Ο Δημ. Παπαδημούλης ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής:

Η ελληνική κυβέρνηση έχει την υποχρέωση να μην διαμορφωθούν αρνητικά τετελεσμένα σε βάρος της εθνικής μας κυριαρχίας. Είναι η ώρα για μια πιο ενεργή και διεκδικητική εθνική εξωτερική πολιτική που θα έχει αρχή, μέση και τέλος. Με ομοψυχία, συνέπεια και συνεννόηση.

Αυτή την στιγμή αυτό που επιχειρεί ο Ερντογάν είναι να ‘’γκριζάρει’’ περιοχές πέρα από τον 28^ο μεσημβρινό, έτσι ώστε να επιβάλλει τους δικούς του όρους και προϋποθέσεις σε έναν διάλογο που θα θυμίζει ‘ανατολίτικο παζάρι’, βάζοντας στην άκρη το Διεθνές Δίκαιο και τις προβλέψεις του Δικαίου της θάλασσας.

Υπό την απειλή ενός θερμού επεισοδίου και μιας στρατιωτικής εμπλοκής και εκμεταλλευόμενος τις καλές σχέσεις που έχει με Τραμπ και Πούτιν καθώς και το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διαιρεμένη, χωρίς ισχυρή παρεμβατική δράση στα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου, ο Ερντογάν επιδιώκει να επιβάλλει την δική του ατζέντα όρων και προϋποθέσεων διαλόγου.

Ο Κυρ. Μητσοτάκης θα έπρεπε χτες να είχε συγκαλέσει το Συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών. Δεν καταλαβαίνω γιατί αρνείται αυτή την πρόταση. Αν δεν είναι τώρα η ώρα για το Συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών, τότε πότε; Επιπλέον πρέπει να ζητήσει άμεσα έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, ώστε η ΕΕ να πάρει σαφή θέση καταδίκης της Τουρκικής παραβατικής συμπεριφοράς, καθώς και να ζητήσει κυρώσεις. Δεν αρκεί το Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ.

Είναι η πρώτη φορά που δεν έχουμε παράνομες και μονομερείς ενέργειες της Τουρκικής πλευράς εντός της ελληνικής και της κυπριακής ΑΟΖ. Αλλά εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Εδώ και δύο μέρες ένα τουρκικό ερευνητικό πλοίο με τη συνοδεία τουρκικών πολεμικών επιχειρεί εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας σε βάθος πολλών μιλίων. Κάτι τέτοιο δεν είχε ξανασυμβεί στο παρελθόν! Είχε επιχειρηθεί και τον Οκτώβριο του 2018, αλλά η προσπάθεια αυτή απετράπη με την παρεμβολή του ‘Νικηφόρος Φωκάς’ και του ελληνικού πολεμικού ναυτικού.

Η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών δυσανασχετεί, ανησυχεί και αισθάνεται τουλάχιστον αμήχανα να βλέπει επί 2 μέρες μέσα στην ελληνική υφαλοκρηπίδα να επιχειρεί το Ορούτς Ρέις. Και από την ελληνική πλευρά να ακούει, ότι εμείς κάνουμε θόρυβο με τα δικά μας πλοία και εμποδίζουμε τις έρευνες του Τουρκικού σκάφους. Κάτι τέτοιο δεν αρκεί.

Για να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης, πρέπει να υπάρξει ισχυρή αποτροπή της Τουρκικής επιθετικότητας και των προκλητικών, μονομερών ενεργειών της. Ανεπαρκής η ευρωπαϊκή αντίδραση μέχρι στιγμής.

Για να ανοίξει ξανά ο δρόμος του διαλόγου στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της θάλασσας, η ΕΕ πρέπει να πει στον Ερντογάν: ‘’ως εδώ και μη παρέκει’’. Οι ευρωπαίοι σύμμαχοί μας πρέπει να κάνουν περισσότερα στην πράξη και όχι στα λόγια! Τα ελληνοτουρκικά σύνορα είναι και ευρωτουρκικά σύνορα. Δεν είναι η ώρα για ίσες αποστάσεις και δηλώσεις στήριξης πλατωνικού χαρακτήρα.

Στα ελληνοτουρκικά ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία δεν πρόκειται να κάνει αντιπολίτευση σαν κι αυτή που έκανε η ΝΔ με τις Πρέσπες και το Μακεδονικό. Δεν είναι η ώρα για κομματικές σκοπιμότητες και μικροπολιτική.

Διεκδικούμε να έχουμε ενημέρωση και κατόπιν συνεννόησης να διαμορφώσουμε όλοι μαζί μία εθνική στρατηγική που θα έχει πρωτίστως αρχή, μέση και τέλος. Έχουμε πλήρη εμπιστοσύνη στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις και την ηγεσία τους. Από την πλευρά της η πολιτική ηγεσία οφείλει να δώσει ένα πιο σαφές μήνυμα με σχέδιο και διεθνή ερείσματα. Αυτή την στιγμή δεν είναι σαφείς οι κόκκινες γραμμές που χαράζει η ελληνική κυβέρνηση.

Οι αριθμοί δείχνουν δυστυχώς, ότι η αρχικά επιτυχής διαχείριση της κρίσης την περίοδο του ‘Μένουμε Σπίτι’, την οποία έσπευσε να πιστωθεί η κυβέρνηση, οδήγησε σε μία χαλάρωση, σε αντιφατικά μέτρα και σε ένα ριψοκίνδυνο και βεβιασμένο άνοιγμα των συνόρων στο όνομα σκοπιμοτήτων.

Υπάρχει μία μεγάλη και πολύ ανησυχητική έξαρση των κρουσμάτων τον Ιούλιο και ιδίως τις πρώτες 10 μέρες του Αυγούστου. Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα: Ενώ η Αττική κατέχει την μερίδα του λέοντος όσον αφορά τον αριθμό των κρουσμάτων, δεν εφαρμόζονται επιπρόσθετα μέτρα, όπως έχουν επιβληθεί σε άλλες περιοχές με λιγότερο αριθμό κρουσμάτων. Παρόλο που δεν είχαμε τελειώσει με τον κορονοϊό, μέσα στην αιχμή της τουριστικής περιόδου αυξήθηκε η πληρότητα των πλοίων από το 65 στο 80%. Γενικότερα υπήρξε ένα σήμα ‘’τελειώσαμε, καθαρίσαμε’’, το οποίο αυτή την στιγμή κάνει διπλή ζημιά: Και στην υγεία και στην οικονομία.

Δεν είναι δίκαιο, ηθικό και πολιτικά αξιόπιστο η κυβέρνηση να πιστώνεται την επιτυχή διαχείριση της κρίσης σε αρχικό στάδιο -όταν ολόκληρος ο ελληνικός λαός και όλη η αντιπολίτευση έβαλε πλάτη, στηρίζοντας το ‘Μένουμε Σπίτι’- και τώρα που έρχονται τα δύσκολα να λέει φταίει ο πολίτης και να επικαλείται το φιλότιμο του – Χρειάζονται πρόσθετα μέτρα στήριξης και ενίσχυσης της υγείας, της οικονομίας και της κοινωνίας.

Οι Έλληνες έχουν αποδείξει ότι διαθέτουν και ευθύνη και φιλότιμο. Το ζητούμενο είναι να το επιδείξουν και αυτοί που έχουν την πολιτική και κυβερνητική ευθύνη. Η κυβέρνηση πρέπει να έχει το θάρρος να αναγνωρίσει τα δικά της λάθη, αντιφάσεις και παλινωδίες.

Πάμε για ένα δύσκολο φθινόπωρο και για έναν ακόμη πιο δύσκολο χειμώνα.  Διότι η έξαρση των κρουσμάτων θα προκαλέσει βαθύτερη ύφεση, περισσότερα λουκέτα και υψηλότερη ανεργία. Για να μην ζήσουμε ένα οδυνηρό δεύτερο κύμα και η Ελλάδα από μια χώρα με καλές επιδόσεις τους πρώτους μήνες της πανδημίας, περάσει στην δεύτερη κατηγορία των χωρών με τις κακές επιδόσεις, χρειάζονται πρόσθετα μέτρα στήριξης και ενίσχυσης της υγείας, της οικονομίας και της κοινωνίας.

Ο Δημ. Παπαδημούλης αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στα εξής:

– Επί δύο συνεχόμενες ημέρες το τουρκικό ερευνητικό σκάφος, Ορούτς Ρέις, με τη συνοδεία τουρκικού στολίσκου παραβιάζει την ελληνική κυριαρχία και την ελληνική υφαλοκρηπίδα σε μεγάλο βάθος. Αυτό είναι μια έμπρακτη προσπάθεια του Ερντογάν να γκριζάρει τις περιοχές ανατολικότερα του 28^ου μεσημβρινού. Απέναντι στην προκλητική και μονομερή στάση της Τουρκίας το μεν ΝΑΤΟ κρατεί στάση Πόντιου Πιλάτου –ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον προκαλούντα, την Τουρκία, και τον προκαλούμενο, την Ελλάδα- η δε ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίζεται μέχρι στιγμής σε δηλώσεις στήριξης πλατωνικού χαρακτήρα.

– Δεν αρκεί το Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ. Ο Κυρ. Μητσοτάκης πρέπει να ζητήσει άμεσα έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, ώστε η ΕΕ να πάρει σαφή θέση καταδίκης της Τουρκικής παραβατικής συμπεριφοράς, καθώς και να ζητήσει κυρώσεις. Υπάρχει μια καταρχήν απόφαση για κυρώσεις από τον Ιούνιο του 2019 που αποφασίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής με πρωθυπουργό της Ελλάδος τον Αλέξη Τσίπρα και πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας τον Νίκο Αναστασιάδη. Αυτή η λίστα των κυρώσεων πρέπει να ενισχυθεί.

– Συνεχίζοντας μια πολιτική δεκαετιών η Ελλάδα προφανώς θέλει διάλογο και ειρηνική, διπλωματική λύση για την επίλυση των διαφορών. Αλλά λύση στηριγμένη στη νομιμότητα, το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της θάλασσας. Αντίθετα αυτό που κάνει ο Ερντογάν είναι, υπό την απειλή βίας και της στρατιωτικής εμπλοκής, να επιβάλλει την δική του ατζέντα όρων και προϋποθέσεων διαλόγου. Ένα ‘’ανατολίτικο παζάρι’’ που να βάζει στην άκρη το Διεθνές Δίκαιο και τις προβλέψεις του Δικαίου της θάλασσας, προκειμένου να γκριζάρει περιοχές που με βάση το Διεθνές Δίκαιο αποτελούν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

– Δεν έχουμε μόνο μονομερείς ενέργειες στην ελληνική και την κυπριακή ΑΟΖ. Για πρώτη φορά έχουμε ένα τουρκικό ερευνητικό με τη συνοδεία τουρκικών πολεμικών να επιχειρεί επί πολλές ώρες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας σε βάθος πολλών μιλίων. Για τον μέσο έλληνα πολίτη δεν αρκούν επιχειρήματα, όπως ότι κάνουμε θόρυβο και εμποδίζουμε τις έρευνες του Τουρκικού σκάφους.

– Για να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης, πρέπει να υπάρξει ισχυρή αποτροπή της Τουρκικής επιθετικότητας και των προκλητικών, μονομερών ενεργειών της. Σε αυτό το θέμα η ευρωπαϊκή αντίδραση μέχρι στιγμής δεν είναι επαρκής. Για να ανοίξει ξανά ο δρόμος του διαλόγου στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της θάλασσας, η ΕΕ πρέπει να πει στον Ερντογάν: ‘’ως εδώ και μη παρέκει’’. Οι σύμμαχοί μας πρέπει να κάνουν περισσότερα στην πράξη και όχι στα λόγια.

– Καλά τα τηλεφωνήματα στους πολιτικούς αρχηγούς. Αλλά αν θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα ισχυρής ομοψυχίας, θα πρέπει να υπάρξει σύγκληση του συμβουλίου των πολιτικών αρχηγών. Χρειαζόμαστε εθνική στρατηγική, ομοψυχία και συνέπεια. Σε αυτά τα θέματα δεν χωρούν μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα κάνει αντιπολίτευση σαν κι αυτή που έκανε η ΝΔ με τις Πρέσπες και το Μακεδονικό.

Όπως επισημαίνουν στην επιστολή τους οι Ευρωβουλευτές, «δεν πρόκειται για ένα εθνικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά από τα κράτη μέλη, που εμπλέκονται γεωγραφικά», αλλά για «ευρωπαϊκή ευθύνη» και «είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν πρέπει να χειριστεί αυτή την κατάσταση μόνη της».

Παράλληλα, ζητούν από τη χώρα μας «να συμμορφωθεί με όλους τους εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες, καθώς και με την υποχρέωσή της για πρόσβαση στις νομικές και προβλεπόμενες διαδικασίες που αφορούν τις νέες αφίξεις και τις διαδικασίες ασύλου» και την άμεση «σύγκληση έκτακτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποσυμφόρηση και εκκένωση από τα ελληνικά νησιά και τα χερσαία σύνορα, των ανθρώπων που αιτούνται διεθνή προστασία» καθώς και «άμεση μεταφορά τους σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ». Καθώς σημειώνουν «η ευθύνη της ντροπιαστικής παραβίασης πολυάριθμων θεμελιωδών δικαιωμάτων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ είναι ευθύνη όλων μας».

Ακολουθεί η επιστολή, μεταφρασμένη στα ελληνικά:

Αγαπητέ Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Μισέλ,

Αγαπητέ Αντιπρόεδρε κ. Σχοινά,

Αγαπητή Επίτροπε, κα Γιοχάνσον,

Εδώ και αρκετές μέρες, έχουμε γίνει μάρτυρες μιας εξαιρετικά ανησυχητικής κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συγκεκριμένα στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της Ελλάδος. Η βία που χρησιμοποιείται τόσο στον τοπικό πληθυσμό, όσο και σε όσους αναζητούν διεθνή προστασία είναι άνευ προηγουμένου και απαράδεκτη, χωρίς να εξαιρείται η φυλάκιση των αιτούντων άσυλο με μόνη δικαιολογία την παράνομη είσοδό τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτή η βία πρέπει να τερματιστεί και η Ελλάδα να συμμορφωθεί με όλους τους εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες, καθώς και με την υποχρέωσή της για πρόσβαση στις νομικές και προβλεπόμενες διαδικασίες που αφορούν τις νέες αφίξεις και τις διαδικασίες ασύλου.

Η υποχρέωση αυτή της Ελλάδας προβλέπεται, όχι μόνο από τον Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν και όλες τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, αλλά επαναβεβαιώθηκε στην υπόθεση της Ισπανίας με την απόφαση που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σε αυτή, το Δικαστήριο «υπογράμμιζε ότι τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζουν τα κράτη στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ή κατά την διαδικασία υποδοχής των αιτούντων άσυλο δεν μπορεί να δικαιολογήσει την προσφυγή σε πρακτικές που δεν συμβιβάζονται με τη Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ή τα πρωτόκολλά της».

Αναφορικά με τις περιπτώσεις κατά τις οποίες άνθρωποι διασχίζουν ή προσπαθούν να διασχίσουν τα χερσαία σύνορα με μη εξουσιοδοτημένο τρόπο σε μεγάλο αριθμό, το Δικαστήριο δήλωσε ότι είναι αναγκαίο το εναγόμενο κράτος να παρέχει «πραγματική και αποτελεσματική πρόσβαση στα μέσα εκείνα που αφορούν τη νόμιμη είσοδο, και συγκεκριμένα τις συνοριακές διαδικασίες». Από αυτή την άποψη, η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να αναστείλει για ένα μήνα κάθε πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου και να τους επιστρέφει αμέσως  χωρίς να τους καταγράφει, παραβιάζει το εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης.

Για μια ακόμη φορά, ωστόσο, και τώρα με ακόμα πιο επείγοντα χαρακτήρα, υπογραμμίζουμε ότι αυτό δεν είναι ένα εθνικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά από τα κράτη μέλη, που εμπλέκονται γεωγραφικά.
Είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν πρέπει να χειριστεί αυτή την κατάσταση μόνη της. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή ευθύνη και, ενόψει και των συνολικών γεωπολιτικών εντάσεων σε ολόκληρη την περιοχή και της συμμετοχής πολλών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων άλλων χωρών και ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η ευθύνη της ντροπιαστικής παραβίασης πολυάριθμων θεμελιωδών δικαιωμάτων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ είναι ευθύνη όλων μας και κανείς μας δεν έχει το δικαίωμα να κλείνει τα μάτια.

Εμείς, ως βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σας καλούμε να αναλάβετε άμεσα δράση έτσι ώστε να διασφαλίσετε ότι η Τουρκία θα σταματήσει αμέσως να χρησιμοποιεί τους ανθρώπους που φεύγουν από τον πόλεμο, ως πολιτικό διαπραγματευτικό μέσο και ως μέσο γεωπολιτικής πίεσης προς την Ελλάδα και την Ευρώπη συνολικά. Σας καλούμε να εξασφαλίσετε αποτελεσματική προστασία της διάβασής τους, με πλήρη σεβασμό της Σύμβασης της Γενεύης και της νομοθεσίας της ΕΕ, με βάση την ισότιμη κατανομή όλων των προκλήσεων και ευθυνών μεταξύ όλων των κρατών μελών της ΕΕ.

Σας καλούμε να πράξετε όλες τις αναγκαίες και άμεσες ενέργειες, μεταξύ άλλων: σύγκληση έκτακτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποσυμφόρηση και εκκένωση από τα ελληνικά νησιά και τα χερσαία σύνορα, των ανθρώπων που αιτούνται διεθνή προστασία, η άμεση μεταφορά τους σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και, παράλληλα, να καταστεί δυνατή η λειτουργία ενός δίκαιου και αποτελεσματικού κοινού συστήματος ασύλου και η δημιουργία ασφαλών και νομικών οδών προς την ΕΕ.

Οι υπογράφοντες Ευρωβουλευτές

ALFONSI François, Γαλλία – Greens/Free Alliance, ANDRESEN Rasmus, Γερμανία – Greens/Free Alliance, BITEAU Benoît, Γαλλία – Greens/Free Alliance, BLOSS Michael, Γερμανία – Greens/Free Alliance, BOESELAGER Damian, Γερμανία – Greens/Free Alliance, BRICMONT Saskia, Βέλγιο – Greens/Free Alliance, CAREME Damien, Γαλλία – Greens/Free Alliance, CAVAZZINI Anna, Γερμανία – Greens/Free Alliance, CORMAND David, Γαλλία – Greens/Free Alliance, DELBOS–CORFIELD Gwendoline, Γαλλία – Greens/Free Alliance, DELLI Karima, Γαλλία – Greens/Free Alliance, EICKHOUT Bas, Ολλανδία – Greens/Free Alliance, GRUFFAT Claude, Γαλλία – Greens/Free Alliance, JADOT Yannick, Γαλλία Greens/Free Alliance, LAMBERTS Philippe, Βέλγιο – Greens/Free Alliance, MARQUARDT Erik, Γερμανία – Greens/EFA,  NEUMANN Hannah, Γερμανία – Greens/Free Alliance, NIINISTÖ Ville, Φινλανδία – Greens/Free Alliance, TERRY Reintke, Γερμανία – Greens/EFA, RIBA I GINER Diana, Ισπανία – Greens/EFA, RIVASI Michèle, Γαλλία – Greens/Free Alliance, ROOSE Caroline, Γαλλία – Greens/Free Alliance, SATOURI Mounir, Γαλλία – Greens/Free Alliance, STRIK Tineke, Ολλανδία – Greens/Free Alliance, TOUSSAINT Marie, Γαλλία – Greens/Free Alliance, VANA Monika, Αυστρία -s Greens/EFA, YENBOU Salima, Γαλλία Greens/Free Alliance, ARENA Maria, Βέλγιο – S&D, BARTOLO Pietro, Ιταλία – S&D, BRGLEZ Milan, Σλοβενία – S&D, FAJON Tanja, Σλοβενία – S&D, GEIER Jens, Γερμανία – S&D, HEIDE Hannes, Αυστρία – S&D, LALUCQ Aurore, Γαλλία – S&D, LARROUTUROU Pierre, Γαλλία – S&D, MAJORINO Pierfrancesco, Ιταλία – S&D, NOICHL Maria, Δανία – S&D, PICIERNO Giuseppina, Ιταλία – S&D, RUIZ DEVESA Domenec, Ισπανία – S&D, SANTOS Isabel, Πορτογαλία – S&D, SCHIEDER Andreas, Αυστρία – S&D, GLUCKSMANN Raphaèl, Γαλλία – S&D, VOLLATH Bettina, Αυστρία – S&D, BARRENA Pernando, Ισπανία – GUE/NGL, BJORK Malin, Σουηδία – GUE/NGL, BOMPARD Manuel, Γαλλία – GUE/NGL, DALY Clare, Ιρλανδία – GUE/NGL, DEMIREL Oezlem Alev, Γερμανία – GUE/NGL, GUSMÂO José, Πορτογαλία – GUE/NGL, MATIAS Marisa, Πορτογαλία – GUE/NGL, PELLETIER Anne–Sophie, Γαλλία – GUE/NGL, PINEDA Marin Manuel, Ισπανία – GUE/NGL, REGO Abed Sira, Ισπανία – GUE/NGL, URBAN CRESPO Miguel, Ισπανία – GUE/NGL, AUSTREVICIUS Petras, Λιθουανία – Renew Europe, VAUTMANS Hilde, Βέλγιο – Renew Europe, BUSCHMANN Martin, Γερμανία – Non Attached