Έπειτα την δημοσιοποίηση του ‘λογοκριμένου’ συμβολαίου της ΕΕ με την εταιρεία AstraZeneca και εν μέσω της σφοδρής κριτικής που δέχεται η Κομισιόν για το εμβολιαστικό πρόγραμμα και την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα εμβόλια, ο Δημ. Παπαδημούλης  απευθυνόμενος  προς την Γενική Διευθύντρια Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (DG SANTE), υπογράμμισε το ζήτημα της διαφάνειας σε ό,τι αφορά την δημοσιοποίηση των συμβάσεων μεταξύ Κομισιόν και φαρμακευτικών για λόγους δημοσίου συμφέροντος. «Η μεγάλη πλειοψηφία των ευρωπαίων πολιτών δεν εμπιστεύεται πλέον την Κομισιόν και της ασκεί κριτική» ανέφερε, προσθέτοντας πως η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών απαιτεί πλήρη διαφάνεια: «Πόσα δόθηκαν που και έναντι ποιων όρων;»

Για τον στόχο που έχει τεθεί από την Κομισιόν για εμβολιασμό του 70% του πληθυσμού των κρατών μελών μέχρι το καλοκαίρι, ο επικεφαλής της ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική τόνισε πως για την επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να υπάρξει αύξηση της παραγωγής, πέντε φορές μεγαλύτερη σε σχέση με την τρέχουσα παραγωγή εμβολίων και τον προγραμματισμένο εμβολιασμό.

Απαντώντας στο ερώτημα του Δημ. Παπαδημούλη που τέθηκε και από άλλους ευρωβουλευτές, σχετικά με το αίτημα για  πλήρη διαφάνεια και πρόσβαση στις συμβάσεις μεταξύ φαρμακευτικών και Κομισιόν, η Γενική Διευθύντρια Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (SANTE), Sandra Gallina, ανέφερε πως υπάρχουν περιορισμοί λόγω της φύσης των συμβάσεων ενώ για τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται σε σχέση με την παράδοση των εμβολίων από τις φαρμακευτικές παραδέχτηκε ότι υπάρχουν προβλήματα με την εταιρεία Astra Zeneca.

Όσον αφορά τέλος την πρόταση που φαίνεται να κερδίζει συνεχώς έδαφος σε ευρωπαϊκό επίπεδο και της έθεσε ο Δημ. Παπαδημούλης αναφορικά με το ζήτημα της άρσης των πατεντών ή έστω των δικαιωμάτων παραχώρησης των πατεντών, έτσι ώστε τα εμβόλια να παραχθούν γρηγορότερα και από περισσότερους, η Γενική Διευθύντρια Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (SANTE) απέφυγε επιμελώς να απαντήσει. Αρκέστηκε στο να απευθύνει κάλεσμα στις φαρμακευτικές για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις και σε όσα έχουν συμφωνηθεί και επανέλαβε την ανάγκη να επιταχυνθούν οι εμβολιασμοί όταν υπάρξουν εμβόλια.

Δείτε την ομιλία του Δημ. Παπαδημούλη στο ακόλουθο link:

https://youtu.be/xTJEX0hUt0M

& απόσπασμα από την απάντηση της Γενικής Διευθύντριας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (DG SANTE): https://youtu.be/HRSam7fqL5s

«Η ΕΕ έχει δώσει περίπου 2 δισ. ευρώ για να στηρίξει την έρευνα, την ανακάλυψη και την παραγωγή των εμβολίων και με αυτά τα χρήματα ορισμένες πολυεθνικές του φαρμάκου κερδοσκοπούν» ανέφερε ο Δημ. Παπαδημούλης, ασκώντας παράλληλα κριτική στην Κομισιόν για τα εμβόλια: «Θα έπρεπε να είχε φροντίσει από την αρχή να αγοράσει τις πατέντες αντί να αγοράσει εμβόλια. Ή έστω να διαπραγματευτεί για την παραχώρηση δικαιωμάτων παραγωγής και σε άλλους, έτσι ώστε τα εμβόλια να μπορούν να παραχθούν γρηγορότερα και από περισσότερους φορείς, μη επιτρέποντας ταυτόχρονα ένα πάρτυ κερδοσκοπίας».

«Για να σταματήσει ο οικονομικός κατήφορος και η ύφεση, πρέπει να επιταχυνθεί και να επιτευχθεί ο μαζικός εμβολιασμός της πλειοψηφίας των πολιτών μέχρι το καλοκαίρι» τόνισε ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το ενδεχόμενο μιας νέας κρίσης χρέους στον ευρωπαϊκό Νότο και ενός νέου γύρου σκληρής και μονόπλευρης λιτότητας στην Ελλάδα: «Για όσο διάστημα διαρκεί η αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας με τη ‘ρήτρα διαφυγής’, πρέπει να αλλάξει η πυξίδα των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας και να υπάρξει ουσιαστικά ένα νέο Σύμφωνο βιώσιμης ανάπτυξης, όπως και μια ελάφρυνση του ευρωπαϊκού χρέους – τουλάχιστον αυτού που δημιουργήθηκε λόγω της πανδημίας». Συμπλήρωσε μάλιστα πως για «το ζήτημα αλλαγής των δημοσιονομικών κανόνων διεξάγεται διάλογος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρέπει όμως να αναλάβουν δράση και οι εθνικές κυβερνήσεις. Η κυβέρνηση της ΝΔ να αναλάβει πρωτοβουλίες και να θέσει το θέμα αυτό».

Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, που έχει την μεγαλύτερη ύφεση σε όλη την Ευρωζώνη και οι μικρομεσαίοι πλήττονται σε πολύ μεγάλο βαθμό, ο Δημ. Παπαδημούλης υπογράμμισε την ανάγκη τα κοινοτικά κονδύλια που αναμένεται να έρθουν να υπηρετήσουν πρωτίστως την ανάκαμψη της οικονομίας, την απασχόληση, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και σε καμία περίπτωση να μην αξιοποιηθούν στη βάση πελατειακών δικτύων, κομματικών σκοπιμοτήτων και αδιαφανών πρακτικών: «Ανήκουν στην Ελλάδα και δεν είναι προίκα του κυβερνώντος κόμματος» δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως για το διαχειριστικό σκέλος της κοινοτικής χρηματοδότησης θα πρέπει να υπάρξει εποπτεία της Βουλής.

Όσον αφορά τέλος για τον τρόπο που αντιμετωπίζει η ΕΕ την οικονομική κρίση, που προκαλεί η πανδημία του κορονοϊού, σε σύγκριση και με την προηγούμενη κρίση προ δεκαετίας, ο Δημ. Παπαδημούλης σημείωσε πως «η ΕΕ δεν έχει αλλάξει ριζικά προς μία προοδευτική κατεύθυνση. Έχουμε θετικά βήματα – όπως το πρόγραμμα της ΕΚΤ, το Ταμείο Ανάκαμψης και τις επιχορηγήσεις. Από την άλλη μεριά εξακολουθούν να υπάρχουν εμμονές και το ίδιο δόγμα της τιμωρητικής πολιτικής, που στερείται ρεαλισμού και πιέζει τα πράγματα προς μία λάθος κατεύθυνση».

Στην επιστολή που συντάχθηκε με πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρη Παπαδημούλη, οι συνυπογράφοντες ευρωβουλευτές επισημαίνουν, μεταξύ άλλων, πως «η ΕΕ πρέπει να ξεπεράσει τα εμπόδια και τους περιορισμούς που απορρέουν από τις πατέντες ευρεσιτεχνίας και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ευρεία παραγωγή και διανομή των εμβολίων σε όλες τις χώρες και σε όλους τους πολίτες» και καλούν την ηγεσία της ΕΕ «να λάβει ριζικά μέτρα για να αποφύγει περαιτέρω καθυστερήσεις στην πρόσβαση των πολιτών στα νέα εμβόλια, ξεπερνώντας οποιοδήποτε αδιέξοδο. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να προστατευτεί αποτελεσματικά η δημόσια υγεία αλλά και η οικονομία, η απασχόληση και η κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη».

Κλείνοντας την επιστολή τους οι ευρωβουλευτές τονίζουν τη σημασία η ΕΕ να συνεχίσει να αποτελεί τον μεγαλύτερο πάροχο ανθρωπιστικής βοήθειας, στηρίζοντας την πρωτοβουλία ‘COVAX’ του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την προμήθεια οικονομικά προσιτών και προσβάσιμων εμβολίων σε όλο τον κόσμο, ιδίως στις φτωχότερες και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.

Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή (μεταφρασμένη στα ελληνικά):

Θέμα: Επιτακτική ανάγκη να εξασφαλιστεί ο μαζικός εμβολιασμός κατά του COVID-19 για όλους

Αξιότιμη Πρόεδρε φον ντερ Λάιεν,

Αξιότιμε Πρόεδρε Μισέλ,

Αξιότιμε Πρωθυπουργέ Κόστα,

Έχει περάσει περισσότερο από ένας χρόνος από τότε που γίναμε μάρτυρες των πρώτων καταγεγραμμένων περιπτώσεων COVID-19. Από τότε ο ιός έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου κρίση, που έχει κοστίσει εκατομμύρια ζωές σε όλο τον κόσμο και έχει προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες στις κοινωνίες μας, τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και τις οικονομίες μας.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, γίναμε επίσης μάρτυρες μιας πρωτόγνωρης συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων για την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων και θεραπειών για τον COVID-19. Η συμβολή τους υπήρξε καθοριστική στην επιτάχυνση της παρασκευής των πρώτων εμβολίων και στην επιτυχή διενέργεια των κλινικών μελετών. Ωστόσο, τώρα που το αποτέλεσμα των επιστημονικών προσπαθειών έχει αποδώσει καρπούς, το στοίχημα είναι να διασφαλιστεί έγκαιρα η μαζική παραγωγή και διαθεσιμότητα ασφαλών, αποτελεσματικών και οικονομικά προσιτών εμβολίων, προκειμένου να επιτευχθεί γρήγορα η «συλλογική ανοσία» του πληθυσμού και να αναχαιτιστεί με ριζικό τρόπο η πανδημία.

Στις 21 Δεκεμβρίου 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το εμβόλιο COVID-19 που ανέπτυξαν η BioNTech και η Pfizer, κατόπιν θετικής εισήγησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), και η πρώτη παράδοση του εμβολίου στα κράτη-μέλη πραγματοποιήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2020. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 6 Ιανουαρίου 2021 το εμβόλιο για τον COVID-19 που αναπτύχθηκε από την Moderna. Αναμφίβολα, αυτές είναι θετικές εξελίξεις.

Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο το εάν ο ΕΜΑ θα συστήσει το εμβόλιο της AstraZeneca εντός του Ιανουαρίου, η Sanofi και η GSK έχουν ανακοινώσει ότι τα εμβόλιά τους για τον COVID-19 δεν θα είναι έτοιμα μέχρι το τέλος του 2021, το υπό ανάπτυξη εμβόλιο από την Johnson & Johnson δεν αναμένεται πριν από τον Μάρτιο, ενώ οι δόσεις που παραγγέλθηκαν από την CureVac δεν αναμένονται μέχρι το καλοκαίρι.

Στο πλαίσιο αυτό, είναι επιτακτική ανάγκη να αποφευχθούν περιπτώσεις μη τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων παράδοσης των εμβολίων και ελλείψεις διαθέσιμων ποσοτήτων, οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικές καθυστερήσεις στον εμβολιασμό των υγειονομικών και των ευπαθών ομάδων καθώς και του γενικού πληθυσμού.

Οι συνθήκες αυτές υπογραμμίζουν την ανάγκη να επανεξετάσουμε τους τρόπους μας και να σχεδιάσουμε εκ νέου την πορεία δράσης μας. Συμπληρώνοντας τα σημαντικά ποσά κεφαλαίων που διοχετεύτηκαν από την ΕΕ για την ανάπτυξη και την παραγωγή των εμβολίων, η ηγεσία της ΕΕ πρέπει να λάβει ριζικά μέτρα για να αποφύγει περαιτέρω καθυστερήσεις στην πρόσβαση των πολιτών στα νέα εμβόλια, ξεπερνώντας οποιοδήποτε αδιέξοδο. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να προστατευτεί αποτελεσματικά η δημόσια υγεία αλλά και η οικονομία, η απασχόληση και η κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη.

Είναι καιρός τα εμβόλια για τον COVID-19 να αντιμετωπίζονται στην πράξη ως δημόσια αγαθά που θα είναι εγγυημένα για όλους. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει να ξεπεράσει τα εμπόδια και τους περιορισμούς που απορρέουν από τις πατέντες ευρεσιτεχνίας και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ευρεία παραγωγή και διανομή των εμβολίων σε όλες τις χώρες και σε όλους τους πολίτες.

Τέλος, είναι εξίσου σημαντικό η ΕΕ να ανταποκριθεί στη φήμη της ως ο μεγαλύτερος πάροχος ανθρωπιστικής βοήθειας στον κόσμο, στηρίζοντας την πρωτοβουλία ‘COVAX’ του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την προμήθεια οικονομικά προσιτών και προσβάσιμων εμβολίων σε όλο τον κόσμο, ιδίως στις φτωχότερες και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Γιατί, όπως έχει τονίσει ο ΠΟΥ, κανείς δεν θα είναι πραγματικά ασφαλής μέχρι όλοι να είμαστε ασφαλείς.

Με εκτίμηση,

Dimitrios PAPADIMOULIS (The Left), Rasmus ANDRESEN (Verts/ALE), Konstantinos ARVANITIS (The Left), Pernando BARRENA ARZA (The Left), Manuel BOMPARD (The Left), Marc BOTENGA (The Left), Reinhard Hans BÜTIKOFER (Verts/ALE), Leila CHAIBI (The Left), Ignazio CORRAO (Verts/ALE), Clare DALY (The Left), Özlem DEMIREL (The Left), Cornelia ERNST (The Left), Daniel FREUND (Verts/ALE), Giorgos GEORGIOU (The Left), Alexis GEORGOULIS (The Left), Francisco GUERREIRO (Verts/ALE), José GUSMÃO (The Left), Henrike HAHN (Verts/ALE), Petros KOKKALIS (The Left), Kateřina KONEČNÁ (The Left), Stelios KOULOGLOU (The Left), Elena KOUNTOURA (The Left), Aurore LALUCQ (S&D), Erik MARQUARDT (Verts/ALE), Marisa MATIAS (The Left), Emmanuel MAUREL (The Left), Tilly METZ (Verts/ALE), Silvia MODIG (The Left), Hannah NEUMANN (Verts/ALE), Jutta PAULUS (Verts/ALE), Maria Eugenia RODRÍGUEZ PALOP (The Left), Martin SCHIRDEWAN (The Left), Helmut SCHOLZ (The Left), Ernest URTASUN (Verts/ALE), Monika VANA (Verts/ALE), Idoia VILLANUEVA RUIZ (The Left), Nikolaj VILLUMSEN (The Left), Mick WALLACE (The Left)

Με αφορμή πρόσφατο δημοσίευμα στο Politico, στο οποίο γίνεται αναφορά για αγορά από την Ελλάδα μόνο 1,8 εκ. δόσεων του εμβολίου της Moderna, παρότι η χώρα είχε το δικαίωμα να ζητήσει περίπου 2 εκ. επιπλέον δόσεις, οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ζητούν να μάθουν από την Κομισιόν για το «πόσες δόσεις του εμβολίου της Moderna θα μπορούσε να προμηθευτεί η Ελλάδα και πόσες έχει ζητήσει να προμηθευτεί». 

Επιπλέον και «με δεδομένες τις σημαντικές καθυστερήσεις που παρατηρούνται στον αναγκαίο μαζικό εμβολιασμό του πληθυσμού των κρατών-μελών» οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ρωτούν την Κομισιόν αφενός για το «τι μέτρα σκοπεύει να λάβει προκειμένου να επιταχυνθεί ο μαζικός εμβολιασμός» και αφετέρου για το εάν «εξετάζει το ενδεχόμενο εξασφάλισης μετά από διαπραγμάτευση της πατέντας των εμβολίων, ώστε να καταστεί δυνατή η μαζικότερη παραγωγή τους από διάφορες παραγωγικές μονάδες και συνακόλουθα να επιταχυνθεί τόσο η προμήθεια εμβολίων από τα κράτη-μέλη όσο και ο μαζικός εμβολιασμός».

Ακολουθεί η πλήρης ερώτηση:

Θέμα: Διαφαινόμενες ανισότητες στην προμήθεια εμβολίων κατά του Covid-19

Πρόσφατο δημοσίευμα[1] αναφέρει ότι διάφορα κράτη-μέλη, όπως η Πορτογαλία, η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Πολωνία και η Σλοβενία, δεν προχωρούν στην αγορά του συνόλου των εμβολίων της Moderna που τους αναλογούν. Ειδικότερα η Ελλάδα φέρεται να αγόρασε μόνο 1,8 εκ. δόσεις, παρότι είχε το δικαίωμα να ζητήσει περίπου 2 εκ. επιπλέον δόσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το γεγονός αυτό εκμεταλλεύεται ήδη η Γερμανία, με τη Γαλλία και τη Δανία να ακολουθούν το ίδιο παράδειγμα, προκειμένου να προμηθευτούν περισσότερες δόσεις από αυτές που τους αναλογούν βάσει του κεντρικού ευρωπαϊκού σχεδίου κατανομής των εμβολίων.

Ενόψει των ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:

– Πόσες δόσεις του εμβολίου της Moderna θα μπορούσε να προμηθευτεί η Ελλάδα και πόσες έχει ζητήσει να προμηθευτεί;

– Με δεδομένες τις σημαντικές καθυστερήσεις που παρατηρούνται στον αναγκαίο μαζικό εμβολιασμό του πληθυσμού των κρατών-μελών, τι μέτρα σκοπεύει να λάβει προκειμένου να επιταχυνθεί ο μαζικός εμβολιασμός;

– Καθώς η ΕΕ έχει συμβάλει με γενναία χρηματοδότηση στη παραγωγή των εμβολίων, εξετάζει το ενδεχόμενο εξασφάλισης μετά από διαπραγμάτευση της πατέντας των εμβολίων, ώστε να καταστεί δυνατή η μαζικότερη παραγωγή τους από διάφορες παραγωγικές μονάδες και συνακόλουθα να επιταχυνθεί τόσο η προμήθεια εμβολίων από τα κράτη-μέλη όσο και ο μαζικός εμβολιασμός;

[1] https://www.politico.eu/article/germany-buys-extra-coronavirus-vaccine-doses-from-eu-countries/