοσιότητας των στοιχείων των τελικών αποδεκτών των κονδυλίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας,
ο Δημ. Παπαδημούλης ανέφερε τα εξής:

«Σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που έχει συστήσει από την πρώτη στιγμή διακομματική Επιτροπή για την παρακολούθηση της πορείας υλοποίησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η κυβέρνηση της ΝΔ αρνήθηκε την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία για συγκρότηση επιτροπής στη Βουλή, που θα εξασφάλιζε διαφάνεια και λογοδοσία για ένα τόσο κρίσιμο πακέτο κονδυλίων για την χώρα. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει βέβαιος για το σχέδιο που η κυβέρνησή του διαμόρφωσε πίσω από κλειστές πόρτες, παρά τις επικρίσεις όχι μόνο της αντιπολίτευσης αλλά και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών. Έστω και τώρα, καλώ τον Κυρ. Μητσοτάκη να προχωρήσει άμεσα στη δημοσιοποίηση του συνόλου των αποδεκτών των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης: Ποιοι και πόσα θα πάρουν; Τα 31 δισ. ευρώ που θα λάβει συνολικά η Ελλάδα δεν είναι προίκα του Μητσοτάκη και της ΝΔ, ανήκουν στον ελληνικό λαό».

Στην απάντησή του ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις κάνει λόγο για συγκέντρωση των δεδομένων εντός Απριλίου και δημοσίευσή τους το συντομότερο δυνατό, φέρνοντας προ των ευθυνών της την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Για να συμπληρώσει πως «η Επιτροπή θα επιδιώξει να ευθυγραμμίσει το χρονοδιάγραμμα των επικαιροποιήσεων των κρατών μελών με τη διαδικασία υποβολής των εξαμηνιαίων εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή των σχεδίων τους τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο».

Υπογραμμίζοντας την αδιαπραγμάτευτη θέση για «τήρηση των υψηλότερων δυνατών εγγυήσεων διαφάνειας και λογοδοσίας στη διαχείριση του πρωτοφανούς αυτού όγκου ευρωπαϊκών κονδυλίων», ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ρωτούσε, μεταξύ άλλων, την Κομισιόν για το «εάν έχει θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στα κράτη-μέλη για την υλοποίηση των υποχρεώσεων δημοσιότητας και θέσης σε πλήρη εφαρμογή των εύχρηστων δημόσιων πυλών».

Ακολουθούν πλήρεις η απάντηση και η ερώτηση:

EL, E-000662/2023

Απάντηση του εκτελεστικού αντιπροέδρου κ. Dombrovskis

εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Σύμφωνα με το άρθρο 25α του τροποποιημένου κανονισμού για τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ)[1], τα κράτη μέλη δημιουργούν δημόσια διαθέσιμη πύλη στην οποία δημοσιεύουν δεδομένα σχετικά με τους 100 (τουλάχιστον) τελικούς αποδέκτες των υψηλότερων ποσών χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ΜΑΑ. Ο τροποποιημένος κανονισμός ΜΑΑ δεν ορίζει σχετική προθεσμία αλλά θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να επικαιροποιούν  τα εν λόγω δεδομένα δύο φορές ετησίως.

Όπως αναφέρεται στις κατευθυντήριες γραμμές για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στο πλαίσιο του REPowerEU[2], η Επιτροπή θα επιδιώξει να ευθυγραμμίσει το χρονοδιάγραμμα των επικαιροποιήσεων των κρατών μελών με τη διαδικασία υποβολής των εξαμηνιαίων εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή των σχεδίων τους τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα δρομολογήσει τον πρώτο γύρο συλλογής πληροφοριών τον Απρίλιο του 2023.

Η Επιτροπή θα συγκεντρώσει τα δεδομένα που παρέχουν τα κράτη μέλη το συντομότερο δυνατόν και θα τα δημοσιεύσει στον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα[3]. Τα δεδομένα θα τροφοδοτήσουν επίσης τον διαδραστικό χάρτη που ανέπτυξε η Επιτροπή σχετικά με τα έργα που υποστηρίζονται από τον ΜΑΑ[4].

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-000662/2023

προς την Επιτροπή

Άρθρο 138 του Κανονισμού

Δημήτριος Παπαδημούλης (TheLeft)

Θέμα:           Δημοσιοποίηση των τελικών αποδεκτών των κονδυλίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Μετά από πίεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη διαχείριση των κονδυλίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σε συνέχεια και των πολλαπλών αναφορών και δημοσιευμάτων που στηλίτευαν την άρνηση πολλών κρατών-μελών να δημοσιοποιήσουν σχετικά στοιχεία και δεδομένα, ο κανονισμός 435/2023[5] εισήγαγε το νέο άρθρο 25α του κανονισμού για τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που θέτει κανόνες δημοσιότητας των στοιχείων των τελικών αποδεκτών των κονδυλίων του Μηχανισμού. Ειδικότερα, προβλέπεται η δημιουργία μιας εύχρηστης δημόσιας πύλης σε κάθε κράτος-μέλος που θα παρέχει δεδομένα σχετικά με τους 100 τελικούς αποδέκτες των υψηλότερων ποσών χρηματοδότησης, τα δε σχετικά δεδομένα θα πρέπει να επικαιροποιούνται δύο φορές ετησίως. Παράλληλα, προβλέπεται ότι η Επιτροπή συνενώνει σε κεντρικό επίπεδο τις δημόσιες πύλες των κρατών-μελών και δημοσιεύει τα σχετικά δεδομένα στον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα.

Καθώς η τήρηση των υψηλότερων δυνατών εγγυήσεων διαφάνειας και λογοδοσίας στη διαχείριση του πρωτοφανούς αυτού όγκου ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι αδιαπραγμάτευτη και με δεδομένο ότι ο κανονισμός έχει άμεση εφαρμογή, μεταξύ άλλων, και για την υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων των κρατών μελών και της Επιτροπής.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Έχει θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στα κράτη-μέλη για την υλοποίηση των υποχρεώσεων δημοσιότητας και θέσης σε πλήρη εφαρμογή των εύχρηστων δημόσιων πυλών και, αν ναι, ποιο;
2. Πότε θα τεθεί σε εφαρμογή η σχετική κεντρική πύλη της Επιτροπής;

[1] Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας· και κανονισμός (ΕΕ) 2023/435 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Φεβρουαρίου 2023, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 όσον αφορά τα κεφάλαια για το REPowerEU στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) 2021/1060 και (ΕΕ) 2021/1755 και της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

[2] Κατευθυντήριες γραμμές της 1ης Φεβρουαρίου 2023 σχετικά με τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στο πλαίσιο του REPowerEU, διαθέσιμες στη διεύθυνση: https://commission.europa.eu/publications/guidance-recovery-and-resilience-plans-context-repowereu_el

[3]https://ec.europa.eu/economy_finance/recovery-and-resilience-scoreboard/index.html?lang=el

[4]https://commission.europa.eu/business-economy-euro/economic-recovery/recovery-and-resilience-facility_el#rrf-supported-projects-in-the-member-states

[5]             https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/435/oj

«Μια-δυο μέρες μετά το φαινόμενο Πάτση, λίγες μέρες μετά το φαινόμενο Μαραβέγια, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να είναι record-man στις απευθείας αναθέσεις, έχουμε τώρα και την υπόθεση με την PwC και το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης. Δεν μπορεί μια εταιρεία να ετοιμάζει ένα σχέδιο ως συμβουλευτική και μετά να είναι η πρώτη που παίρνει ένα μεγάλο έργο κατά την υλοποίηση του σχεδίου ως ανάδοχος. Αυτό έγινε στην Ελλάδα δυστυχώς με την PwC».

Τα παραπάνω κατήγγειλε ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Δημήτρης Παπαδημούλης, προαναγγέλλοντας ότι θα δώσει συνέχεια στο θέμα με ερώτησή του στην Κομισιόν τη Δευτέρα, ώστε “να μην κάνει τα στραβά μάτια”.

Μιλώντας “στο Κόκκινο” ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη σύγκρουση συμφερόντων που προκύπτει καθώς η PWC η οποία προετοίμαζε τη σύνταξη του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ταυτόχρονα αναλάμβανε έργο που προκύπτει από την υλοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης.

«Πρόκειται για ένα έργο ύψους 51,5 εκατ. ευρώ, το πρώτο της Ψηφιακής Μετάβασης. Από τα 30 δισ. ευρώ του ταμείου Ανάκαμψης για την Ελλάδα το 20% θα πάει στην ψηφιακή μετάβαση. Μιλάμε για 6 δισ. ευρώ! Αν γίνονται έτσι τα πράγματα, τότε μιλάμε για πάρτι», υπογράμμισε.

«Αυτή η πρακτική είναι Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει. Και η PwC είναι η μία από τις τέσσερις μεγάλες συμβουλευτικές εταιρείες που αποκαλούμε ‘Big Four’», εξήγησε αναφερθείς στην συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή ελέγχου του Ευρωκοινοβουλίου, με την παρουσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της Κομισιόν. «Και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και η πρόεδρος της επιτροπής του Ε/Κ συμφώνησαν με τα όσα είπα. Και το τονίζω γιατί και οι δύο ανήκουν στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στην ευρωπαϊκή Δεξιά», συμπλήρωσε.

«Το μεγάλο, δε, ερώτημα σε αυτή την υπόθεση είναι γιατί αρνήθηκαν -όπως γνωστοποίησε η Κομισιόν- η ελληνική κυβέρνηση και η PwC να δώσουν στο φως τη μεταξύ τους αλληλογραφία για την προετοιμασία του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και για το πώς δόθηκε το έργο. Η αποκάλυψη του σκανδάλου προέκυψε από την ερευνητική δημοσιογραφία. Αφού ο κ. Μητσοτάκης λέει όλα στο φως, τον προκαλώ να δώσει στη δημοσιότητα την αλληλογραφία. Ελπίζω να μην ισχυριστούν ότι και εδώ ισχύει απόρρητο για… εθνικούς λόγους, όπως στις υποκλοπές», δήλωσε με νόημα ο Δημ. Παπαδημούλης.

Ο ευρωβουλευτής τόνισε ακόμη: «Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων η Ελλάδα στα χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη έχει το αρνητικό ρεκόρ στις απευθείας αναθέσεις και τους κλειστούς διαγωνισμούς. Το Ε/Κ βάζει ‘κόκκινη γραμμή’ σε αυτές τις πρακτικές. Αλλά η ευθύνη για την εφαρμογή της σχετικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας βρίσκεται κυρίως στις εθνικές αρχές των κρατών-μελών. Αυτές πρέπει να αποφεύγουν το… Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει. Και η Δικαιοσύνη να ελέγχει. Σύμφωνα με την Διεθνή Διαφάνεια, μια αξιόπιστη μα μετριοπαθή ευρωπαϊκή αρχή, η Ελλάδα είναι στις 5 χώρες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο διαφθοράς κατά την αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων».

Επιπλέον υπενθύμισε ότι «το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει ασκήσει κριτική στην ίδια την Κομισιόν ότι το παρακάνει εξίσου αναθέτοντας στις μεγάλες συμβουλευτικές να της ετοιμάζουν σχέδια και προγράμματα». «Τον Ιούνιο το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο σημείωσε ότι η Κομισιόν μεταξύ 2017 και 2020 έδωσε κάθε χρόνο 1 δισ. ευρώ στις Big Four, κρούοντας τον κώδωνα περί σύγκρουσης συμφερόντων. Το ερώτημα το δικό μου είναι, αυτό που παρουσιάζεται ως κίνδυνος για το πώς δουλεύει η Κομισιόν, δεν είναι κίνδυνος και για τα κράτη-μέλη;» είπε.

«Στην Ελλάδα, με άρνηση της ΝΔ, δεν έχει συγκροτηθεί καμία επιτροπή να εποπτεύει που πάνε τα λεφτά του Ταμείου Ανάκαμψης. Θεωρεί τα χρήματα αυτά προίκα της και αρνείται τον στοιχειώδη κοινοβουλευτικό έλεγχο! Αυτό από μόνο του αποτελεί ομολογία ενοχής. Και δυστυχώς σε αυτό το πάρτι είναι πολλά τα λεφτά. Όχι επειδή ο κ. Μητσοτάκης είναι ικανός διαπραγματευτής, αλλά γιατί η Ελλάδα είναι από τις φτωχότερες χώρες στην ΕΕ, με υψηλή ανεργία και τεράστιες ανισότητες», υπογράμμισε ο Δημ. Παπαδημούλης, και κατέληξε: «Αντίθετα στο Ε/Κ συγκροτήσαμε τέτοια επιτροπή με το που φτιάχτηκε το ταμείο. Και είμαι ο μόνος Έλληνας που είναι μέλος της. Στο Ευρωκοινοβούλιο συνεχίζουμε να το παλεύουμε».

«Το ρεκόρ πληθωρισμού, οι τιμές-ρεκόρ της ενέργειας, η κλιμακούμενη ακρίβεια, η εκρηκτική άνοδος του κόστους δανεισμού της Ελλάδας, η αρνητική πρωτιά στην ανεργία των νέων, η διαρκώς μειούμενη αγοραστική δύναμη των πολιτών δεν μπορούν πια να κρυφτούν πίσω από γενικές και αόριστες υποσχέσεις μελλοντικής ανάπτυξης από τα ευρωπαϊκά κονδύλια» υπογραμμίζει ο Δημ. Παπαδημούλης, τονίζοντας πως ο «στρατηγικός σχεδιασμός του ‘Ελλάδα 2.0’ πάσχει από τέσσερις θεμελιώδεις αδυναμίες: α) απουσία στόχου μείωσης των ανισοτήτων, β) απουσία στόχου ενίσχυσης της εγχώριας παραγόμενης αξίας, γ) περιθωριοποίηση των δημόσιων πολιτικών και δ) απουσία περιφερειακής διάστασης».

Ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία προσθέτει πως «η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αγνοώντας πλήρως τα διδάγματα από τα διαχρονικά προβλήματα αξιοποίησης ευρωπαϊκών και άλλων πόρων, περιλαμβάνει στο σχέδιο μεταρρυθμίσεις και δράσεις που, με βάση τη διεθνή εμπειρία, οδηγούν σε αύξηση αντί για μείωση των ανισοτήτων». Πιο συγκεκριμένα, επισημαίνει πως «οι παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας είναι εξαιρετικά περιορισμένες, η περιφερειακή διάσταση απουσιάζει πλήρως, οι δράσεις, τα μέτρα και οι επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα απουσιάζουν εκκωφαντικά, ενώ ειδικά για την βιομηχανία, η ελληνική οικονομία εναποθέτει την υλοποίηση μιας «θεμελιώδους αλλαγής» σε ένα μείγμα ‘μεταρρυθμίσεων’ και ‘απελευθέρωσης’ που επανειλημμένα έχει αποδειχτεί όχι μόνο αναποτελεσματικό αλλά και επικίνδυνο».

Επιπλέον, ο έλληνας Αντιπρόεδρος ασκεί κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη κάνοντας λόγο για ‘αλλεργία’ της ΝΔ στις έννοιες της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας, με αφορμή την απόφασή της «να απορρίψει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για συγκρότηση διακομματικής επιτροπής στην Ελληνική Βουλή, όπως έχει κάνει εδώ και 1,5 χρόνο το Ευρωκοινοβούλιο, που θα εποπτεύει την κατανομή και διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων».

Και συμπληρώνει κλείνοντας το άρθρο πως «η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και του υψηλού πληθωρισμού καθιστά πιο επιτακτική από ποτέ την ανάγκη για επεξεργασία ενός εναλλακτικού σχεδίου για τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, που θα βάζει στο επίκεντρό του το σύνολο των πολιτών και όχι τους λίγους και ισχυρούς ‘ημέτερους’».

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Προβληματικό περιεχόμενο και καθυστερήσεις στην αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης από την κυβέρνηση

* του Δημήτρη Παπαδημούλη

Μπορεί η κυβέρνηση να αναφέρεται με κάθε ευκαιρία στη δυναμική που εξασφαλίζει στην ελληνική οικονομία και στην ανάπτυξη το Ταμείο Ανάκαμψης, ωστόσο η πραγματικότητα τη διαψεύδει διαρκώς. Το ρεκόρ πληθωρισμού, οι τιμές-ρεκόρ της ενέργειας, η κλιμακούμενη ακρίβεια, η εκρηκτική άνοδος του κόστους δανεισμού της Ελλάδας, η αρνητική πρωτιά στην ανεργία των νέων, η διαρκώς μειούμενη αγοραστική δύναμη των πολιτών δεν μπορούν πια να κρυφτούν πίσω από γενικές και αόριστες υποσχέσεις μελλοντικής ανάπτυξης από τα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Άλλωστε, και μόνο από τεχνική-λογιστική σκοπιά, οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και πλέον δεν σώζονται όσες προσπάθειες «δημιουργικής λογιστικής» κι αν καταβάλλει η κυβέρνηση της ΝΔ. Η πραγματική απορρόφηση κονδυλίων του «Ελλάδα 2.0» μέχρι και τα τέλη Ιουνίου, ανήλθε μόλις στο 5%, καθώς από τις συνολικές εισροές των 7,52 δισ. ευρώ είχαν δαπανηθεί μόλις 412 εκ. ευρώ.  Πιο συγκεκριμένα, οι δαπάνες του σχεδίου για το 2021 είχαν προϋπολογισθεί στα 2,6 δισ. ευρώ, αναθεωρήθηκαν σε 1,6 δισ. ευρώ και, τελικά, ανήλθαν σε μόλις 306,54 εκ. ευρώ. Για το 2022, ο προϋπολογισμός προβλέπει δαπάνες ύψους 3,2 δισ. ευρώ, αλλά έως τα τέλη Ιουνίου είχαν πραγματοποιηθεί δαπάνες μόλις 105,4 εκ. ευρώ.

Πέρα, όμως, από το ανέφικτο, όπως αποδεικνύεται στην πράξη, των κυβερνητικών στόχων, ακόμη μεγαλύτερες ανησυχίες εγείρει το γεγονός ότι ο στρατηγικός σχεδιασμός του «Ελλάδα 2.0» πάσχει από τέσσερις θεμελιώδεις αδυναμίες: α) απουσία στόχου μείωσης των ανισοτήτων, β) απουσία στόχου ενίσχυσης της εγχώριας παραγόμενης αξίας, γ) περιθωριοποίηση των δημόσιων πολιτικών και δ) απουσία περιφερειακής διάστασης.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αγνοώντας πλήρως τα διδάγματα από τα διαχρονικά προβλήματα αξιοποίησης ευρωπαϊκών και άλλων πόρων, περιλαμβάνει στο σχέδιο μεταρρυθμίσεις και δράσεις που, με βάση τη διεθνή εμπειρία, οδηγούν σε αύξηση αντί για μείωση των ανισοτήτων. Επιπλέον, σε μια περίοδο που σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ο κλαδικός σχεδιασμός έχει επιστρέψει ως ένα βασικό εργαλείο οικονομικής πολιτικής – ειδικά για την βιομηχανία, η ελληνική οικονομία εναποθέτει την υλοποίηση μιας «θεμελιώδους αλλαγής» σε ένα μείγμα «μεταρρυθμίσεων» και «απελευθέρωσης» που επανειλημμένα έχει αποδειχτεί όχι μόνο αναποτελεσματικό αλλά και επικίνδυνο.

Στο πεδίο των δημόσιων πολιτικών, οι παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας είναι εξαιρετικά περιορισμένες, το πρόγραμμα για την ενίσχυση της έρευνας και της ανάπτυξης χαρακτηρίζεται από έλλειψη φιλοδοξίας και ο δημόσιος τομέας περιορίζεται σε ένα πλαίσιο απλοποίησης και, χωρίς διακριτό, στρατηγικό ρόλο. Οι δράσεις, τα μέτρα και οι επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα απουσιάζουν εκκωφαντικά από το σχέδιο, ενώ για τη στήριξη της δημόσιας υγείας διοχετεύονται κονδύλια που αντιστοιχούν σε λιγότερο από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Ακόμη, από το σχέδιο απουσιάζει πλήρως η περιφερειακή διάσταση και αυτό σε μια χώρα που εμφανίζει το 9^ο υψηλότερο επίπεδο περιφερειακών ανισοτήτων – ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ – μεταξύ 30 χωρών του ΟΟΣΑ και μια ελάχιστη (έστω) κατανομή των πόρων στις περιφέρειες, θα έπρεπε να αποτελεί προτεραιότητα.

Περαιτέρω, μπορεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη να διατυμπανίζει ότι το σχέδιο «Ελλάδα 2.0» διέπεται από όρους απόλυτης διαφάνειας και ότι το σύστημα ελέγχου του είναι απολύτως αυστηρό, ωστόσο η απόφασή της να απορρίψει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για συγκρότηση διακομματικής επιτροπής στην Ελληνική Βουλή, όπως έχει κάνει εδώ και 1,5 χρόνο το Ευρωκοινοβούλιο, που θα εποπτεύει την κατανομή και διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αποκαλύπτει, για ακόμη μία φορά, την «αλλεργία» της ΝΔ στις έννοιες της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας.

Η κυβέρνηση πανηγυρίζει την έξοδο από την ενισχυμένη εποπτεία που είχε δρομολογήσει ο ΣΥΡΙΖΑ από το 2018, αλλά στην τήρηση των αντίστοιχων προαπαιτούμενων για το «ξεκλείδωμα» των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης – που είναι αποκλειστική της ευθύνη και υποχρέωση – δε φαίνεται να τα πηγαίνει και τόσο καλά. Την ίδια στιγμή, η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και του υψηλού πληθωρισμού καθιστά πιο επιτακτική από ποτέ την ανάγκη για επεξεργασία ενός εναλλακτικού σχεδίου για τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, που θα βάζει στο επίκεντρό του το σύνολο των πολιτών και όχι τους λίγους και ισχυρούς «ημέτερους».

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, συντονιστής της Ευρωομάδας της Αριστεράς (Τhe Left) στην Επιτροπή Προϋπολογισμών (BUDG), σκιώδης εισηγητής για το Ταμείο Ανάκαμψης και μέλος της Ομάδας Εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον έλεγχο εφαρμογής του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

• Αύξηση των κονδυλίων για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Καταπολέμηση της Απάτης (OLAF) και την συνεργασία των φορολογικών διοικήσεων των κρατών-μελών για την αντιμετώπιση παράνομων δραστηριοτήτων, φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής 
• Μη αποδεκτές οι περικοπές του Συμβουλίου στο Ταμείο InvestEU, που στόχο έχει την αύξηση των επενδύσεων στην ΕΕ 
• Αύξηση των κονδυλίων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων 

Σημαντικές τροπολογίες του Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρη Παπαδημούλη, υπερψηφίστηκαν στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) του Ευρωκοινοβουλίου.
Με την ιδιότητα του σκιώδη εισηγητή εκ μέρους της Ευρωομάδας της Αριστεράς για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2023, ο Δημ. Παπαδημούλης κατέθεσε τροπολογίες οι οποίες υπογραμμίζουν την ανάγκη να αυξηθούν τα κονδύλια του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, απορρίπτοντας παράλληλα τις προτεινόμενες από το Συμβούλιο περικοπές.

Μεταξύ των τροπολογιών που υπερψηφίστηκαν, προβλέπεται:

• Αύξηση των κονδυλίων για την ενίσχυση της ικανότητας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), με σκοπό την καλύτερη και αποτελεσματικότερη προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ από την απάτη, τη διαφθορά κλπ., ιδίως με δεδομένη την εκταμίευση σημαντικών ποσών προς τα κράτη-μέλη από το Ταμείο Ανάκαμψης.

• Αύξηση των κονδυλίων για την ενίσχυση της συνεργασίας των φορολογικών διοικήσεων των κρατών-μελών στον τομέα της φορολογίας μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος Fiscalis, συμπεριλαμβανομένων των κοινών προσπαθειών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής.

• Αύξηση των κονδυλίων για την πρόληψη και καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας που θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, δεδομένου ότι τέτοια φαινόμενα εξακολουθούν να βλάπτουν τον προϋπολογισμό της ΕΕ, τους εθνικούς προϋπολογισμούς, τον θεμιτό ανταγωνισμό και την ενιαία αγορά εν γένει.

• Αντιστροφή των περικοπών της τάξης του 50% που προτείνει το Συμβούλιο στις πιστώσεις που προορίζονται για την παροχή εγγυήσεων της ΕΕ από το Ταμείο InvestEU, το οποίο στοχεύει στην αύξηση των επενδύσεων στην ΕΕ.

• Αύξηση των κονδυλίων για την υποστήριξη της συμμετοχής των τελικών χρηστών (ιδίως των καταναλωτών) στη χάραξη πολιτικής για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, με δεδομένο ότι δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους και εξειδικευμένη εμπειρογνωμοσύνη σε σχέση με μεγάλες επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

Τέλος, υπερψηφίστηκε μία ακόμη σημαντική ‘τροπολογία-ανάσα’ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με αυτή προβλέπεται «η αύξηση των κονδυλίων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων, και τη στήριξη της πρόσβασής τους στις αγορές, με δεδομένο ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη δημιουργία θέσεων εργασίας και έχουν πληγεί σοβαρά από την κρίση της πανδημίας και τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία».

Με την ιδιότητα του ως Συντονιστής και σκιώδης εισηγητής της Ευρωομάδας της Αριστεράς (The Left) στην Επιτροπή Προϋπολογισμών,   ο Δημήτρης Παπαδημούλης είπε τα εξής:

«Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συναδέλφους Valérie Hayer και José Manuel Fernandes για το σχέδιο έκθεσης που μας παρουσίασαν.

Είναι ανάγκη να γίνει πράξη αυτό που συμφωνήθηκε με τη διοργανική συμφωνία εδώ και αρκετό καιρό. Γιατί αν δεν εξασφαλίσουμε την εφαρμογή και το χρονοδιάγραμμα που συμφωνήθηκε για να αποκτήσει η ΕΕ νέους ίδιους πόρους, η λειτουργία του Ταμείου Ανάκαμψης, που ήταν ένα σημαντικό θετικό βήμα, θα μείνει στον αέρα. Και πρέπει να μπορούμε να πληρώσουμε τους τόκους για να διατηρήσουμε την αξιοπιστία – και του εργαλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρα, από πλευράς τακτικής συμφωνώ με την πρόταση των συναδέλφων  προκειμένου να πιέσουμε για να υλοποιηθούν αυτά που έχουν συμφωνηθεί.

Και νομίζω ότι θα πρέπει να δούμε, διότι οι καιροί το απαιτούν, και νέα βήματα, πιο φιλόδοξα για τη δημιουργία πρόσθετων ίδιων πόρων για την ΕΕ.
Αν αυξήσουμε στρατηγικά τους ίδιους πόρους της Ένωσης και η Ένωση χρηματοδοτεί, αφ’ εαυτής με τη λειτουργία της, ένα μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της, θα μειώσουμε τις διαφορές ανάμεσα στους net contributors και net receivers, που κρατάνε χαμηλά τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με τη μέθοδο του ελάχιστου κοινού παρονομαστή.
Συμφωνώ λοιπόν, να προχωρήσουμε έτσι όπως εισηγούνται οι δυο συνεισηγητές. Και να δούμε ενδεχομένως, πρωτοβουλία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπως την έχουμε σχεδιάσει, για να ανοίξουμε έναν πιο φιλόδοξο σχεδιασμό, μεσοπρόθεσμο, για την αύξηση των ιδίων πόρων της Ένωσης.

Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε με τόσο χαμηλό προϋπολογισμό και τόσο χαμηλό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Όσοι μιλούν για ισχυρή Ένωση, πρέπει να καταλάβουν ότι χρειάζεται και ισχυρό προϋπολογισμό, με ισχυρότερους ίδιους πόρους.

Ευχαριστώ».