Στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΛΟΑΤΚΙ+ Αστυνοµικών (European LGBTI+ Police Association – EGPA) που φέτος διεξάγεται στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων στο Γκάζι, συμμετέχουν περίπου 100 αστυνομικοί από 17 χώρες της Ε.Ε. οι οποίοι εκπροσωπούν χιλιάδες µέλη της EGPA και οι οποίοι θα συμμετάσχουν στη μεγάλη παρέλαση που παραδοσιακά κλείνει τις εκδηλώσεις του Pride, το Σάββατο 18 Ιουνίου.

Στον χαιρετισμό του ο Δημ. Παπαδημούλης αναφέρθηκε στα ευρήματα πρόσφατης έρευνας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, σύμφωνα με τα οποία καταδεικνύεται η μεγάλη απόσταση που πρέπει να καλυφθεί για μια «κοινωνία όπου όλοι θα μπορούν ελεύθερα να εκφράζουν την ταυτότητά τους, χωρίς τον φόβο για την σωματική ή ψυχική τους ακεραιότητα».

Στο πλαίσιο καταπολέμησης των διακρίσεων και προαγωγής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο έλληνας Αντιπρόεδρος επεσήμανε πως «τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη έχουν καθήκον να τα υποστηρίζουν και τα προστατεύουν σύμφωνα με τις Συνθήκες και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, καθώς και το διεθνές δίκαιο». Και υπογράμμισε για μία ακόμη φορά ότι οι διακρίσεις και το ρατσιστικό μίσος δεν έχουν καμία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και οι αυτοαποκαλούμενες ‘’ζώνες χωρίς ΛΟΑΔΜ’’ στην Πολωνία, τις οποίες χαρακτήρισε ως «ζώνες χωρίς ανθρωπισμό».

Με την ιδιότητα του Προέδρου της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Ισότητα των Φύλων και τη Διαφορετικότητα¹, τόνισε πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει καλέσει επανειλημμένα τα κράτη μέλη να λάβουν αυστηρά και συγκεκριμένα μέτρα με κυρώσεις όπου κρίνεται αναγκαίο, ιδιαίτερα σε ζητήματα ρητορικής μίσους. Παράλληλα, απηύθυνε κάλεσμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων στο έδαφος της ΕΕ καθώς και σχετικά με την προάσπιση και την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ που να περιλαμβάνει την προστασία των δικαιωμάτων των ΛΟΑΔΜ ατόμων.

Δεν παρέλειψε τέλος να αναφερθεί στο πολύ σημαντικό θετικό βήμα που έγινε πρόσφατα με την ομόφωνη έγκριση εντός του 2021 του Οδικού Χάρτη για την προστασία της διαφορετικότητας και την εξάλειψη των διακρίσεων, που προετοίμασε ο ίδιος και προβλέπει, μεταξύ άλλων, φιλόδοξους στόχους όσον αφορά τα θέματα ΛΟΑΤΚΙ+ και τον ρατσισμό με συγκεκριμένες δράσεις και σαφείς προθεσμίες.

Με την ιδιότητά του ως Αντιπρόεδρος του ΕΚ Αρμόδιος για Θέματα Ισότητας και Διαφορετικότητας και στο πλαίσιο της ανοικτής διαβούλευσης της πρότασης νόμου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την «Άρση διακρίσεων λόγω φύλου στο οικογενειακό δίκαιο, την κατοχύρωση του δικαιώματος πολιτικού γάμου για όλους και την συνακόλουθη προσαρμογή της νομοθεσίας», ο Δημήτρης Παπαδημούλης απευθύνθηκε στους συμμετέχοντες και τις ΛΟΑΤΚΙ+ Οργανώσεις που έλαβαν μέρος.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν ακόμη ο Γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Τζανακόπουλος, ο Ε/Β Κώστας Αρβανίτης ως Μέλος της Επιτροπής LIBE για τις Πολιτικές Ελευθερίες, τη Δικαιοσύνη και τις Εσωτερικές Υποθέσεις και η Κωνσταντίνα Παντελή, Μέλος της Γραμματείας του Κεντρικού Συμβουλίου της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ, Υπεύθυνη Επιτροπής Φύλου και Σεξουαλικότητας, ενώ τον συντονισμό της συζήτησης έκανε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Νάσος Ηλιόπουλος.

Στην ομιλία του, ο Δημ. Παπαδημούλης είπε τα εξής:

«Κατ’ αρχήν θα ήθελα να συγχαρώ το Τμήμα Δικαιωμάτων για την πρωτοβουλία και να πω ότι με χαρά ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία συνδιοργανώνει την αποψινή εκδήλωση. Γιατί για μας και το έχουμε επανειλημμένα εκφράσει και με την ψήφο μας σε πολλά ψηφίσματα του Ευρωκοινοβουλίου, όλες και όλοι οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η εξάλειψη των δυσμενών διακρίσεων που αντιμετωπίζουν τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, είναι ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατίας.

Μου ζητήθηκε να σας μιλήσω και με την ιδιότητα του Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει την αρμοδιότητα για θέματα Ισότητας και καταπολέμησης των διακρίσεων. Στο Ευρωκοινοβούλιο έχουμε αποφασίσει να είμαστε στην πρωτοπορία της προσπάθειας για πλήρη εξάλειψη των διακρίσεων σε βάρος των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων. Και η σημερινή συζήτηση νομίζω ότι πρέπει να συνδεθεί και με το τι γίνεται αυτή τη στιγμή στην ΕΕ. Υπάρχουν και καλά και κακά νέα. Υπάρχουν ήδη 12 κράτη μέλη που,  άλλα παλιότερα άλλα πιο πρόσφατα, έχουν κατοχυρώσει νομικά το δικαίωμα γάμου για τα ομόφυλα ζευγάρια. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομική πραγματικότητα, αυτό είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών, όχι αρμοδιότητα της ΕΕ. Τα κράτη αυτά είναι τα: Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Πορτογαλία και Σουηδία. Τα αναφέρω για να δούμε ότι είναι σχεδόν το σύνολο της παλιάς Ευρώπης, της Ευρώπης των 15 πριν τη διεύρυνση – με λίγες εξαιρέσεις, ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα.

Το σχέδιο νόμου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έρχεται να εναρμονίσει με καθυστέρηση και με τις όποιες βελτιώσεις προκύψουν μέσα από τη διαβούλευση, την Ελλάδα, με κάποιες άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.
Τα κράτη μέλη που δίνουν τη δυνατότητα κοινής τεκνοθεσίας, είναι 13, γιατί σε αυτά έχει προστεθεί με μια τολμηρή νομοθετική πρωτοβουλία και η Ισπανία, αποτέλεσμα της τελευταίας προοδευτικής κυβέρνησης.

Συζητάμε για κάτι που είναι πρωτοπόρο και σημαντικό για την Ελλάδα, αλλά μπορούμε να επικαλεστούμε και την ευρωπαϊκή εμπειρία. Και το λέω διότι πολλοί στα λόγια εμφανίζονται ως Ευρωπαϊστές, αλλά όταν ερχόμαστε στην πράξη να υλοποιήσουμε πράγματα που είναι η κρατούσα, πλειοψηφική τάση στην ΕΕ, ανακρούουν πρύμνα.

Το τελευταίο διάστημα, με μεγάλη προσπάθεια του ΕΚ, γιατί δεν το θέλαν στην Κομισιόν και δεν το ήθελαν ακόμη περισσότερο, αρκετές κυβερνήσεις στο Συμβούλιο, έχουμε ζητήσει να συνδεθούν τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της εξάλειψης των διακρίσεων, γενικά και ειδικότερα εναντίον των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, με υποχρεώσεις των κρατών μελών. Υπάρχει μια δήλωση που λέει ότι “Εάν είστε γονείς σε μια χώρα, είστε γονείς σε κάθε χώρα της ΕΕ”.

Για να επιτευχθεί αυτό καταφέραμε ως ΕΚ να υπάρξει ένας κανονισμός ο οποίος συνδέει τον σεβασμό του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την εκταμίευση κονδυλίων.
Έτσι, δυο Εθνικά Σχέδια, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, που έχουν ετοιμάσει οι κυβερνήσεις τους για την αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, δεν έχουν εγκριθεί ακόμη από την Κομισιόν, διότι υπάρχουν εκκρεμότητες από τις παραβιάσεις που υπάρχουν στις χώρες αυτές – γνωρίζετε τη νομοθεσία του Όρμπαν εναντίον των ομοφυλοφίλων, γνωρίζετε τις “free από ΛΟΑΤΚΙ άτομα” περιφέρειες στην Πολωνία. Στην τελευταία περίπτωση μάλιστα, μετά από πίεση του ΕΚ που είχε εγκρίνει σχετικά ψηφίσματα με πλειοψηφίες πάνω από 70-80%, αλλά και ενεργοποίηση του άρθρου 7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, για να πάψει μέσα στην καρδιά της Ένωσης μια τέτοια παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην Πολωνία, 14 περιφέρειες της χώρες που είχαν αυτοανακυρηχθεί “ελεύθερες από ΛΟΑΤΚΙ” άτομα και απαγορευμένες ζώνες για τους ομοφυλόφιλους, αναγκάστηκαν να το πάρουν πίσω.

Το θέμα έχει και πολιτική διάσταση. Συμφωνώ όπως ειπώθηκε ότι αυτά πρέπει να τα θέτουμε σαν θέματα δημοκρατίας και του δημοκρατικού τόξου, όμως στο ΕΚ, αυτά στηρίζονται από την Αριστερά, τους Σοσιαλιστές και τους Πράσινους, τους Φιλελεύθερους του RENEW Europe, δηλ. τους παλιούς φιλελεύθερους και τον Μακρόν. Όμως καταψηφίζονται μαζικά από την άκρα δεξιά και τους συντηρητικούς, ενώ το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), η πολιτική ομάδα στην οποία ανήκει και η ΝΔ, είναι διχασμένο.

Το ΕΚ, όπου έχω και τη σχετική αρμοδιότητα ως Αντιπρόεδρος, έχει θέσει ως στόχο να είναι ο πρωτοπόρος και ο πιο προχωρημένος Ευρωπαϊκός Θεσμός στα θέματα αυτά, και με το παράδειγμά του, να πιέζει και τα κράτη μέλη και την Κομισιόν να κάνουν τολμηρότερα βήματα. Έτσι για παράδειγμα, έχω ετοιμάσει και είμαι αισιόδοξος ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα εγκριθεί, έναν οδικό χάρτη για το σεβασμό της διαφορετικότητας μέσα στο ΕΚ.
Γιατί το ΕΚ εκτός από εκλεγμένο θεσμικό όργανο είναι και εργοδότης – απασχολεί χιλιάδες ανθρώπους. Αυτός ο οδικός χάρτης θα κατοχυρώνει τη δυνατότητα των γονικών αδειών και για τα άτομα ιδίου φύλου, που έχουν συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Και αυτό νομίζω ότι ανοίγει ένα δρόμο.

Τέλος, θεωρώ ότι η διαβούλευση αυτή που ξεκινήσαμε, πέρα από βελτιώσεις στο νομοσχέδιο, θα πρέπει να συνδυαστεί και με την αξιοποίηση της αντίστοιχης Ευρωπαϊκής εμπειρίας, αλλά να δούμε και τις ευρωπαϊκές “καλές πρακτικές”: Από τη στιγμή που υπάρχουν τα μισά και πλέον κράτη μέλη της ΕΕ που έχουν ήδη θεσπίσει και εφαρμόζουν νομοθεσία, θα μπορούσαμε να δούμε και τις ρυθμίσεις αυτές, που θα μπορούσαν να μας δώσουν καλές ιδέες.

Στο ΕΚ έχουμε εγκρίνει, μετά από εισήγηση που έκανα ως επικεφαλής του high level group, αυτής της ομάδας “υψηλού επιπέδου” όπως ονομάζεται, για τα θέματα της ισότητας, μια συμπεριληπτική ως προς το φύλο, γλώσσα, γιατί όπως όλοι γνωρίζουμε η γλώσσα καλλιεργεί πρότυπα, στερεότυπα και νοοτροπίες. Έχουμε με εγκύκλιο εντός του Ευρωκοινοβουλίου και με σεμινάρια εκπαίδευσης, φροντίσει να χρησιμοποιείται αυτή η γλώσσα στα έγγραφα και από τους διερμηνείς των επίσημων συνεδριάσεων.
Και προσπαθούμε –επειδή το θέμα δεν είναι μόνο νομικό, αλλά και θέμα κουλτούρας και στερεοτύπων, να διαδραματίζουμε και ένα ρόλο παιδευτικό  σε αυτή την προσπάθεια».

Με αφορμή τον φετινό εορτασμό, οι δύο Αντιπρόεδροι του Ευρωκοινοβουλίου ζητούσαν από τον Πρόεδρο Σασόλι να διασφαλίσει ότι θα συνεχιστεί η παράδοση και θα εμφανιστεί η σημαία με το ουράνιο τόξο σε όλα τα κτίρια και τα γραφεία Διασύνδεσης του Ευρωκοινοβουλίου ανά τον κόσμο.

Όπως επεσήμαναν στην επιστολή τους, «η εμφάνιση της σημαίας με το ουράνιο τόξο στους χώρους εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στα Γραφεία Διασύνδεσης είναι μια ευκαιρία να δείξουμε ξεκάθαρα την υποστήριξη του Κοινοβουλίου στην ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα εντός της ΕΕ αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Μετά το σχετικό ψήφισμα του περασμένου μήνα, αποτελεί επίσης μία ακόμη ευκαιρία για να αποδείξουμε δημόσια ότι η ΕΕ είναι μια «Ελεύθερη Ζώνη» για τους ΛΟΑΤΚΙ και να επαναβεβαιώσουμε τη στάση του Ευρωκοινοβουλίου αναφορικά με τα δικαιώματά τους».

Δεν παρέλειπαν τέλος να αναφερθούν στην θετική και υποστηρικτική στάση του Προέδρου Σασόλι σε ό,τι αφορά την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας την περασμένη χρονιά και παρά τους περιορισμούς λόγω πανδημίας.

Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή (μεταφρασμένη στα ελληνικά):

Αξιότιμε Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι

Με την παρούσα επιστολή σας ζητάμε να υποστηρίξετε την πρόταση για να υψωθεί η σημαία με το ουράνιο τόξο στις τρεις θέσεις εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως και σε όλα τα Γραφεία Διασύνδεσής του ανά τον κόσμο, προκειμένου να εορταστεί η φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, Αμφιφοβίας και Τρανσφοβίας (“IDAHOBIT”) στις 17 Μαΐου.

Η Παγκόσμια ημέρα κατά της Ομοφοβίας,  Αμφιφοβίας και Τρανσφοβίας (“IDAHOBIT”) αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός ευαισθητοποίησης για την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και η εμφάνιση της σημαίας με το ουράνιο τόξο έχει γίνει παράδοση στην Ευρώπη, όχι μόνο στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η εμφάνιση της σημαίας με το ουράνιο τόξο στους χώρους εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στα Γραφεία Διασύνδεσης είναι μια ευκαιρία να δείξουμε ξεκάθαρα την υποστήριξη του Κοινοβουλίου στην ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα εντός της ΕΕ αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Μετά το σχετικό ψήφισμα του περασμένου μήνα, αποτελεί επίσης μία ακόμη ευκαιρία για να αποδείξουμε δημόσια ότι η ΕΕ είναι μια «Ελεύθερη Ζώνη» για τους ΛΟΑΤΚΙ και να επαναβεβαιώσουμε τη στάση του Ευρωκοινοβουλίου αναφορικά με τα δικαιώματά τους. Τα τελευταία χρόνια τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής, του Συμβουλίου καις της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (‘’ΕΥΕΔ’’), ύψωσαν σημαίες και φώτισαν τα κτίριά τους με τα χρώματα του ουράνιου τόξου για να σηματοδοτήσουν την Παγκόσμια Ημέρα κατά της  Ομοφοβίας,  Αμφιφοβίας και Τρανσφοβίας (“IDAHOBIT”).

Πέρυσι χάρη στην υποστήριξή σας και παρά τους περιορισμούς λόγω της πανδημίας, καταφέραμε να εμφανίσουμε τη σημαία με το ουράνιο τόξο στις τρεις θέσεις εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθώς και στην πλειονότητα των Γραφείων Διασύνδεσης. Θα θέλαμε λοιπόν να διασφαλίσουμε ότι αυτή η παράδοση θα διατηρηθεί και φέτος, κάτι που συνδέεται σαφώς και με τον στόχο για ενίσχυση της ισότητας και των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ στην ΕΕ και παγκόσμια, όπως περιγράφεται και στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα 2020-2025.

Η υποστήριξή σας στην πρωτοβουλία αυτή θα είναι πολύτιμη. Παραμένουμε, όπως πάντα, στη διάθεσή σας για περαιτέρω διευκρινίσεις.

Με εκτίμηση,

Δημήτρης Παπαδημούλης, Καταρίνα Μπάρλεϊ