Άσκησε σφοδρή κριτική τόσο στους “πανηγυρισμούς του Κυριάκου Μητσοτάκη για το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής”, όσο και στους “χειρισμούς της κυβέρνησης για τη διαχείριση της πανδημίας και τη στήριξη της οικονομίας”.

“Οι αριθμοί, που είναι οδυνηροί, δείχνουν ότι στο δεύτερο κύμα της πανδημίας υπήρξε πλήρης αποτυχία της κυβερνητικής διαχείρισης. Ένα μήνα και πλέον μετά το lockdown έχουμε 100 νεκρούς την ημέρα και η Ελλάδα δυστυχώς είναι στις πρώτες χώρες πανευρωπαϊκά σε απώλειες ζωών”, τόνισε ειδικότερα ο Δημ. Παπαδημούλης. Μάλιστα, επισήμανε πως η χώρα μας αντιμετωπίζει και “μια από τις μεγαλύτερες υφέσεις στην ΕΕ”. “Είναι φανερό πως χρειάζεται να δαμάσουμε την πανδημία, αλλιώς δεν θα ανακάμψει η οικονομία“, δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι “δεν αρκεί το εμπόριο ελπίδας δια του εμβολίου“. “Προφανώς ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι απέναντι στο αντιεμβολιαστικό κίνημα, αλλά το εμβόλιο θα αργήσει να έχει αποτέλεσμα. Θα πρέπει, λοιπόν, να στηριχθεί το ΕΣΥ και η πλειοψηφία των πολιτών που σήμερα δοκιμάζεται“, υπογράμμισε.

Σχετικά με την έκβαση της Συνόδου Κορυφής, ο Δημ. Παπαδημούλης έκανε λόγο για “διπλωματική και πολιτική ήττα της Ελλάδας” στο θέμα των κυρώσεων προς την Τουρκία. “Γι’ αυτό πανηγυρίζει τώρα ο Ερντογάν. Αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί δηλώνει ικανοποιημένος ο κ. Μητσοτάκης, ενώ η ΕΕ μας λέει ‘ραντεβού το Μάρτιο’“, σημείωσε.

“Αν δηλώνουμε ικανοποιημένοι από τις πολιτικές ήττες και σφαλιάρες πώς θα πετύχουμε κυρώσεις; Ο κ. Πέτσας μιλούσε για κυρώσεις που ‘θα δαγκώνουν’. Δυστυχώς, όμως, η κυβέρνηση της ΝΔ ανέβασε πολύ υψηλά τον πήχη των προσδοκιών, και πέρασε από κάτω“, συνέχισε.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ χαρακτήρισε «απογοητευτική και εξοργιστική» τη συμπεριφορά της ευρωπαϊκής ηγεσίας, «χωρίς ουσιαστική αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο», κάνοντας λόγο για ένα “στίβο ανταγωνιστικών συμφερόντων”, στον οποίο “αν δεν διεκδικείς ή δεν έχεις συμμαχίες, δεν κερδίζεις“. Σημείωσε, δε, πως η κυβέρνηση έπρεπε να απαιτήσει “να μπει γραπτώς στο τραπέζι η λίστα των κυρώσεων Μπορέλ, και να υλοποιηθούν αν ο Ερντογάν συνεχίσει τους τσαμπουκάδες και τις παρανομίες -διαφορετικά να πει ο πρωθυπουργός πως δεν υπογράφει το κοινό ανακοινωθέν της Συνόδου”.

Υπενθύμισε, τέλος, πως προ δύο εβδομάδων το ευρωκοινοβούλιο με 631 υπέρ και μόνο 3 κατά, ζήτησε αυστηρές κυρώσεις κατά της Τουρκίας, καθώς και ότι “το καλοκαίρι του 2019 Τσίπρας και Αναστασιάδης είχαν πετύχει κυρώσεις”. “Ούτε καν η λέξη ‘Αιγαίο’ δεν υπάρχει στο κοινό ανακοινωθέν…“, κατέληξε.

Το ζήτημα των κυρώσεων στην Τουρκία

Από τον Ιούνιο ακούμε για κυρώσεις αλλά κυρώσεις δεν βλέπουμε – αντ’ αυτού, η κυβέρνηση φαίνεται πως αρκείται σε πλατωνικές δηλώσεις συμπαράστασης και αλληλεγγύης και χλωμές επικρίσεις του Ερντογάν. Για την Ελλάδα, η απόφαση που θέτει ξανά το ζήτημα των κυρώσεων στις καλένδες είναι σημαντική διπλωματική ήττα, επιστέγασμα πρωτίστως του ελλείμματος ξεκάθαρης στρατηγικής και προσανατολισμού στην εξωτερική μας πολιτική. Καμία προσπάθεια εξωραϊσμού και επικοινωνιακής διαχείρισης από την πλευρά της κυβέρνησης δεν είναι αρκετή. Ο Κυρ. Μητσοτάκης επιστρέφει από μία ακόμα Σύνοδο Κορυφής -την τρίτη από τον Ιούνιο- με άδεια χέρια.

Το βέτο στο Ταμείο Ανάκαμψης

«Στο θέμα του Ταμείου Ανάκαμψης και του πολυετούς προϋπολογισμού που είχε σκαλώσει μετά τον εκβιασμό των υπερδεξιών κυβερνήσεων Βουδαπέστης και Βαρσοβίας, το πράγμα ξεκόλλησε επιτέλους. Ζητούσαν να μπορούν να παίρνουν κοινοτικά κονδύλια, χωρίς να σέβονται το ευρωπαϊκό κράτος δικαίου – καταργώντας τις αμβλώσεις, μετατρέποντας σε δικτατορία με κοινοβουλευτικό μανδύα την Ουγγαρία κλπ. Αυτά δεν τα πήραν. Αυτό που πήραν, ήταν ένα “φύλλο συκής“, προκειμένου να καταπιούν το “χάπι“ της συμφωνίας Ευρωκοινοβουλίου-Συμβουλίου, με την έννοια ότι θα κριθεί η ένστασή τους από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο είναι βέβαιο ότι θα δικαιώσει τη Συμφωνία Συμβουλίου-Ευρωκοινοβουλίου, διότι υπάρχει ένας συντριπτικός συσχετισμός: Όλο το Ευρωκοινοβούλιο, όλη η Κομισιόν και τα 25 από τα 27 κράτη μέλη, λένε στους Όρμπαν και Μοραβιέτσκι ότι “δεν μπορείτε να παίρνετε κοινοτικά κονδύλια και την ίδια ώρα, μια Πολωνέζα να πρέπει να κάνει άμβλωση στην κουζίνα ή στην τουαλέτα της” ή “κε Όρμπαν δεν μπορείτε να λυμαίνεστε τα κοινοτικά κονδύλια και την ίδια στιγμή να ελέγχετε τα πάντα από τα ΜΜΕ μέχρι τη δικαιοσύνη”.

Το Ευρωκοινοβούλιο αναμένει να δει τις ανακοινώσεις και να τις αξιολογήσει. Το πιθανότερο σενάριο, σχεδόν βέβαιο κατά τη γνώμη μου, είναι όλο αυτό το πακέτο να εγκριθεί με ευρύτατη πλειοψηφία στην Ολομέλεια που έχουμε την ερχόμενη εβδομάδα και να ξεκινήσει η εφαρμογή του».

Τα κονδύλια για την Ελλάδα

«Τα επόμενα χρόνια, στην Ελλάδα θα έρθουν περίπου διπλάσια κονδύλια απ’ ότι έρχονταν όλες τις προηγούμενες περιόδους: Σύνολο 72 δισ. ευρώ.  Τα 32 δισ. προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης εκ των οποίων τα 19 σχεδόν θα είναι επιχορηγήσεις,  συν άλλα 20 από το νέο ΕΣΠΑ, συν άλλα 20 για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ).
Αυτό θέτει για το πολιτικό σύστημα, την διοίκηση, την κοινωνία και τη χώρα, μια πρόκληση: Αυτά τα χρήματα να πιάσουν τόπο. Δεν είναι προίκα ούτε του Μητσοτάκη ούτε της ΝΔ, αλλά της χώρας της ίδιας. Και χρειάζεται σχεδιασμός και ρήτρες που θα μας προστατεύσουν από τα πελατειακά δίκτυα, τη διαφθορά, τα κολλητηλίκια και τη συνήθεια στην Ελλάδα τα λεφτά να πηγαίνουν στους πλούσιους και τους ισχυρούς, βλέπε “διαπλοκή“. Τα χρήματα αυτά δεν μπορούν να ξοδευτούν με όρους “σκόιλ ελικίκου” και “λίστα Πέτσα”. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ενέκρινε στο πολιτικό του Συμβούλιο προχθές τις προτάσεις μιας Επιτροπής, της οποίας είμαι και μέλος, τους βασικούς μας άξονες για το πώς πρέπει αυτά τα χρήματα να αξιοποιηθούν. Δεν είναι υπόθεση μιας κυβέρνησης, πρέπει να εμπλακεί η Βουλή και οι κοινωνικοί φορείς.

Στον ΣΥΡΙΖΑ ακριβώς επειδή δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη στο πώς η κυβέρνηση τη ΝΔ διαχειρίζεται αυτά τα χρήματα, όταν εγκριθεί το Εθνικό Σχέδιο θέλουμε να δημιουργηθεί ένα Παρατηρητήριο ισχυρότατο, με συμμετοχή και ανθρώπων με ειδικές γνώσεις, από την κοινωνία, για να εποπτεύει το που πάνε αυτά τα χρήματα».

Χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης των κονδυλίων

«Αναμένεται η πρώτη προκαταβολή μέσα στους πρώτους μήνες του 2021. Τα εθνικά σχέδια θα υποβληθούν τον Απρίλιο του 2021, αναμένεται να εγκριθούν μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του ’21 και να αρχίσει η ρoή των χρημάτων στο δεύτερο εξάμηνο. Άρα, αργούν τα κοινοτικά χρήματα να έρθουν και γι’ αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεκδικεί διπλασιασμό της προκαταβολής. Έτσι, αντί να πάρουμε 3 δισ. όπως είναι σήμερα η πρόταση, το Ευρωκοινοβούλιο ζητά τα διπλάσια».

Το ζήτημα του δημόσιου χρέους και το Σύμφωνο Σταθερότητας

«Το δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη είναι αυτή τη στιγμή πάνω από 100% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα είναι η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος, που φτάνει στο 208% του ΑΕΠ μας. Το Σύμφωνο Σταθερότητας που είναι τώρα σε αναστολή ορίζει 60% και γι’ αυτό η Αριστερά και οι προοδευτικές δυνάμεις στην ΕΕ θέτουμε το αίτημα να αλλάξει αυτός ο παράλογος κανόνας, αλλιώς δεν θα έχουμε ανάκαμψη της οικονομίας. Για να μην έχουμε έναν νέο γύρο σκληρής λιτότητας και μνημονίων, τυπικών ή άτυπων, χρειάζεται αναθεώρηση των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας και ελάφρυνση του χρέους.

** Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία,
Συντονιστής της Ευρωομάδας της Αριστεράς (GUE/NGL) στην Επιτροπή Προϋπολογισμών (BUDG) και σκιώδης εισηγητής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, το Ταμείο Ανάκαμψης και τον Προϋπολογισμό της ΕΕ για το έτος 2021.

Ο Δημ. Παπαδημούλης αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στα εξής:

Η εικόνα ενός απομονωμένου Ερντογάν και οι δηλώσεις Πέτσα περί κυρώσεων που θα ‘’δαγκώνουν’’ απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Λάθος το σήμα που εξέπεμπε για πολλούς μήνες η κυβέρνηση πως οι κυρώσεις δεν βρίσκονται στο διπλωματικό μας οπλοστάσιο.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στον ευρωτουρκικό διάλογο και να μην τον εκχωρεί υπεργολαβία στους Γερμανούς. Πρέπει να παρουσιάσει την δική της λίστα κυρώσεων στην ΕΕ, διεκδικώντας μέσω συμμαχιών την εφαρμογή τους. Εάν το κάνει, μπορεί να λογαριάζει στη στήριξη της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Εμείς δεν θα κάνουμε στα ελληνοτουρκικά/ευρωτουρκικά την ψηφοθηρική και πατριδοκάπηλη αντιπολίτευση που υποστήκαμε στην εμβληματική Συμφωνία των Πρεσπών.

Η κυβέρνηση λανθασμένα εξέπεμπε για πολλούς μήνες το σήμα πως οι κυρώσεις δεν είναι στο διπλωματικό μας οπλοστάσιο. Τώρα που άρχισε να μιλά για κυρώσεις -υπό την πίεση της πραγματικότητας, των προκλήσεων Ερντογάν και των θετικών προτάσεων του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία- πρέπει να ενεργήσει συντονισμένα για να υπάρξει αυτό στην πράξη και όχι στα χαρτιά. Εάν δεν διεκδικήσεις, χαράσσοντας μια εθνική και διεθνή στρατηγική, τότε δεν θα πετύχεις τίποτα.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε ‘’αφήσει στο μούσκιο’’ για ένα χρόνο την πρωτοβουλία για τη συμμαχία των χωρών του Νότου που ξεκίνησε και είχε μπει σε μια σωστή βάση επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Στις αρχές Σεπτέμβρη αναμένεται να πραγματοποιηθεί μια Σύνοδος των χωρών του Νότου. Ας υπάρξει κατόπιν ελληνικής πρότασης και πρωτοβουλίας, ένα ομόφωνο σήμα πίεσης για την επιβολή κυρώσεων.

Για να μπει φρένο στην κλιμακούμενη επιθετικότητα -έμπρακτη και ρητορική- του Ερντογάν και να ανοίξει ο δρόμος για αποκλιμάκωση και διάλογο, ένας δρόμος υπάρχει: Στη Σύνοδο Κορυφής του Σεπτεμβρίου να υπάρξουν, επιτέλους, οικονομικές κυρώσεις.

Η απόφαση για την επιβολή κυρώσεων στη Σύνοδο Κορυφής του Σεπτεμβρίου αποτελεί στοίχημα και θα κριθεί από αυτό ο Κυρ. Μητσοτάκης. Η κυβέρνηση της ΝΔ οφείλει να διεκδικήσει και να εξασφαλίσει την επιβολή κυρώσεων – διότι κυρώσεις ακούμε και κυρώσεις δεν βλέπουμε. Η απόφαση για την επιβολή κυρώσεων αποτελεί επίσης λυδία λίθος για την αξιοπιστία των δηλώσεων Μέρκελ περί ‘’στήριξης των Ελλήνων φίλων μας’’, έπειτα από μία περίοδο ρητορικής περίπου ‘’ίσων αποστάσεων’’ ανάμεσα στον προκαλούντα που είναι ο Ερντογάν και στον προκαλούμενο που είναι η Ελλάδα.

Την ώρα που η τουρκική οικονομία έχει προβλήματα και η λίρα υποτιμάται διαρκώς, αυτό που πονάει τον Ερντογάν είναι επιπλέον πλήγματα στην οικονομία του, όπως η εφαρμογή οικονομικών κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κλειδί είναι η επιβολή κυρώσεων.

Έχουμε κλιμακούμενες και εντεινόμενες προκλήσεις από τον Ερντογάν που παραπέμπουν σε μια πολεμική ρητορική. Το κλίμα μυρίζει ‘’μπαρούτι’’. Δεν είναι απλά ελληνοτουρκική, αλλά και ευρωτουρκική κρίση

Όταν υπάρχει συσσώρευση στόλων σε μια πολύ μικρή έκταση ο κίνδυνος ενός ατυχήματος ή ενός θερμού επεισοδίου είναι μεγάλος. Με δεδομένο ότι δεν έχουν οριοθετηθεί οι θαλάσσιες ζώνες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αυτό που κάνει ο Ερντογάν είναι να προβαίνει σε έρευνες και ασκήσεις με πραγματικά πυρά σε περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί σύμφωνα με το Δίκαιο της θάλασσας και το Διεθνές Δίκαιο, παραβιάζοντας μεταξύ άλλων και τους κανόνες καλής γειτονίας. Τα θέματα αυτά δεν αποτελούν ελληνοτουρκική, αλλά και ευρωτουρκική κρίση.

Επί του παρόντος η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδεικνύει μια ελλειμματική, χλωμή στάση αλληλεγγύης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, καθυστερώντας να περάσει από τα λόγια στις πράξεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποκτήσει, επιτέλους, ενιαία, πιο σαφή και ισχυρή παρεμβατική φωνή, όπου να έχει και το ‘’μαστίγιο των κυρώσεων’’ και το ‘’καρότο, δηλαδή μια συμφωνία για μια διεύρυνση της τελωνειακής ένωσης’’.