Μεταξύ των ευρωβουλευτών που συνυπογράφουν την επιστολή είναι ο Δημήτρης Παπαδημούλης, Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Κ. Αρβανίτης, Αλ. Γεωργούλης, Στ. Κούλογλου, όπως και οι Συμπρόεδροι της Ευρωομάδας της Αριστεράς, Μ. Ομπρί και Μ. Σίντερβαν. Την επιστολή συνυπογράφουν επίσης δήμαρχοι μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, μεταξύ των οποίων οι δήμαρχοι Βαρκελώνης, Λισαβόνας, Αθήνας, Πράγας, Ζάγκρεμπ, Λιουμπλιάνας και Βουδαπέστης.

«Η έλλειψη στέγης είναι μια ακραία μορφή φτώχειας που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και που στην ΕΕ δεν μπορούμε απλά να ανεχτούμε ή να αγνοήσουμε» επισημαίνουν όσοι συνυπογράφουν την επιστολή και τονίζουν πως «η Διάσκεψη Κορυφής του Πόρτο είναι η ιδανική ευκαιρία όχι μόνο να υποστηρίξουμε τον ευρωπαϊκό Πυλώνα του Σχεδίου Δράσης για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, αλλά και να βάλουμε τον πήχη υψηλότερα σε ό,τι αφορά την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της Ένωσης».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται τέλος στη σημασία να συνεχιστεί το προσωρινό μορατόριουμ το οποίο πολλά κράτη εφαρμόζουν σε ό,τι αφορά την αποπληρωμή των στεγαστικών δανείων. Όπως υπογραμμίζουν, πιθανή κατάργηση «θα έχει σοβαρό αντίκτυπο στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν προβλήματα και μπορεί να οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου κορύφωση του ζητήματος της αστεγίας στην Ευρώπη».

Στην Ελλάδα βέβαια και, σύμφωνα με ΚΥΑ που εκδόθηκε τις προηγούμενες μέρες, η κυβέρνηση της ΝΔ επιλέγει να απελευθερώσει ουσιαστικά τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας από τις 14 Μαΐου χωρίς πρόβλεψη για τις ευάλωτες ομάδες.

 Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή (μεταφρασμένη στα ελληνικά):

Θέμα: Ευρωπαϊκή δέσμευση για τον τερματισμό της αστεγίας στη Διάσκεψη Κορυφής του Πόρτο

Αγαπητέ Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Πρωθυπουργέ της Πορτογαλίας

Αξιότιμα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

Στην ανακοίνωση του Σχεδίου Δράσης για τον ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ορθώς ότι ο αριθμός των αστέγων αυξήθηκε απότομα και σήμερα είναι απαράδεκτα υψηλός. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται επίσης στο γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα ενδιαφερόμενα μέλη θέλουν η ΕΕ να θέσει έναν στόχο για τον τερματισμό της αστεγίας έως το 2030, κάτι που ζητήθηκε πρόσφατα και στην Έκθεση για την ‘πρόσβαση σε αξιοπρεπή και προσιτή στέγαση’.

Όπως ανέφερε τον Ιούνιο 2020¹ ο Nicolas Schmit, ευρωπαίος Επίτροπος για την Απασχόληση και τα Κοινωνικά Δικαιώματα, η Ana Mendes Godinho, υπουργός Εργασίας, Αλληλεγγύης και Κοινωνικής Ασφάλισης στην Πορτογαλία, και o Yves Leterme, πρέσβης Καλής Θέλησης για την καταπολέμηση της Αστεγίας στην Ευρώπη:

«Αν και περίπλοκο θέμα, η έλλειψη στέγης δεν ανυπέρβλητο πρόβλημα και μπορεί να αντιμετωπιστεί. Ο τερματισμός της έλλειψης στέγης απαιτεί ανάληψη αποφασιστικής δράσης για την αντιμετώπιση των βασικών αιτιών και επένδυση σε στρατηγικές πρόληψης. Η ΕΕ πρέπει επίσης να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο: Μπορεί να συγκεντρώσει όλους τους ενδιαφερόμενους γύρω από έναν κοινό στόχο, να ενισχύσει την πολιτική δέσμευση των κρατών μελών, να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και να υποστηρίξει την αναβάθμιση πολιτικών βασισμένων σε αποδεικτικά στοιχεία, μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Ενώ χαιρετίζουμε την πρόταση για μια πλατφόρμα της ΕΕ για την καταπολέμηση της αστεγίας και τη σχετική Διάσκεψη υψηλού επιπέδου, ως σημαντικά βήματα για την τοποθέτηση του θέματος της αστεγίας στην ευρωπαϊκή ατζέντα και της στήριξης των ενεργειών των κρατών μελών, λυπούμαστε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν συμπεριέλαβε έναν κοινό ευρωπαϊκό στόχο για μείωση και εν τέλει εξάλειψη της αστεγίας, ως έναν υπο-στόχο στο σχέδιο δράσης για τη μείωση της φτώχειας.

Πιστεύουμε ότι η Διάσκεψη Κορυφής του Πόρτο είναι η ιδανική ευκαιρία όχι μόνο να υποστηρίξουμε τον ευρωπαϊκό Πυλώνα του Σχεδίου Δράσης για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, αλλά και να βάλουμε τον πήχη υψηλότερα σε ό,τι αφορά την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της Ένωσης. Στον απόηχο της πανδημίας COVID-19, η μείωση της φτώχειας και των κοινωνικών ανισοτήτων έχει αναδειχθεί, σύμφωνα με πρόσφατα αποτελέσματα από το Ευρωβαρόμετρο, στο νούμερο ένα ζήτημα στο οποίο η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί για τους πολίτες της². Επιπλέον, το προσωρινό μορατόριουμ, για την αποπληρωμή στεγαστικών δανείων που πολλά κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει στο πλαίσιο του κορονοϊού, είναι πιθανό να καταργηθεί. Κάτι τέτοιο θα έχει σοβαρό αντίκτυπο στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν προβλήματα και μπορεί να οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου κορύφωση του ζητήματος της αστεγίας στην Ευρώπη.

Γι’ αυτό ζητάμε στη Σύνοδο Κορυφής του Πόρτο στις 7 Μαΐου να δεσμευτείτε για τον τερματισμό της αστεγίας έως το 2030. Όπως και μια πολιτική δήλωση στην άτυπη συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στις 8 Μαΐου.

Η έλλειψη στέγης είναι μια ακραία μορφή φτώχειας που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και που στην ΕΕ δεν μπορούμε απλά να ανεχτούμε ή να αγνοήσουμε. Χωρίς να στοχεύουμε συγκεκριμένα την έλλειψη στέγης ως παράμετρο του στόχου για τη μείωση της φτώχειας, φοβούμαστε ότι σε μια εποχή αυξανόμενης ανασφάλειας οι άστεγοι θα παραμείνουν στον δρόμο.

Η αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης θα πρέπει επίσης να ενσωματωθεί πλήρως στην αρχιτεκτονική του συντονισμού για την οικονομική και την κοινωνική πολιτική της ΕΕ και να παρακολουθείται μέσω της διαδικασίας του ευρωπαϊκού εξαμήνου και του Πίνακα για τα κοινωνικά αποτελέσματα. Εάν η μείωση της έλλειψης στέγης δεν είναι ορατή στα αποτελέσματα του πίνακα με τα κοινωνικά αποτελέσματα και του στόχου για μείωση της φτώχειας, επειδή δεν μετριέται, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί ως ένα θέμα άσχετο με την κατηγορία των ανθρώπων που ζουν σε ακραία φτώχεια. Η πλατφόρμα της ΕΕ για την καταπολέμηση της αστεγίας μπορεί επίσης να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της μόνο εάν υποστηρίζεται από σαφή και μετρήσιμα δεδομένα.

Η ΕΕ δεν μπορεί να λύσει μόνη της την έλλειψη στέγης. Μεγάλο μέρος αυτής της προσπάθειας πρέπει να γίνει σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ωστόσο, μια ξεκάθαρη ευρωπαϊκή δέσμευση συνοδευόμενη από μια σαφή υποστήριξη, μπορεί να ενισχύσει το έργο όλων των εμπλεκόμενων. Γι’ αυτό κι εμείς, από το ευρωπαϊκό έως το τοπικό επίπεδο, σας καλούμε να είστε τολμηροί και να δώσετε μια πραγματική πολιτική ώθηση στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού Πυλώνα για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και του Σχεδίου Δράσης του, με την υιοθέτηση από την ΕΕ του στόχου για τερματισμό της αστεγίας έως το 2030.

Σας παροτρύνουμε να εξετάσετε τα ζητήματα αυτά κατά την προετοιμασία και κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Κορυφής του Πόρτο στις 7-8 Μαΐου.

Με εκτίμηση,

οι συνυπογράφοντες

Kim van Sparrentak (Greens/EFA), Manuel Pizarro (S&D), Leïla Chaibi (The Left), Yana Toom (Renew Europe), Cindy Franssen (EPP), Dimitrios Papadimoulis (The Left), Konstantinos Arvanitis (The Left), Alexis Georgoulis (The Left), Stelios Kouloglou (The Left), Martin Schirdewan (The Left), Manon Aubry (The Left), Ernest Urtasun (Greens/EFA), Manour Satouri (Greens/EFA), Manu Pineda (The Left), Manuel Bompard (The Left), Marc Angel (S&D), Agnes Jongerius (S&D), Alex Agius Saliba (S&D), Alexandra Geese (Greens/EFA), Alicia Homs Ginel (S&D), Alviina Alametsä (Greens/EFA), Andreas Schieder (S&D), Anna Donáth (Renew Europe), Anne–Sophie Pelletier (The Left), Jordi Solé (Greens/EFA), José Gusmão (The Left), Bas Eickhout (Greens/EFA), Benoît Biteau (Greens/EFA), Bettina Vollath (S&D), Billy Kelleher (Renew Europe), Caroline Roose (Greens/EFA), Chris MacManus (The Left), Christoph Hansen (EPP), Ciarán Cuffe (Greens/EFA), Francisco Guerreiro (Greens/EFA), Francois Alfonsi (Greens/EFA), François–Xavier Bellamy (EPP), Gabriele Bischoff (S&D), García del Blanco (S&D), David Cormand (Greens/EFA), Dennis Radtke (EPP), Diana Riba (Greens/EFA), Dietmar Köster (S&D), Aurore Lalucq (S&D), Ausra Maldeikiene (EPP), Benoit Lutgen (EPP), Kateřina Konečná (The Left), Katrin Langensiepen (Greens/EFA), Kira Peter–Hansen (Greens/EFA), Klemen Groselj (Renew Europe), Krzysztof Hetman (EPP), Lidia Pereira (EPP), Álvaro Amaro (EPP), Antoni Comín (NI), Carles Puigdemont (NI), Carlos Zorrinho (S&D), Javier Nart (Renew Europe), José Manuel Fernandes (EPP), Josianne Cutajar (S&D), Karen Melchior (Renew Europe), Karima Delli (Greens/EFA), Loucas Fourlas (EPP), Clare Daly (The Left), Claude Gruffat (Greens/EFA), Claudia Monteiro de Aguiar (EPP), Damien Carême (Greens/EFA), Daniel Freund (Greens/EFA), Daniela Rondinelli (NI), Dan Stefan Motreanu (EPP), Dragoș Pislaru (Renew Europe), Eleonora Evi (Greens/EFA), Elisabetta Gualmini (S&D), Estrella Dura Ferrandis (S&D), Clara Ponsatí (NI), Evelyn Regner (S&D), Guenther Sidl (S&D), Gwendoline Delbos-Corfield (Greens/EFA), Hilde Vautmans (Renew Europe), Idoia Villanueva Ruiz (The Left), Ignazio Corrao (Greens/EFA), Ioan-Rares Bogdan (EPP), Isabel Carvalhais (S&D), Ivan Vilibor Sinčić (NI), Izaskun Bilbao Barandica (Renew Europe), Marc Botenga (The Left), Margarida Marques (S&D), Margrete Auken (Greens/EFA), Maria da Graça Carvalho (EPP), Maria Eugenia Palop Rodriguez (The Left), Maria Manuel Leitão-Marques (S&D), Maria Walsh (EPP), Marie Toussaint (Greens/EFA), Marie-Pierre Vedrenne (Renew Europe), Marisa Matias (The Left), Martin Häusling (Greens/EFA), Massimilliano Smeriglio (S&D), Massimo Smeriglio (S&D), Michael Bloss (Greens/EFA), Michèle Rivasi (Greens/EFA), Mick Wallace (The Left), Milan Bgrlez (S&D), Monika Beňová (S&D), Monika Vana (Greens/EFA), Niklas Nienaß (Greens/EFA), Nikolaj Villumsen (The Left), Niyazi Kızılyürek (The Left), Olivier Chastel (Renew Europe), Özlem Alev Demirel (The Left), Patrick Breyer (Greens/EFA), Paulo Rangel (EPP), Pernando Barrena (The Left), Peter Pollak (EPP), Pierfrancesco Majorino (S&D), Raphaël Glucksmann (S&D), Rasmus Andresen (Greens/EFA), Romana Jerković (S&D), Romeo Franz (Greens/EFA), Rosa D’Amato (Greens/EFA), Salima Yenbou (Greens/EFA), Samira Rafaela (Renew Europe), Sara Cerdas (S&D), Sara Matthieu (Greens/EFA), Saskia Bricmont (Greens/EFA), Silvia Modig (The Left), Sira Rego (The Left), Sven Giegold (Greens/EFA), Sylvie Guillaume (S&D), Tatjana Zdanoka (Greens/EFA), Terry Reintke (Greens/EFA), Tineke Strik (Greens/EFA), Tom Vandenkendelaere (EPP), Tudor Ciuhodaru (S&D), Ville Niinistö (Greens/EFA), Yannick Jadot (Greens/EFA), Younous Omarjee (The Left)

Fernando Medina, Mayor of Lisbon, Ada Colau, Mayor of Barcelona, Rudi Vervoort, Minister-President Brussels, Gergely Karácsony, Mayor of Budapest, Kostas Bakoyannis, Mayor of Athens, Zdeněk Hřib, Mayor of Prague, Jelena Pavičić Vukičević, Mayor of Zagreb, Zoran Janković, Mayor of Ljubljana, Hazel Chu, Mayor of Dublin, Mihhail Kõlvart, Mayor of Tallinn, Matúš Vallo, Mayor of Bratislava, Jeanne Barseghian, Mayor of Strasbourg, Ahmed Aboutaleb, Mayor of Rotterdam, Pierre Hurmic, Mayor of Bordeaux, Joan Ribó Canut, Mayor of Valencia, Ricardo Rio, Mayor of Braga, Grégory Doucet, Mayor of Lyon, Juan Espadas, Mayor of Seville, Mathias De Clercq, Mayor of Gent, Luísa Salgueiro, Mayor of Matosinhos, Emil Boc, Mayor Cluj-Napoca, Jaroslav Polaček, Mayor of Kosice, Pierre Hurmic, Mayor of Bordeaux, Joan Ribó Canut, Mayor of Valencia, Ricardo Rio, Mayor of Braga, Grégory Doucet, Mayor of Lyon, Juan Espadas, Mayor of Seville, Mathias De Clercq, Mayor of Gent, Luísa Salgueiro, Mayor of Matosinhos, Emil Boc, Mayor Cluj-Napoca, Jaroslav Polaček, Mayor of Kosice, Rinaldo Melucci, Mayor of Taranto, Willy Demeyer, Mayor of Liège, Mohamed Ridouani, Mayor of Leuven, Simone Kukenheim, Vice-Mayor of Amsterdam, Bernd Voss, Member of the Regional Assembly Schleswig- Holstein, Co-President of the Green Group, Satu Haapanen, City Coucillor of Oulu, Co-President of the Green Group, Kate Feeney, City Councillor of Dun-Laoghaire Rathdown County, Coordinator SEDEC Renew Europe, Christoph Rouillon, Mayor of Coulaines, President of PES Group, Karl-Heinz Lambertz, Member of the Parliament of the German-speaking Community, PES Group, Ufuk Kâhya, Vice Mayor of Den Bosch, Green Group, Vasco Alves Cordeiro, Vice President Committee of the Regions, Member of Regional Assembly Azores, PES Group, Florian Siekmann, Member of Bavarian State Parliament, Green Group, Claudette Brunet Lechenault, Departmental Councillor of Saône et Loire, PES Group, Dan Boyle, Cork City Councillor, Green Group, Koen Van den Heuvel, Member of Flemish Parliament, EPP, Karin Brouwers, Member of Flemish Parliament, EPP

Pedro del Cura Sánchez, Mayor, Rivas Vaciamadrid (ES), Christiane Thommes Bach, Mayor, Grevels (LU), José Antonio Montero Domínguez, Mayor, Montornès (ES), Isabel Garcia Ripoll, Mayor, Santa Perpètua (ES), Magdalena Davis, Mayor, Zeleni (CZ), Lluís Mijoler, Mayor, El Prat de Llobregat (ES), Tonni Hansen, Mayor, Langeland (DK), Nora Forgiarini, Vice-Mayor, Schuttrange (LU), Brian Dybro, Vice-Mayor of Labor market and Social services, Odense (DK),

Jean-Albert Kalmes, Vice-Mayor, Schifflange (LU), Tine Heyse, Vice-Mayor, Gent (BE), Rudy Coddens, Vice-Mayor, Gent (BE), Isabelle Heyndrickx, Vice-Mayor, Gent (BE), Lies Corneillie, Vice-Mayor, Leuven (BE), Bieke Verlinden, Vice-mayor, Leuven (BE), Veronique Seyral, Vice-Mayor, Bordeaux (FR), Harmonie Lecerf, Vice-Mayor, Bordeaux (FR), Steve Schleck, Vice-Mayor, Mondorf-les-Bains (LU), Martin Kox, Vice-Mayor, Esch-sur-Alzette (LU), Andy Gilberts, Vice-Mayor, Steinfort (LU), Marc Krier, Vice-Mayor, Grevenmacher (LU), Petry Viviane, Vice-Mayor, Kayl (LU), Ondřej Syrovátka, Vice-Mayor, Nový Jičín (CZ), Catherine Brüll, Vice-Mayor, Eupen (BE), Mieke Hullebroeck, General Manager City, Gent (BE), Sisse Marie Welling, Councillor, Aarhus (DK), Thomas Medom, Councillor, Aarhus (DK), Natascha Chmelar, Member of the federal executive committee of the Greens, Tyrol (AT), Nicolas Lonfils, Member of the Social Affairs Council, Forest (BE), Oisín O’Connor, County Councilllor, Dún Laoghaire-Rathdown (IE), Alan O’Connor, County Councilllor, Cork (IE), Karen Power, County Councilllor, Fingal (IE), Mark Hackett, County Councilllor, Offaly (IE), Janet Horner, City Councillor, Dublin (IE), Oliver Moran, City Councillor, Cork (IE), Colette Finn, City Councillor, Cork (IE), Donna Cooney, City Councillor, Dublin (IE), Liam Sinclair, City Councillor, South Dublin (IE), Laura Donaghy, City Councillor, South Dublin (IE), Gebke van Gaal, International Secretary and vice- president of the GroenLinks, (NL), Dimitra Limperopoulou, Head of regional party in Peloponnese (GR)

Freek Spinnewijn, Director, FEANTSA, Leilani Farha, Global Director, the Shift, Sorcha Edwards, Secretary-General Housing Europe, Piotr Sadowsk, President, Social Platform, Sarah Coupechoux, Responsable Europe Fondation Abbé Pierre, Heather Roy, Secretary-General Eurodiaconia, Shannon Pfohman, Policy and Advocacy Director, Caritas Europa, Rick Hathaway, Vice-President Habitat for Humanity International, Anna Krozser, Policy and Advocacy Coordinator, European Anti-Poverty Network, Mette Petersen, Director (a.i.), Red Cross EU

Μετά την πρωτοβουλία των Κορνήλια Έρνστ (GUE/NGL), Μπίργκιτ Σίπελ (S&D) και Τίνεκε Στρικ (Πράσινοι), συντονιστριών των πολιτικών τους ομάδων στην Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (LIBE), την επιστολή υπέγραψαν συνολικά 122 ευρωβουλευτές μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της LIBE, Χουάν Φερνάντο Λόπεζ Αγκιλάρ (S&D) και η συντονίστρια των Φιλελευθέρων στην ίδια επιτροπή.

Το κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:

Αγαπητή Πρόεδρε Von der Leyen,
Αγαπητέ Αντιπρόεδρε Σχοινά,
Αγαπητή Επίτροπε Johansson,

Τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε γίνει μάρτυρες μιας σοβαρής χειροτέρευσης της κατάστασης των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, πράγμα που μας οδήγησε στο να σας απευθύνουμε αυτήν την επιστολή και να σας ζητήσουμε να δράσετε ως οι εγγυητές των Συνθηκών ώστε να διερευνήσετε την κατάσταση και να πράξετε αναλόγως. Από την άποψη αυτή, χαιρετίζουμε τις πρόσφατες δηλώσεις της Προέδρου von der Leyen και της Επιτρόπου Johansson, περί της ανάγκης σεβασμού τωνθεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και το δικαίωμα στο άσυλο, οι δηλώσεις αυτές όμως, πρέπει να μεταφραστούν και σε πράξεις, για να διασφαλιστεί η αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών ελλειμάτων.

Καταρχάς, τρέφουμε σοβαρές ανησυχίες ως προς την χρήση της πανδημίας του COVID 19, για να δικαιολογηθεί η άρνηση του δικαιώματος αίτησης διεθνούς προστασίας στα σύνορά μας, η κράτηση αιτούντων άσυλο και οι αναγκαστικές επιστροφές τους, σε επικίνδυνες συνθήκες. Όπως υπέδειξε και ομάδα ειδικών του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις 16 Μαρτίου 2020 «δηλώσεις που έγιναν υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως βάση στοχοποίησης συγκεκριμένων ομάδων, μειονοτήτων ή ατόμων. Δεν θα πρέπει να λειτουργήσουν ως κάλυψη για τη λήψη καταπιεστικών μέτρων, με πρόσχημα την προστασία της δημόσιας υγείας». Σας καλούμε να διασφαλίσετε ότι η απαγόρευση των διεθνών μετακινήσεων και ο περιορισμός της ελευθερίας της μετακίνησης λαμβάνει χώρα χωρίς διακρίσεις και δεν στερούν από κανέναν το δικαίωμα να αιτηθεί άσυλο ή παραβιάζουν την απόλυτη απαγόρευση της επαναπροώθησης σε περιοχές όπου υπάρχει κίνδυνος διώξεων ή βασανιστηρίων. Θυμίζουμε ότι λύσεις υπάρχουν, όπως υπέδειξε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στις 19 Μαρτίου του 2020, για να γίνει η άφιξη αιτούντων άσυλο αντικείμενο διαχείρισης με ασφάλεια, παράλληλα σεβόμενη τα διεθνή πρότυπα προστασίας των προσφύγων, ενσωματώνοντας διαδικασίες τεστ, καραντίνας και άλλα μέτρα. Ακόμη, μας ανησυχούν ιδιαίτερα τα μέτρα που ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση για την πρόληψη της διάδοσης του COVID19 στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, μαζί με την απόφαση να μετατρέψει αρκετά από αυτά σε κλειστά κέντρα κράτησης. Συμμεριζόμαστε τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, στις 23 Μαρτίου 2020, σε επιστολή τους προς τις ελληνικές αρχές. Σας καλούμε να ερευνήσετε τον χαρακτήρα διακρίσεων και τις υγειονομικές επιπτώσεις αυτών των αποφάσεων, καθώς και τη συμβατότητά τους με την Ευρωπαϊκή και Διεθνή νομοθεσία. Όπως ανέδειξαν οι επαγγελματίες ιατροί, η κράτηση μεγάλου αριθμού ανθρώπων υπό συνθήκες που καθιστούν αδύνατη τη συμμόρφωση με κάποιο ελάχιστο πρότυπο προληπτικών και προστατευτικών μέτρων, εκθέτει τα άτομα αυτά σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο.

Δεύτερον, θα θέλαμε να σας καλέσουμε να αναλάβετε δράση σχετικά με τα σοβαρά ελλείματα που εμφανίστηκαν στην Ελλάδα πριν ακόμη από το ξέσπασμα του COVID 19 και συνεχίζουν να χειροτερεύουν. Τα παραπάνω σχετίζονται κυρίως με το δικαίωμα στην αίτηση για άσυλο και διεθνή προστασία, τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και τις προβλέψεις της Οδηγίας περί Επιστροφής, τον Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν. Από την 1η Μαρτίου, σε συνέχεια Προεδρικού Διατάγματος, το δικαίωμα στο άσυλο έχει ανασταλλεί για έναν μήνα. Δεν πρόκειται για μία «καθυστέρηση ενός μηνός» στην αίτηση ασύλου, αλλά, κυριολεκτικά, για απαγόρευση στην πρόσβαση σε άπασες τις διαδικασίες ασύλου για όσους εισέρχονται στην χώρα παράτυπα παρά το ότι δεν παρέχονται δυνατότητες νόμιμης οδού εισόδου. Στην πράξη, και όπως αναφέρουν πολλαπλές πηγές, ακόμη και επίσημες, όσοι εισήλθαν στην Ελλάδα μετά την 1η Μαρτίου, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων και τουλάχιστον δέκα ασυνόδευτων ανηλίκων, δεν έχουν το δικαίωμα να αιτηθούν άσυλο, τίθενται άμεσα και μαζικά υπό κράτηση και είτε δικάζονται για παράνομη είσοδο στην χώρα είτε τους δίνονται «αποφάσεις» επιστροφής της Ελληνικής Αστυνομίαςγραμμένες στα ελληνικά και τους ζητείται να τις υπογράψουν, και εν συνεχεία καταχωρούνται στο SISII, με απαγόρευση εισόδου για έως και πέντε χρόνια. Τα δύο Προεδρικά Διατάγματα, ένα για την επικύρωση της αναστολής του δικαιώματος στο άσυλο και την κράτηση μέχρι την επαναπροώθηση όσων έχουν εισέλθει παράτυπα στην χώρα από την 1η Μαρτίου και ένα δεύτερο για την επικύρωση της επίταξης εκτάσεων σε τρία νησιά (Λέσβος, Χίος και Σάμος) για την κατασκευή κέντρων κράτησης για αιτούντες άσυλο, θα έρθουν προς ψήφιση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο μέχρι το τέλος της εβδομάδας.

Επιπροσθέτως, στην αντίληψή μας έχουν υποπέσει αρκετές αναφορές ακραίας βίας και παραβίασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων στα σύνορα. Συμμεριζόμαστε την ανησυχία του FelipeGonzalesMorales, Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα των προσφύγων, όπως εκφράστηκε στις 23 Μαρτίου του 2020, οπότε εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις αναφορές επιθέσεων και άσκησης βίας σε αιτούντες άσυλο από της ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας, αλλά και άγνωστους οπλισμένους άνδρες, με στόχο τη βίαιη επαναπροώθησή τους στην Τουρκική πλευρά των συνόρων, καθώς και τη γενικότερη αύξηση της επιθετικότητας και της βίας με στόχο εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές αποστολές, υπερασπιστές των ανθρώπινων δικαιωμάτων και δημοσιογράφους που εργάζονται στην περιοχή των συνόρων και στα ελληνικά νησιά.

Εξ όσων γνωρίζουμε αυτή η διαδικασία αντιβαίνει στις υποχρεώσεις των Κρατών-Μελών για τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, τις υποχρεώσεις τους απέναντι στον θεσμό της διεθνούς προστασίας, όπως αυτός κατοχυρώνεται στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και στο Άρθρο 18 της Χάρτας των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στην πολύ πρόσφατη απόφαση του ΔΕΕ, η οποία ορίζει πως: «τα προβλήματα που ίσως συναντήσουν τα Κράτη κατά τη διαχείριση των προσφυγικών ροών ή την υποδοχή αιτούντων άσυλο, δεν δύνανται να δικαιολογήσουν καταφυγή σε πρακτικές ασύμβατες με τη Συνθήκη και τα σχετικά Πρωτόκολλα. Από αυτήν την άποψη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν ότι η Συνθήκη αποσκοπεί στην εξασφάλιση δικαιωμάτων όχι θεωρητικών ή εικονικών, αλλά απτών και αποτελεσματικών», καθώς και, τέλος, στα Άρθρα 3, 4, 7 και 13 του Κώδικα Συνόρων της Σένγκεν, που αναφέρονται στα δικαιώματα των προσφύγων και των αιτούντων διεθνή προστασία, συγκεκριμένα δε τη μη-επαναπροώθηση, το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, τις επιτρεπόμενες συμπεριφορές στα σύνορα και την ανάγκη επιστροφών κατά τα όσα ορίζει η Οδηγία περί Επιστροφής.

Βάσει των καταγγελιών αυτών για παραβίαση του Ευρωπαϊκού και του Διεθνούς Δικαίου, φοβόμαστε ακόμη πως οι επιχειρήσεις παρατήρησης συνόρων και επιστροφής της FRONTEX, διακινδυνεύουν να εμπλακούν σε σοβαρής φύσεως παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων ή των υποχρεώσεων περί διεθνούς προστασίας, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναστολή ή και διακοπή των επιχειρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού της. Ως εκ τούτου, ζητούμε επειγόντως να διερευνηθούν οι εντολές του συντονιστικού κέντρου Poseidon, που φέρονται να παραβιάζουν τη διεθνή νομοθεσία και τις οποίες το προσωπικό της FRONTEX από τη Δανία αρνήθηκε να εκτελέσει.

Δεδομένων των παραπάνω, θα θέλαμε να σας ζητήσουμε να προβείτε επειγόντως σε κάθε απαραίτητη δράση, προκείμενου να διερευνηθούν οι παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και να αντιμετωπιστεί άμεσα η κατάσταση, καθώς και να διασφαλίσετε τον πλήρη σεβασμό όλων των θεμελιωδών δικαιωμάτων και τις προβλέψεις της σχετικής νομοθεσίας, όπως και να ενημερώνετε πλήρως την επιτροπή LIBE καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής διαδικασίας.

Σας ευχαριστούμε για την προσοχή και τις ενέργειές σας στο ιδιαίτερα επείγον αυτό ζήτημα.

Με ειλικρινείς χαιρετισμούς,

Cornelia Ernst GUE/NGL
Birgit Sippel, S&D
Tineke Strik, Greens/EFA
Alice Kuhnke, Greens/EFA
Maria Arena, S&D
Tanja Fajon, S&D
Dietmar Köster, S&D
Özlem Demirel, GUE/NGL
Bernard Guetta, renew Europe
Milan Brglez, S&D
Mounir Satouri, Greens/EFA
Manuel Bompard, GUE/NGL
Clare Daly, GUE/NGL
Mick Wallace, GUE/NGL
Sophie in’t Veld, renew Europe
Salima Yenbou, Greens/EFA
Irena Joveva, renew Europe
Isabel Santos, S&D
Nicolae Stefanuta, renew Europe
Tilly Metz, Greens/EFA
Pietro Bartolo, S&D
Saskia Bricmont, Greens/EFA
Miguel Urban Crespo, GUE/NGL
Margarida Marques, S&D
Sylwia Spurek, S&D
Ernest Urtasun, Greens/EFA
Margrete Auken, Greens/EFA
Kira Peter-Hansen, Greens/EFA
Malin Björk, GUE/NGL
Niyazi Kizilyürek, GUE/NGL
Sara Cerdas, S&D
Rasmus Andresen, Greens/EFA
Monika Vana, Greens/EFA
Marisa Matias, GUE/NGL
Helmut Scholz, GUE/NGL
Pernando Barrena, GUE/NGL
Jan-Christoph Oetjen, renew Europe
Michèle Rivasi, Greens/EFA
José Gusmão, GUE/NGL
Anna Donath, renew Europe
Isabel Carvalhais, S&D
Martina Michels, GUE/NGL
Manon Aubry, GUE/NGL
Anne-Sophie Pelletier, GUE/NGL
Bettina Vollath, S&D
Sylvie Guillaume, S&D
Kathleen Van Brempt, S&D
Kati Piri, S&D
Eric Andrieu, S&D
Philippe Lamberts, Greens/EFA
Javier Moreno Sánchez, S&D
Domenec Ruiz Devesa, S&D
Claudia Gamon, renew Europe
Damian Boeselager, Greens/EFA
Terry Reintke, Greens/EFA
Łukasz Kohut, S&D
Franco Roberti, S&D
Abir Al-Sahlani, renew Europe
Alessandra Moretti, S&D
Giuliano Pisapia, S&D
Vera Tax, S&D
Nikolaj Villumsen, GUE/NGL
Bogusław Liberadzki, S&D
Idoia Villanueva Ruiz, GUE/NGL
Eugenia Rodríguez Palop, GUE/NGL
Aurore Lalucq, S&D
Lara Wolters, S&D
Sergey Lagodinsky, Greens/EFA
Anja Hazekamp, GUE/NGL
Alviina Alametsä, Greens/EFA
Sira Rego, GUE/NGL
Manu Pineda, GUE/NGL
Patrizia Toia, S&D
Jakop Dalunde, Greens/EFA
Diana Riba I Giner, Greens/EFA
Pierrette Herzberger-Fofana, Greens/EFA
Giuseppe Ferrandino, S&D
Pina Picierno, S&D
Leïla Chaibi, GUE/NGL
Pierfrancesco Majorino, S&D
Raphaël Glucksmann, S&D
Robert Biedrón, S&D
Izaskun Bilbao Barandica, renew Europe
Karen Melchior, renew Europe
Petra Kammerevert, S&D
Erik Marquardt, Greens/EFA
Damien Carême, Greens/EFA
Alexandra Geese, Greens/EFA
Massimiliano Smeriglio, S&D
Grace O’Sullivan, Greens/EFA
Juan Fernando López Aguilar, S&D
Caterina Chinnici, S&D
Maria Noichl, S&D
Barry Andrews, renew Europe
Inmaculada Rodríguez-Piñero, S&D
Miapetra Kumpula-Natri, S&D
Jytte Guteland, S&D
Hannah Neumann, Greens/EFA
Jutta Paulus, Greens/EFA
Gwendoline Delbos-Corfield, Greens/EFA
Andreas Schieder, S&D
Brando Benifei, S&D
Paul Tang, S&D
Bas Eickhout, Greens/EFA
Kim van Sparrentak, Greens/EFA
Marie Toussaint, Greens/EFA
Günther Sidl, S&D
César Luena, S&D
Cristina Maestre, S&D
Javi Lopez, S&D
Heidi Hautala, Greens/EFA
Francisco Guerreiro, Greens/EFA
Marcos Ros Sempere, S&D
Evin Incir, S&D
Ibán García del Blanco, S&D
Evelyn Regner, S&D
Martin Schirdewan, GUE/NGL
Agnes Jongerius, S&D
Evelyne Gebhhardt, S&D
Gaby Bischoff, S&D
Patrick Breyer, Greens/EFA
Sandra Pereira, GUE/NGL

Δημ. Παπαδημούλης: «Απαράδεκτη και βαθιά αντιδημοκρατική η πρόταση νόμου που προβλέπει, μεταξύ άλλων: κλείσιμο του Κοινοβουλίου, χορήγηση στην κυβέρνηση απεριόριστων εκτελεστικών εξουσιών με μονομερή διατάγματα και φυλακίσεις – Να αποτραπεί η μεθόδευση Ορμπάν που πλήττει ανεπανόρθωτα τις θεμελιώδεις αρχές του κοινοβουλευτισμού και του κράτους δικαίου σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ»

Σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην πρόταση νόμου, θα χορηγείται στην Ουγγρική κυβέρνηση η εξουσία «να αναστέλλει την ισχύ ορισμένων νόμων, να παρεκκλίνει από την εφαρμογή νομοθετικών διατάξεων και να εφαρμόζει πρόσθετα έκτακτα μέτρα, μόνο με την έκδοση διαταγμάτων … στο μέτρο που είναι αναγκαίο και ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο στόχο».

Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση ζητά την επέκταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης επ’ αόριστον και την επιβολή ποινών φυλάκισης έως και οκτώ ετών σε όσους φέρουν αντίσταση στις αποφάσεις της Κυβέρνησης, καθώς και σε όσους διασπείρουν «ψευδείς πληροφορίες».

Πρόκειται για μια απαράδεκτη και αντιδημοκρατική πρόταση νόμου, η οποία είναι αντίθετη με τα θεμελιώδη ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα, τη νομοθεσία της ΕΕ καιπλήττει ανεπανόρθωτατις θεμελιώδεις αρχές του κοινοβουλευτισμού και του κράτους δικαίου σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ επισημαίνει στην επιστολή του ο Δημήτρης Παπαδημούλης, και καλεί τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου και τους προέδρους των Πολιτικών Ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου να χρησιμοποιήσουν όλες τις εξουσίες που απορρέουν από τις θεσμικές τους θέσεις, προκειμένου να αποτρέψουν την υιοθέτηση αυτής της νομοθεσίας. Στην περίπτωση που η νομοθεσία αυτή γίνει νόμος του Ουγγρικού κράτους, ο Έλληνας ευρωβουλευτής τους καλεί να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα εναντίον του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας και της κυβέρνησής του.

Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή (μεταφρασμένη στα Ελληνικά):

 Θέμα: Προστασία των δημοκρατικών αξιών και του κοινοβουλευτισμού στην Ουγγαρία

Αξιότιμε Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Αξιότιμοι Πρόεδροι των Πολιτικών Ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, και η κυβέρνησή του, με το πρόσχημα της υγειονομικής κρίσης και της επείγουσας ανάγκης να ληφθούν “όλα τα αναγκαία έκτακτα μέτρα για την πρόληψη και την άμβλυνση των συνεπειών του κορονοϊού (COVID-19)”, σκοπεύει να επεκτείνει για αόριστο χρονικό διάστημα την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που τέθηκε από τις 11 Μαρτίου 2020 η Ουγγαρία, αφήνοντας περιθώριο για την αναστολή των συνεδριάσεων του Ουγγρικού Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο μιας σειράς από “ασυνήθιστους και πρωτόγνωρους περιορισμούς”. Πρόκειται για μια πρωτοφανή για τα Ευρωπαϊκά νομοθετικά πρότυπα πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε αργά το βράδυ της Παρασκευής 20 Μαρτίου και έχει τεθεί προς ψηφοφορία στο Ουγγρικό Κοινοβούλιο από την Δευτέρα 23 Μαρτίου, σε μια προσπάθεια να “χορηγηθεί η άδεια και να επεκταθεί η ισχύς των Κυβερνητικών διαταγμάτων που τώρα εκδίδονται υπό το ισχύον καθεστώς έκτακτης ανάγκης῾῾.

Με τη νομοθεσία αυτή χορηγείται στην Ουγγρική κυβέρνηση η εξουσία ᾽᾽να αναστέλλει την ισχύ ορισμένων νόμων, να παρεκκλίνει από την εφαρμογή νομοθετικών διατάξεων και να εφαρμόζει πρόσθετα έκτακτα μέτρα, μόνο με την έκδοση διαταγμάτων … στο μέτρο που είναι αναγκαίο και ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο στόχο᾽᾽. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση ζητά την επέκταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης επ’ αόριστον και την επιβολή ποινών φυλάκισης έως και οκτώ ετών σε όσους φέρουν αντίσταση στις αποφάσεις της Κυβέρνησης, καθώς και σε όσους διασπείρουν “ψευδείς πληροφορίες”.

Αυτή η απαράδεκτη και αντιδημοκρατική πρόταση νόμου είναι αντίθετη με τα θεμελιώδη ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα, τη νομοθεσία της ΕΕ, ενώ πλήττει ανεπανόρθωτα και τις θεμελιώδεις αρχές του κοινοβουλευτισμού και του κράτους δικαίου σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ. Στην πραγματικότητα, αποτελεί μια προσπάθεια να δοθούν στον Ούγγρο πρωθυπουργό και στην κυβέρνησή του πρωτοφανείς και απεριόριστες εκτελεστικές εξουσίες βασισμένες σε μονομερή διατάγματα. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης – από το 1953 και έπειτα – που η κυβέρνηση ενός κράτους μέλους προσπαθεί να αναστείλει τις συνεδριάσεις του εθνικού Κοινοβουλίου και να προβαίνει στην φυλάκιση μέχρι και οκτώ χρόνια όσων εκφράζουν διαφορετικές “ψευδείς” απόψεις.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, παραβιάζει τη νομοθεσία της ΕΕ – αυτό έχει επανειλημμένα πιστοποιηθεί σε σχετικά ψηφίσματα που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ψηφίσει πρόσφατα. Η πολιτική του απέχθεια για την φιλελεύθερη δημοκρατία, την ελευθερία της έκφρασης και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ είναι, επίσης, γνωστή.

Σας καλώ, λοιπόν,  να χρησιμοποιήσετε όλες τις νομοθετικές και πολιτικές σας εξουσίες για να αποτρέψετε, σε πρώτο στάδιο την υιοθέτηση αυτής της νομοθεσίας και, σε περίπτωση υιοθέτησης αυτής, να λάβετε όλα τα απαραίτητα μέτρα εναντίον του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας και της κυβέρνησής του.

Με εκτίμηση,

Δημήτρης Παπαδημούλης
Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου