Στο άρθρο με τίτλο «Το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών εντείνει την κρίση της ΕΕ» (Link), ο Δημ. Παπαδημούλης, θίγει θέματα όπως η δεξιόστροφη πολιτική της ΕΕ που δημιουργεί δυσαρέσκεια και ανασφάλεια, η νέα άνοδος της ακροδεξιάς όπως αποτυπώθηκε μετά τις πρόσφατες ευρωεκλογές, αλλά και η επάρκεια της νέας ελληνικής αντιπροσωπείας, που καλείται να εκπροσωπήσει τη χώρα μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα επόμενα πέντε χρόνια.

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

«Το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών εντείνει την κρίση της ΕΕ»

Το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών της 9ης Ιουνίου οδηγεί σε «λιγότερη Ευρώπη» και θα εντείνει την κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα προκαλέσει μια περαιτέρω στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα δεξιά,λόγω της ενίσχυσης των δύο πολιτικών ομάδων της ακροδεξιάς, αλλά και λόγω της ολοφάνερης διαθεσιμότητας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος να είναι ανοικτό σε συμμαχίες με δυνάμεις της ακροδεξιάς, μέσω της συστηματικής κανονικοποίησης της κας Μελόνι.

Αυτή η στροφή προς τα ακροδεξιά είναι αποτέλεσμα μιας πολύχρονης διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από μια δεξιόστροφη συμμαχία υπό την ηγεμονία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, όπως αυτή εκφράστηκε με την Κομισιόν της κας Φον Ντερ Λάιεν, η οποία οδήγησε σε μια μεγάλη αύξηση των ανισοτήτων, κοινωνικών, οικονομικών και περιφερειακών, στην αποτυχία μιας αποτελεσματικής διαχείρισης του προσφυγικού-μεταναστευτικού και σε βήματα σημειωτόν ή και σε πλήρη στασιμότητα, στα θέματα της εμβάθυνσης της πολιτικής ενοποίησης.

Όλο αυτό το μείγμα δεξιάς πολιτικής δημιούργησε δυσαρέσκεια και ανασφάλεια, και απολύτως δικαιολογημένα, σε ευρύτατα κοινωνικά στρώματα. Από αυτό επωφελήθηκε πρωτίστως η ευρωπαϊκή ακροδεξιά, με την εύκολη λαϊκίστικη συνθηματολογία ότι “για όλα αυτά φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι, οι διαφορετικοί” και ότι με την αποδυνάμωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την επιστροφή στα κράτη – έθνη θα υπάρξουν καλύτερες λύσεις.

Στους μεγάλους ηττημένους, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έχουμε τη φιλελεύθερη κεντροδεξιά ομάδα του Μακρόν (Renew Europe) και τους Πράσινους. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα κατέγραψε μικρά κέρδη, oι Ευρωσοσιαλιστές κινήθηκαν περίπου στα ίδια επίπεδα, όπως και η Ευρωπαϊκή Αριστερά, περίπου στα ίδια ποσοστά. Η συνολική εικόνα είναι ότι μια Ευρωπαϊκή Ένωση που βρισκόταν ήδη σε μια κρίση, αδυνατεί να προχωρήσει την πολιτική της ενοποίηση και να πάρει πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων της κλιματικής κρίσης, της ψηφιακής μετάβασης, της ενίσχυσης της κοινωνικής ατζέντας, κλπ. -θέματα που απαιτούν και διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες και έναν πιο αυξημένο προϋπολογισμό.

Το νέο, δεξιότερο, τοπίο, μαζί και με τις εκλεκτικές συγγένειες Φον Ντερ Λάιεν – Μελόνι, προϊδεάζει για μια Ευρώπη που, αντί να πηγαίνει μπροστά προς την υλοποίηση των οραμάτων του Σπινέλι για μια ταχύτερη πολιτική ενοποίηση, βαδίζει προς τα πίσω, υιοθετώντας, ολοένα και περισσότερο, μια υπερσυντηρητική ατζέντα. Όχι μόνο στα οικονομικά ή περιβαλλοντικά θέματα, αλλά και στα μεγάλα θέματα της ειρήνης ή του πολέμου, καθώς αρνείται να πάρει πρωτοβουλίες για τον τερματισμό της σφαγής και της γενοκτονίας στην Γάζα σε βάρος του λαού της Παλαιστίνης, αλλά και του πολέμου που προκάλεσε η εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία.

Για τις προοδευτικές δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το αποτέλεσμα αυτό δεν μπορεί να χαροποιεί κανέναν, καθώς το άθροισμα Σοσιαλιστών, Πρασίνων και Αριστεράς που ήταν γύρω στο 35% στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα συμπιεστεί περαιτέρω.
Αυτό, πέρα από τη βασική ευθύνη της ευρωπαϊκής Δεξιάς για τη διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνιστά και μια ομολογία της ανεπάρκειας ενός πειστικού και ελκυστικού σχεδίου για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης από τις αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις της Ευρώπης που υποστηρίζουν μια τέτοια προοπτική.

Το γεγονός ότι κέρδισε κυρίως η ακροδεξιά την ψήφο της κοινωνικής διαμαρτυρίας, όχι μόνο στα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα, αλλά, σε πολλές χώρες, και της νέας γενιάς, είναι καμπανάκι κινδύνου, όχι μόνο για την Ευρώπη και τη δημοκρατία, αλλά και για τις δυνάμεις της πληθυντικής Αριστεράς και τις ευρύτερες προοδευτικές δυνάμεις στην Ευρώπη που καλούνται να ξεπεράσουν τα δικά τους ελλείμματα και να διατυπώσουν με ένα πιο συγκεκριμένο, πειστικό και ελκυστικό τρόπο τις δικές τους προτάσεις.

Σε ό, τι αφορά στην Ελλάδα, πέρα από την πολυσυζητημένη ήδη αποτίμηση περί νικητών, ηττημένων, κλπ., το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ότι οι Ευρωεκλογές πραγματοποιήθηκαν χωρίς να διεξαχθεί καθόλου σοβαρός δημόσιος διάλογος για το πού πάει η πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης και πού πάει η Ελλάδα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι ολοφάνερο ότι αυτό ήταν μια συνειδητή επιλογή καθώς δεν εξυπηρετούσε τις σκοπιμότητες των κυρίαρχων δυνάμεων της πολιτικής και των μέσων ενημέρωσης.

Κατά τα άλλα, η Ελλάδα ήταν από τις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση της αποχής, που είναι άλλο ένα καμπανάκι κινδύνου που δείχνει την καταβαράθρωση της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος και των κομμάτων και τη μεγέθυνση του ελλείμματος εμπιστοσύνης προς τους δημοκρατικούς θεσμούς στην Ελλάδα.

Με εξαίρεση την πολυδιασπασμένη ακροδεξιά που αθροίζει ένα ποσοστό της τάξης του 18% και την κάποια βελτίωση των ποσοστών για το ΚΚΕ και το προσωποπαγές κόμμα της κας Κωνσταντοπούλου, κανείς άλλος δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι είναι ικανοποιημένος από τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών.

Στην παρούσα θητεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που ολοκληρώνεται στα μέσα Ιουλίου, έγινε πάρα πολλή συζήτηση για την επάρκεια της ελληνικής αντιπροσωπείας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την επιδραστικότητα των Ελλήνων και των Ελληνίδων Ευρωβουλευτών στη λήψη των αποφάσεων και την ανάγκη να βελτιωθεί αυτή η παρουσία. Βλέποντας τη σύνθεση των νέων 21 γυναικών και ανδρών που θα μας εκπροσωπήσουν στο νέο Ευρωκοινοβούλιο, καθώς, όπως είναι δημόσια γνωστό εδώ και χρόνια, ολοκληρώνω τη θητεία μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εύχομαι να μην νοσταλγήσουμε την προηγούμενη σύνθεση. Για μια ακόμη φορά, με ευθύνη όχι μόνο των κομμάτων αλλά και των πολιτών, εκλέχτηκαν στην Ευρωβουλή άνθρωποι που ολοφάνερα θα δυσκολευτούν να εκπροσωπήσουν επάξια τη χώρα μας και να ασκήσουν με επάρκεια τα καθήκοντα για τα οποία εκλέχτηκαν.

Στο πλαίσιο του απολογισμού της πενταετίας που κλείνει με τις Ευρωεκλογές του Ιουλίου 2024, στη διάρκεια της οποίας η Ένωση κλήθηκε να αντιμετωπίσει μεταξύ άλλων, την πανδημία του Covid19, την ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά και εν όψει των προσεχών προκλήσεων για την ΕΕ όπως η κλιματική κρίση, ο Δημ. Παπαδημούλης συμμετείχε στο εκτεταμένο ρεπορτάζ του News 24.7 με το ακόλουθο άρθρο:

“Στοίχημα η υιοθέτηση και υλοποίηση φιλόδοξων πολιτικών”

Η κρίση της πανδημίας και οι τρομακτικές κοινωνικο-οικονομικές της συνέπειες, οδήγησαν την EE σε αποφάσεις που πριν από λίγα χρόνια έμοιαζαν αδιανόητες. Η θέσπιση του Ταμείου Ανάκαμψης, χρηματοδοτούμενου από κοινό δανεισμό της ΕΕ, αποτελεί ένα μεγάλο βήμα σύγκλισης και εμβάθυνσης της συνεργασίας και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών. Σε αυτό το πεδίο, το Ευρωκοινοβούλιο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο για την ενίσχυση των στόχων του Ταμείου και της φιλοδοξίας του – παρά τις υποχωρήσεις που, εν τέλει, έγιναν λόγω της πίεσης του Συμβουλίου.

Ακόμη, η υγειονομική κρίση της πανδημίας, έδωσε το έναυσμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διεκδικήσει μια ισχυρή Ένωση Υγείας για την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, αλλά και της συνεργασίας των κρατών-μελών.
Η Κομισιόν ακολούθησε με ορισμένες αποσπασματικές προτάσεις, που όμως ακολουθούν, με αργά και ανεπαρκή βήματα, τις φιλόδοξες προτάσεις του Ευρωκοινοβουλίου για μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική υγείας.

Στο πεδίο της κλιματικής κρίσης και της ραγδαίας απώλειας της βιοποικιλότητας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεκδίκησε πιο φιλόδοξους, αλλά συνάμα αναγκαίους, στόχους για τη μείωση των εκπομπών, βάσει των πορισμάτων της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Υπερασπίστηκε και διεκδίκησε βελτιώσεις στο Πακέτο για το Κλίμα που παρουσίασε η Κομισιόν, το οποίο συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με την ενεργειακή κρίση που κλιμάκωσε ο πόλεμος στην Ουκρανία και το οποίο κινδυνεύει με σημαντική αποδυνάμωση από τη συμμαχία δεξιάς και ακροδεξιάς, εντός και εκτός του Ευρωκοινοβουλίου.

Στο πεδίο των εργασιακών συνθηκών, σημαίνουσα θέση κατέχει η νέα οδηγία για τον καθορισμό επαρκών κατώτατων μισθών στην ΕΕ με παράλληλη στήριξη των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για ένα νέο πλαίσιο κανόνων με ιδιαίτερη σημασία, ιδίως για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου για χρόνια οι κατώτατοι μισθοί παραμένουν στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ και αδυνατούν να διασφαλίσουν ένα επίπεδο αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Το στοίχημα παραμένει η υιοθέτηση και υλοποίηση φιλόδοξων πολιτικών για το μέλλον της ΕΕ και των πολιτών της.

Στον αντίποδα, απογοητευτική παραμένει η αποτυχία της Ένωσης να συμφωνήσει σε μια κοινή πολιτική μετανάστευσης και ασύλου που να βασίζεται στην αλληλεγγύη, την κοινή ευθύνη, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την προώθηση ασφαλών και νόμιμων διόδων μετανάστευσης και την εξασφάλιση αποτελεσματικής κοινωνικής και οικονομικής ένταξης, σύμφωνα με τις αξίες της Ένωσης και τις διεθνείς μας δεσμεύσεις. Αυτή η έλλειψη παραμένει «αγκάθι» στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση που εξακολουθεί να εργαλειοποιείται κυνικά από την άκρα δεξιά.

Πέρα από τα επιμέρους πεδία πολιτικής και δράσης, η τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδος συνέπεσε με τη διοργάνωση της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης. Μιας συλλογικής διαδικασίας με τη συμμετοχή, όχι μόνο των τριών οργάνων της ΕΕ, αλλά και ομάδων πολιτών από ολόκληρη την EE. Μπροστά σε διαρκή φαινόμενα αναβλητικότητας, ελλιπούς φιλοδοξίας και συντηρητικότητας, είτε λόγω εθνικών εγωισμών είτε, ακόμη, και λόγω εκβιαστικών συμπεριφορών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαδραμάτισε σημαίνοντα ρόλο, μαζί με τους πολίτες και υπερασπιζόμενο τις θέσεις των πολιτών, για την υιοθέτηση φιλόδοξων και προοδευτικών θέσεων στο πλαίσιο της Διάσκεψης.

Το κείμενο συμπερασμάτων περιλαμβάνει θέσεις και στόχους για σειρά τομέων πολιτικής της ΕΕ (Ένωση Υγείας, μονιμοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης, κλπ.), αλλά και για τον εξορθολογισμό και εκδημοκρατισμό του συστήματος λήψης αποφάσεων (εγκατάλειψη της ομοφωνίας σε βασικούς τομείς πολιτικής, ενίσχυση του ρόλου του Ευρωκοινοβουλίου κλπ.). Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τροποποίηση των Συνθηκών, που αυτήν την περίοδο βρίσκεται σε επεξεργασία, έχει επωμιστεί το βάρος να αποτυπώσει τις φιλοδοξίες των πολιτών για μια ΕΕ που, επιταχύνοντας την πολιτική της ενοποίησης, ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του σήμερα και του αύριο.

Σε μια περίοδο διαδοχικών κρίσεων με τεράστιες κοινωνικές, οικονομικές, ανθρωπιστικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις και μεγάλης αβεβαιότητας για το μέλλον, το στοίχημα παραμένει η υιοθέτηση και υλοποίηση φιλόδοξων πολιτικών για το μέλλον της ΕΕ και των πολιτών της. Ένα στοίχημα που αποδεικνύεται ακόμη πιο κρίσιμο ενόψει της διαφαινόμενης στρατηγικής συνεργασίας δεξιάς, υπερσυντηρητικών και ακροδεξιάς που καλλιεργείται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και απειλεί να καταπνίξει κάθε προσπάθεια για μια πιο δίκαιη, βιώσιμη και συμπεριληπτική ΕΕ.

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο «ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος λόγω των κυβερνητικών υποσχέσεων για πρωτογενή πλεονάσματα και για διασφάλιση της πτωτικής πορείας του χρέους τα επόμενα χρόνια, καθώς και η απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας με τη προϋπόθεση της προσήλωσης στη δημοσιονομική πειθαρχία», κάνουν το φάντασμα της λιτότητας να πλανάται και πάλι πάνω από την Ελλάδα, απειλώντας τους πιο ευάλωτους.

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Παπαδημούλη «την ήδη ασφυκτική κατάσταση έρχεται τώρα να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το δημοσιονομικό κόστος της αποκατάστασης των ζημιών που έχουν προκληθεί από τις καταστροφικές πυρκαγιές και πλημμύρες, ενώ οι πρώτες εκτιμήσεις, υπολογίζουν ότι το συνολικό κόστος θα ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ».
Η ανικανότητα του ‘’επιτελικού κράτους’’ της ΝΔ να οχυρώσει αποτελεσματικά τη χώρα απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και η πλήρης αδιαφάνεια σε ό,τι αφορά τον τρόπο αξιοποίησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονται για μέτρα πολιτικής προστασίας, δασοπροστασίας και αντιπλημμυρικά έργα, απειλούν να εξαφανίσουν μεγάλο μέρος της όποιας οικονομικής προόδου είχε επιτευχθεί μέχρι σήμερα.

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Τα «απόνερα» των καταστροφικών πλημμυρών και πυρκαγιών κινδυνεύουν να πνίξουν δημοσιονομικά την χώρα (<LINK)

* Του Δημήτρη Παπαδημούλη

Για τις χώρες με υψηλό και πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, όπως η Ελλάδα, οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες είναι ένα καινούργιο μέτρο δημοσιονομικής συμμόρφωσης. Το μέτρο αυτό περιλαμβάνεται στην πρόταση της Κομισιόν για το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας και δοκιμάζεται για πρώτη φορά μέσω των συστάσεών της για το 2024, οπότε παύει η ισχύς της γενικής ρήτρας διαφυγής. Ήδη, για την Ελλάδα, η Κομισιόν έχει βάλει πλαφόν 2,6% στην αύξηση των πρωτογενών δαπανών, κάτι που σημαίνει ότι θα κινείται αυστηρά στα 2,6-2,7 δισ. ευρώ στον τομέα των παροχών.

Το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2024 που θα πρέπει να καταθέσει η κυβέρνηση στη Βουλή και την Κομισιόν σε λιγότερο από ένα μήνα, θα ενσωματώνει τα μέτρα που ήδη θεσμοθετήθηκαν με το πρώτο νομοσχέδιο της νέας κυβέρνησης και αφορούν στην υλοποίηση του 50% των προεκλογικών δεσμεύσεων της ΝΔ, καθαρού δημοσιονομικού κόστους 1,1 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι με τα μέτρα αυτά καλύπτεται ένα πολύ σημαντικό μέρος του περιθωρίου που δίνει η Κομισιόν για αύξηση των δημοσίων δαπανών.

Η ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους που δημοσίευσε τον περασμένο Μάιο η Κομισιόν, βασίζεται στην παραδοχή για συνεχή διαρθρωτικά πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 2,1%του ΑΕΠ, ώστε το χρέος να υποχωρεί σταδιακά.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Τράπεζας της Ελλάδος, για το 2024 αυτό σημαίνει πρωτογενές πλεόνασμα 2,3% του ΑΕΠ, σημείο από το οποίο η χώρα απέχει αρκετά, μιας και ουσιαστικά μιλάμε για στόχο υπερδιπλασιασμού του φετινού πλεονάσματος.

Η πίεση για επιστροφή στη δημοσιονομική πειθαρχία θα γίνει σαφέστερη και εντονότερη το προσεχές διάστημα, καθώς θα επανεκκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας. Η Γερμανία και οι σύμμαχοί της αναμένεται να επανέλθει με απαιτήσεις για αυστηρότερους κανόνες αριθμητικής μείωσης του χρέους, έναντι των μεσοπρόθεσμων πλαισίων – συμφωνιών με τα κράτη-μέλη, που εισηγείται η Κομισιόν. Επιπλέον, με βάση τους νέους -υπό διαπραγμάτευση- κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, πιθανότατα δεν θα υπάρχει το περιθώριο να χρησιμοποιεί η κυβέρνηση κατά βούληση τον όποιο δημοσιονομικό χώρο προκύψει, λόγω ευνοϊκής συγκυρίας, αλλά αυτός θα αξιοποιείται κατά βάση για τη μείωση του χρέους.

Ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος λόγω των κυβερνητικών υποσχέσεων για πρωτογενή πλειονάσματα και για διασφάλιση της πτωτικής πορείας του χρέους τα επόμενα χρόνια, καθώς και η απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας με τη προϋπόθεση της προσήλωσης στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη μεταρρυθμιστική επιτάχυνση, κάνουν το φάντασμα της λιτότητας να πλανάται και πάλι πάνω από τη χώρα και να απειλεί τους πιο ευάλωτους, που αποτελούν τα 2/3 των πολιτών.

Την ήδη ασφυκτική κατάσταση έρχεται τώρα να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το δημοσιονομικό κόστος της αποκατάστασης των ζημιών που έχουν προκληθεί από τις καταστροφικές πυρκαγιές και πλημμύρες. Σύμφωνα με πρώτες εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος θα ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται η κατάθεση νέου συμπληρωματικού προϋπολογισμούύψους 600 εκ. ευρώ για το 2023, ενώ, όπως αναμενόταν,τα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ από τον Κ. Μητσοτάκη είναι σχεδόν ανύπαρκτα. Κάτι τέτοιο, θα έχει φυσικά ολέθριες συνέπειες στο μέσο ελληνικό νοικοκυριό, μιας και οι επιπτώσεις των πλημμυρών στην αγροτική παραγωγή θα εκτινάξουν ακόμη περισσότερο τις τιμές των τροφίμων.

Η ανικανότητα του ‘’επιτελικού κράτους’’ της ΝΔ να οχυρώσει αποτελεσματικά τη χώρα απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και η πλήρης αδιαφάνεια σε ό,τι αφορά τον τρόπο αξιοποίησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονται για μέτρα πολιτικής προστασίας, δασοπροστασίας και αντιπλημμυρικά έργα, απειλούν να εξαφανίσουν μεγάλο μέρος της όποιας οικονομικής προόδου είχε επιτευχθεί μέχρι σήμερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι από το σύνολο των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, από το οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει λάβειήδη πάνω από 11 δισ. ευρώ και πρόκειται να λάβει τα διπλάσια, μόνο το 2,2% έχει προβλεφθεί να κατανεμηθεί στη θωράκιση της οικονομίας και της κοινωνίας από φυσικές καταστροφές και στην αντιμετώπιση των συνεπειών τους. Μάλιστα, ενώ στο ελληνικό σχέδιο έχουν ενταχθεί το 2020 αντιπλημμυρικά έργα ύψους 117 εκ. ευρώ, μέχρι και τα μέσα του 2023 η απορρόφηση αυτών των κονδυλίων ήταν ένα ολοστρόγγυλο 0%!

Το αφήγημα που προωθούσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ότι η «πολύ καλή απόδοση της οικονομίας αντισταθμίζει την καταστροφή από τις πυρκαγιές και τα καιρικά φαινόμενα» έχει καταρρεύσει. Η πραγματικότητα είναι ότι η ΝΔ παρέβλεψε τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν για καθυστερήσεις στην υλοποίηση αντιπλημμυρικών έργων και παρέλειψε να πάρει τα απαιτούμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας των πολιτών, με αποτέλεσμα τα «απόνερα» της κακοκαιρίας να κινδυνεύουν να «πνίξουν» δημοσιονομικά τη χώρα.

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία

Μεταξύ των συνυπογραφόντων, ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρης Παπαδημούλης, ο Γερουσιαστής των ΗΠΑ και Πρόεδρος της Επιτροπής Υγείας, Παιδείας, Εργασίας & Συντάξεων της Γερουσίας, Bernie Sanders, o Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Angel Marc (Σοσιαλιστές, Λουξεμβούργο), οι Συμπρόεδροι της Ευρωομάδας της Αριστεράς, Schirdewan Martin (Γερμανία) και Aubry Manon(Γαλλία), ο Αμερικανός οικονομολόγος Joseph Stiglitz, o Γάλλος οικονομολόγος, Thomas Piketty.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στον ακραίο πλούτο να συνεχίσει να διαβρώνει το συλλογικό μας μέλλον» επισημαίνουν στην επιστολή τους και καλούν «τα κράτη μέλη των G20 να εργαστούν από κοινού για να θεσπίσουν νέα φορολογικά καθεστώτα – σε εθνικό και διεθνές επίπεδο – που θα εξαλείφουν την ικανότητα των υπερπλουσίων να αποφεύγουν την καταβολή των εισφορών τους και θα εισάγουν νέους κανόνες που θα καθορίζουν υψηλότερη φορολόγηση του ακραίου πλούτου». Παράλληλα, «μια διεθνής συμφωνία για ένα φόρο περιουσίας θα συρρικνώσει τα επικίνδυνα επίπεδα ανισότητας ενώ θα επέτρεπε επίσης στους ηγέτες να συγκεντρώσουν ζωτικά κεφάλαια για να αντιμετωπίσουν τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας».

Όπως τονίζουν, «η συσσώρευση ακραίου πλούτου από τους πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη, έχει μετατραπεί σε μια οικονομική και οικολογική καταστροφή, και για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που απειλεί την πολιτική σταθερότητα σε χώρες σε όλο τον κόσμο. Τέτοια ακραία επίπεδα ανισότητας υπονομεύουν την ισχύ σχεδόν όλων των παγκόσμιων συστημάτων μας και πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά μέτωπο».

Ακολουθεί πλήρης η επιστολή (μεταφρασμένη στα ελληνικά):

Προς τους αρχηγούς κρατών των G20,

Η συσσώρευση ακραίου πλούτου από τους πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη, έχει μετατραπεί σε μια οικονομική και οικολογική καταστροφή, και για τα ανθρώπιναδικαιώματα, που απειλεί την πολιτική σταθερότητα σε χώρες σε όλο τον κόσμο. Τέτοια ακραία επίπεδα ανισότητας υπονομεύουν την ισχύ σχεδόν όλων των παγκόσμιων συστημάτων μας και πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά μέτωπο.

Δεκαετίες μείωσης φόρων στους πλουσιότερους ανθρώπους, στη βάση της ψευδούς υπόσχεσης ότι ο πλούτος στην κορυφή θα μας ωφελούσε όλους κατά κάποιο τρόπο, συνέβαλε στην αύξηση της ακραίας ανισότητας. Οι πολιτικές μας επιλογές επιτρέπουν στους υπερπλουσίους να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν καταφύγια και να απολαμβάνουν προνομιακής μεταχείρισης στο βαθμό που, στις περισσότερες χώρες του κόσμου, πληρώνουν χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές από τους απλούς ανθρώπους.

Την ίδια στιγμή, ο κόσμος σπάνια είχε περισσότερη ανάγκη από το να πληρώσουν οι πλουσιότεροι. Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, η ακραία φτώχεια αυξάνεται και σχεδόν δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε χώρες όπου ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει την αύξηση των μισθών. Επιπλέον, ο χρόνος εξαντλείται ραγδαία για τις χώρες προκειμένου να πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες πράσινες επενδύσεις που θα ευθυγραμμιστούν με το ανώτατο όριο θέρμανσης του 1,5°C, που απαιτείται από τη Συμφωνία του Παρισιού.

Σε όλο τον κόσμο, οι άνθρωποι είναι απελπισμένοι για αλλαγή. Οι δημοσκοπήσεις σε όλες τις χώρες των G20 δείχνουν συντριπτική υποστήριξη στην ανάγκη πολιτικής δράσης για τον περιορισμό των ανισοτήτων και τη φορολόγηση του ακραίου πλούτου. Μια τρέχουσα διεθνής αναφορά για τη φορολόγηση του πλούτου έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής εκατοντάδες χιλιάδες υπογραφές.
Οικονομολόγοι, εκατομμυριούχοι και πολιτικοί, συμφωνούμε: Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στον ακραίο πλούτο να συνεχίσει να διαβρώνει το συλλογικό μας μέλλον.

Το 2021, οι G20 και άλλοι συνεργάστηκαν για να εξασφαλίσουν ότι οι πολυεθνικές εταιρείες θα πρέπει να πληρώνουν ένα ελάχιστο επίπεδο φόρου. Οι G20 πρέπει τώρα να συμφωνήσουν συλλογικά στην αύξηση των φόρων για τους πλουσιότερους, μέσω μιας διεθνούς συμπεριληπτικής και φιλόδοξης συνεργασίας για τη φορολόγηση του πλούτου και για να σταματήσει ο φορολογικός ανταγωνισμός και η φοροαποφυγή των πλουσιότερων. Κοινή μας φιλοδοξία πρέπει να είναι να κάνουμε τα διεθνή και εθνικά συστήματα να λειτουργούν για όλους, όχι μόνο για όσους έχουν χρήματα και εξουσία.

Λαμβάνοντας όλα τα παραπάνω υπόψιν, καλούμε τα κράτη μέλη των G20 να εργαστούν από κοινού για να θεσπίσουν νέα φορολογικά καθεστώτα – σε εθνικό και διεθνές επίπεδο – που θα εξαλείφουν την ικανότητα των υπερπλουσίων να αποφεύγουν την καταβολή των εισφορών τους και θα εισάγουν νέους κανόνες που θα καθορίζουν υψηλότερη φορολόγηση του ακραίου πλούτου.

Μια διεθνής συμφωνία για ένα φόρο περιουσίας θα συρρικνώσει τα επικίνδυνα επίπεδα ανισότητας ενώ θα επέτρεπε επίσης στους ηγέτες να συγκεντρώσουν ζωτικά κεφάλαια για να αντιμετωπίσουν τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας.

Κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο, αλλά αξίζει τον κόπο. Έχει γίνει ήδη πολλή δουλειά. Υπάρχει πληθώρα προτάσεων πολιτικής για τη φορολόγηση του πλούτου από ορισμένους κορυφαίους οικονομολόγους του κόσμου. Ο κόσμος το θέλει. Εμείς το θέλουμε. Τώρα το μόνο που λείπει είναι η πολιτική βούληση για να το πετύχουμε. Ήρθε η ώρα να την βρείτε κι εσείς.

Με εκτίμηση,

οισυνυπογράφοντες

Ολόκληρη η λίστα με τους συνυπογράφοντες ® |https://taxextremewealth.com/signatures|

«Οι ολοένα και αυξανόμενες ανισότητες, οικονομικές και κοινωνικές, δεν μπορούν άλλο να διαιωνίζονται, και μάλιστα με αυτή την εκρηκτική ένταση» υπογραμμίζει ο έλληνας Αντιπρόεδρος. Για να συμπληρώσει πως «τα τελευταία 10 χρόνια,το πλουσιότερο 1% της ανθρωπότητας έχει κατακτήσει πάνω από το μισό του νέου παγκόσμιου πλούτου», ενώ «μόνο μεταξύ 2020 και 2021, το πλουσιότερο 1% αποκόμισε 4,5 φορές περισσότερο πλούτο από το χαμηλότερο 90%. Την ίδια στιγμή, η φτώχεια έχει αυξηθεί και οι μισθοί εξακολουθούν να αδυνατούν να συμβαδίσουν με την τρέχουσα κρίση του κόστους ζωής και τις αυξανόμενες τιμές στα τρόφιμα και την ενέργεια».

Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, «η μεγαλύτερη φορολόγηση των υπερπλουσίων στην ΕΕ αποτελεί ένα σημαντικό στρατηγικό εργαλείο» και «αναπόσπαστο μέρος εξόδου από την σημερινή δύσκολη κατάσταση». Κι αυτό όπως προσθέτει τόσο «γιατί μπορεί να συμβάλλει στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, της συστηματικής υποβάθμισης του βιοτικού επιπέδου και της αποφυγής ενός νέου γύρου οδυνηρής λιτότητας για τους λαούς της Ευρώπης». Αλλά και γιατί «η μεγαλύτερη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμες πολιτικές και επιτυχημένες κυβερνήσεις, μιας και προσφέρει τους απαραίτητους πόρους για επενδύσεις σε τομείς όπως η δημόσια υγεία και παιδεία, η έρευνα και καινοτομία, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση να γίνει με δίκαιο τρόπο για όλους».

«Η ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης συμβάλλει κατ’ επέκταση στην ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης μέσω της μείωσης των ανισοτήτων» τονίζει ο Δημ. Παπαδημούλης στο άρθρο του, κάνοντας λόγο για ένα προοδευτικό φόρο έως και 5% στους δισεκατομμυριούχους της Ευρώπης, ο οποίος, σύμφωνα με την Oxfam, «θα μπορούσε να συγκεντρώσει σχεδόν 250 δισ. ευρώ ετησίως!».

Τέλος, ο έλληνας Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπογραμμίζει την ανάγκη να υπάρξουν εδώ και τώρα «φιλόδοξες πρωτοβουλίες και συντονισμένες δράσεις», μακριά από «τα ‘’ωραία και παχιά λόγια’’ και τις πρακτικές ‘’πολύ λίγο, πολύ αργά’’ της ευρωπαϊκής νομενκλατούρας». Προειδοποιεί μάλιστα πως «εάν δεν εναρμονιστεί η φορολογική δικαιοσύνη σε επίπεδο ΕΕ, ο κίνδυνος διάλυσης της κοινωνικής συνοχής, με πολύπλευρες αρνητικές συνέπειες, μοιάζει αναπόφευκτος».

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Φορολογική δικαιοσύνη στην ΕΕ: Ένας προοδευτικός φόρος έως 5% στους δισεκατομμυριούχους της Ένωσης, μπορεί να αποδώσει 250 δισ. € ετησίως

* του Δημήτρη Παπαδημούλη

Κάθε φορά που οι προοδευτικές δυνάμεις υπογραμμίζουν την ανάγκη για φορολογική δικαιοσύνη στη βάση οικοδόμησης μιας πιο δίκαιης κοινωνίας, η αντίδραση της δεξιάς, της υπερσυντηρητικής δεξιάς και της άκρας δεξιάς, είναι ακαριαία και έντονη. Όπως και στην πρόσφατη Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου ως Ευρωπαϊκή Αριστερά θέσαμε στην ημερήσια διάταξη τη συζήτηση με θέμα «τη φορολόγηση των πλουσίων». Γιατί πρέπει να διασφαλίσουμε, επιτέλους, το αυτονόητο: Ότι όσοι έχουν περισσότερα, πρέπει να συνεισφέρουν το δίκαιο μερίδιο που τους αναλογεί στις κοινωνίες και τους εργαζομένους που συμβάλλουν αποφασιστικά στην ευημερία τους.

Ιδιαίτερα στη σημερινή πρωτόγνωρη συγκυρία που προκαλεί πολύ σοβαρά προβλήματα στο μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα δραματικό και επικίνδυνο σύνολο πολλαπλών και αλλεπάλληλων κρίσεων -πανδημία, κλιματική και ενεργειακή κρίση. Και σε μια εποχή που τα στοιχεία δείχνουν πως οι περιουσίες των δισεκατομμυριούχων έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο από ό,τι πριν, αλλά και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καταγράφοντας άνοδο σε επίπεδα ρεκόρ.

Οι ολοένα και αυξανόμενες ανισότητες, οικονομικές και κοινωνικές, δεν μπορούν άλλο να διαιωνίζονται, και μάλιστα με αυτή την εκρηκτική ένταση. Τα τελευταία 10 χρόνια, το πλουσιότερο 1% της ανθρωπότητας έχει κατακτήσει πάνω από το μισό του νέου παγκόσμιου πλούτου. Πιο πρόσφατα, από το 2020, σύμφωνα με ανάλυση της Oxfam, αυτή η συσσώρευση πλούτου έχει επιταχυνθεί, με το 1% των πλουσιότερων να έχει στην κατοχή του σχεδόν τα 2/3 του νέου παραγόμενου πλούτου. Μόνο μεταξύ 2020 και 2021, το πλουσιότερο 1% αποκόμισε 4,5 φορές περισσότερο πλούτο από το χαμηλότερο 90%. Την ίδια στιγμή, η φτώχεια έχει αυξηθεί και οι μισθοί εξακολουθούν να αδυνατούν να συμβαδίσουν με την τρέχουσα κρίση του κόστους ζωής και τις αυξανόμενες τιμές στα τρόφιμα και την ενέργεια. Ως αποτέλεσμα, ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού αυξάνεται δραματικά για μεγάλη μερίδα του κόσμου, την ίδια ώρα που κατά τη διάρκεια της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία ορισμένα καρτέλ και εταιρείες αποκόμισαν δυσθεώρητα και ουρανοκατέβατα κέρδη. Ως Αριστερά, έχουμε προτείνει την θέσπιση ενός μόνιμου μηχανισμού φορολόγησης αυτών των απροσδόκητων κερδών σε ολόκληρους οικονομικούς τομείς.

Η μεγαλύτερη φορολόγηση των υπερπλουσίων στην ΕΕ  αποτελεί ένα σημαντικό στρατηγικό εργαλείο. Φυσικά δεν είναι η μόνη απάντηση στην αύξηση των ανισοτήτων, αλλά αναπόσπαστο μέρος εξόδου από την σημερινή δύσκολη κατάσταση. Κι αυτό γιατί μπορεί να συμβάλλει στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, της συστηματικής υποβάθμισης του βιοτικού επιπέδου και της αποφυγής ενός νέου γύρου οδυνηρής λιτότητας για τους λαούς της Ευρώπης. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η μεγαλύτερη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμες πολιτικές και επιτυχημένες κυβερνήσεις, μιας και προσφέρει τους απαραίτητους πόρους για επενδύσεις σε τομείς όπως η δημόσια υγεία και παιδεία, η έρευνα και καινοτομία, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση να γίνει με δίκαιο τρόπο για όλους.

Η ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης συμβάλλει κατ’ επέκταση στην ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης μέσω της μείωσης των ανισοτήτων. Σύμφωνα με την Oxfam, ένας προοδευτικός φόρος έως και 5% στους δισεκατομμυριούχους της Ευρώπης θα μπορούσε να συγκεντρώσει σχεδόν 250 δισ. ευρώ ετησίως! Ενώ η φοροδιαφυγή στις χώρες της ΕΕ ανέρχεται σε 825 δισ. ευρώ, οι δαπάνες των κυβερνήσεων της ΕΕ στην εκπαίδευση για το 2021 έφτασαν συνολικά τα 701 δισ. ευρώ.

Για εμάς στην Ευρωπαϊκή Αριστερά, ο Κοινωνικός Πυλώνας και η κοινωνική διάσταση της ΕΕ αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Γι’ αυτό και έχουμε επανειλημμένα απευθύνει κάλεσμα τόσο προς το Συμβούλιο, όσο και προς την Κομισιόν να σταματήσουν να ‘’κάνουν τα στραβά μάτια’’ στις ακραίες ανισότητες που διαμορφώνονται εντός ΕΕ. Χρειάζεται να φύγουμε από τα ‘’ωραία και παχιά λόγια’’ και τις πρακτικές ‘’πολύ λίγο, πολύ αργά’’ της ευρωπαϊκής νομενκλατούρας. Απαιτούνται φιλόδοξες πρωτοβουλίες και συντονισμένες δράσεις εδώ και τώρα. Εάν δεν εναρμονιστεί η φορολογική δικαιοσύνη σε επίπεδο ΕΕ, ο κίνδυνος διάλυσης της κοινωνικής συνοχής, με πολύπλευρες αρνητικές συνέπειες, μοιάζει αναπόφευκτος.

Στο άρθρο με τίτλο: «Ευελιξία με κινδύνους νέας λιτότητας στην πρόταση της Κομισιόν για τη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ» (<LINK), ο Δημ. Παπαδημούλης στέκεται στη νέα μορφή της προτεινόμενης διαδικασίας και αναλύει τα θετικά, όπως η διατήρηση της γενικής ρήτρας διαφυγής, και τα αρνητικά σημεία της πρότασης, όπως η απουσία πρόβλεψης του λεγόμενου «χρυσού κανόνα». Παράλληλα, επισημαίνει τους κινδύνους από τις πιέσεις των νεοφιλελεύθερων και του Βορρά, ιδίως για την Ελλάδα που έχει το υψηλότερο χρέος στην ΕΕ, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα για μια νέα προοδευτική κυβέρνηση στην Ελλάδα.

«Οι εξελίξεις που θα συνεχίσουν να τρέχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για όλα τα ζητήματα, καθιστούν παραπάνω από αναγκαία την ανάδειξη μιας νέας κυβέρνησης με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ που με σαφές προοδευτικό πρόσημο θα αξιοποιήσει όλα τα περιθώρια προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας σε αντίθεση με τη Νέα Δημοκρατία και την κυβερνητική της πολιτική που πριμοδοτεί συνειδητά τα συμφέροντα των ισχυρών» καταλήγει στο άρθρο του ο Δημ. Παπαδημούλης.

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Ευελιξία με κινδύνους νέας λιτότητας στην πρόταση της Κομισιόν για τη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ

* του Δημήτρη Παπαδημούλη

Στις 26 Απριλίου, η Κομισιόν παρουσίασε τη δέσμη των νομοθετικών της προτάσεων για την πολυσυζητημένη αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ. Οι προτάσεις έρχονται σε συνέχεια μιας πολύπαθης διαδικασίας διαβούλευσης που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2020, «μπήκε στον πάγο» λόγω της πανδημίας και δρομολογήθηκε ξανά τον Οκτώβριο του 2021.

Οι προτάσεις αλλάζουν αρκετά χαρακτηριστικά του υφιστάμενου πλαισίου, σε μια προσπάθεια να δώσουν μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη και να απλοποιήσουν ορισμένες πτυχές του. Ταυτόχρονα, όμως, οι προτάσεις της Κομισιόν δεν αγγίζουν τις τιμές αναφοράς για το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος και σε συνδυασμό με ορισμένες ακόμη παραμέτρους (όπως το πιο σταδιακό αλλά αυστηρότερο πλαίσιο επιβολής των νέων κανόνων), δημιουργούν κινδύνους λιτότητας, ιδίως για κράτη με ιδιαίτερα υψηλό δημόσιο έλλειμμα ή δημόσιο χρέος, όπως η Ελλάδα.

Κίνδυνοι από τις πιέσεις των νεοφιλελεύθερων και του Βορρά και η αναγκαιότητα μιας νέας, προοδευτικής κυβέρνησης στην Ελλάδα

Οι εντατικές διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν το επόμενο διάστημα θα είναι αρκετά έντονες. Όπως είναι γνωστό, σε δημοσιονομικά ζητήματα, η ΕΕ είναι διχασμένη μεταξύ των χωρών του Νότου, οι οποίες έχουν τα υψηλότερα επίπεδα χρέους, και εκείνων του Βορρά, με επικεφαλής τη Γερμανία, οι οποίες παραδοσιακά επιθυμούν την εφαρμογή αυστηρών κανόνων. Ήδη ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών έχει δηλώσει ότι επιθυμεί μεγαλύτερη αυστηρότητα, θέση που έχει συμμεριστεί και η Δανία.

Μάχη αναμένεται να δοθεί μεταξύ των προοδευτικών και συντηρητικών ομάδων και εντός του Ευρωκοινοβουλίου, καθώς μία εκ των τριών νομοθετικών προτάσεων του πακέτου της Κομισιόν θα αποτελέσει αντικείμενο συναπόφασης, με τις άλλες δύο να αφήνονται αποκλειστικά στο Συμβούλιο.

Μένει να δούμε κατά πόσο το πλαίσιο που θα προκύψει από αυτές τις διαπραγματεύσεις, θα ενισχύσει τον βαθμό φιλοδοξίας της αρχικής πρότασης της Κομισιόν, αντιμετωπίζοντας τις ελλείψεις και τις ανεπάρκειες του ισχύοντος πλαισίου. Και παράλληλα, αν θα καταστεί δυνατή η συμφωνία επί των νέων κανόνων πριν την απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής στο τέλος του 2023.

Σε κάθε περίπτωση, η χώρα μας θα επηρεαστεί άμεσα από τις εξελίξεις καθώς έχει το υψηλότερο χρέος στην ΕΕ. Εξαιρετικά κρίσιμο είναι, λοιπόν, το ερώτημα ποια θα είναι η νέα κυβέρνηση που αφενός θα κληθεί να διαπραγματευτεί στο Συμβούλιο το νέο πλαίσιο κανόνων και αφετέρου θα διαμορφώσει το ελληνικό σχέδιο και θα διαπραγματευτεί με την Κομισιόν.

Η νέα μορφή της προτεινόμενης διαδικασίας

Στα κατ’ ιδίαν της πρότασης, στο επίκεντρο του προτεινόμενου πλαισίου τίθενται τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια, τα οποία θα καθορίζουν, για μία περίοδο τουλάχιστον τεσσάρων ετών, τους δημοσιονομικούς στόχους των κρατών-μελών, την πορεία των καθαρών δαπανών τους, τα μέτρα που προτίθενται να λάβουν για την αντιμετώπιση τυχόν μακροοικονομικών ανισορροπιών, καθώς και τις μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις, με τις οποίες σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που εντοπίζονται από τη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Ως προς τη διαδικασία, η δέσμη προτάσεων προβλέπει ότι, πριν την κατάρτιση των εθνικών σχεδίων, η Κομισιόν θα εκδίδει για κάθε χώρα με δημόσιο έλλειμμα ή δημόσιο χρέος πάνω από τις τιμές αναφοράς (άρα και για την Ελλάδα), μια «τεχνική τροχιά» για την πορεία των καθαρών δαπανών της. Mε «οδηγό» την «τεχνική τροχιά» της Κομισιόν, οι χώρες θα καταρτίζουν τα σχέδιά τους, τα οποία, μετά από διμερείς διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν, θα οριστικοποιούνται και θα υποβάλλονται προς τελική αξιολόγηση από την Κομισιόν και έγκριση από το Συμβούλιο.

Σκοπός αυτής της «τεχνικής τροχιάς» είναι να διασφαλίσει ότι το χρέος της εκάστοτε χώρας θα μειωθεί σε διάστημα τεσσάρων ετών και θα παραμείνει σε πτωτική πορεία για μια δεκαετία μετά, χωρίς πρόσθετα βήματα. Για να συμβεί αυτό, η εν λόγω χώρα θα μπορεί να αυξήσει τις ετήσιες καθαρές δαπάνες της λιγότερο από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του ΑΕΠ της. Επιπρόσθετα, για χώρες με έλλειμμα άνω του 3% του ΑΕΠ, η «τεχνική τροχιά» θα διασφαλίζει ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα μειώνεται κατά 0,5% του ΑΕΠ ετησίως μέχρι να βρεθεί κάτω από το όριο του 3% και ότι θα παραμείνει εκεί για μια δεκαετία μετά, χωρίς πρόσθετα βήματα.

Θετικά και αρνητικά σημεία της πρότασης

Θετικό σημείο της πρότασης είναι ότι η «τεχνική τροχιά» θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας και συγκεκριμένα, το ύψος και τη βιωσιμότητα του χρέους της. Ως εκ τούτου, εγκαταλείπεται ο αναποτελεσματικός κανόνας του «one size fits all» του υφιστάμενου πλαισίου, ο οποίος επιβάλλει σε όλες τις υπερχρεωμένες χώρες να μειώνουν το υπερβάλλον χρέος τους κατά 1/20 ετησίως.

Σημαντική παράμετρος είναι, ακόμη, ο στόχος να αποκτήσουν τα κράτη-μέλη μεγαλύτερη «εθνική ιδιοκτησία» επί των εθνικών τους σχεδίων, καθορίζοντας τα ίδια και με μεγαλύτερη ευελιξία την πορεία δημοσιονομικής τους προσαρμογής, αν και ο τελευταίος λόγος παραμένει πάντα στην Κομισιόν και το Συμβούλιο.

Στα θετικά της πρότασης συγκαταλέγεται, επίσης, η διατήρηση της γενικής ρήτρας διαφυγής για την αντιμετώπιση σοβαρών κρίσεων στη ζώνη του ευρώ ή στην ΕΕ συνολικά και η προσθήκη ειδικής ρήτρας διαφυγής για κάθε χώρα σε περίπτωση εξαιρετικών εθνικών περιστάσεων. Η ενεργοποίηση και η επέκταση των γενικών και ειδικών ρητρών διαφυγής παραμένει, βέβαια, στην εξουσία του Συμβουλίου.

Από την άλλη πλευρά, στα αρνητικά της πρότασης, η Κομισιόν απέφυγε να αγγίξει τις τιμές αναφοράς του 3% του ΑΕΠ για το δημόσιο έλλειμμα και του 60% του ΑΕΠ για το δημόσιο χρέος. Κι αυτό, παρότι στο τέλος του 2022, 12 κράτη-μέλη είχαν δημόσιο έλλειμμα πάνω από το όριο του 3% του ΑΕΠ και 13 κράτη-μέλη είχαν δείκτες δημόσιου χρέους υψηλότερους από το 60% του ΑΕΠ, με τον υψηλότερο να καταγράφεται στην Ελλάδα.

Ακόμη, απουσιάζει η πρόβλεψη του λεγόμενου «χρυσού κανόνα», ο οποίος θα διασφάλιζε ειδική μεταχείριση των δημόσιων δαπανών που σχετίζονται με επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η πράσινη μετάβαση, η υγεία, η παιδεία κλπ. Πρόκειται για σημαντική έλλειψη της πρότασης, γιατί παραβλέπει ότι το δημοσιονομικό πλαίσιο μπορεί και πρέπει να υποστηρίζει όχι μόνο τη δημοσιονομική υπευθυνότητα, αλλά και την επίτευξη των άλλων στρατηγικών στόχων της Ένωσης, όπως η ψηφιακή μετάβαση, ο πράσινος μετασχηματισμός και η συμπεριληπτική ανάπτυξη.

Πάντως, η πρόταση της Κομισιόν αντιμετωπίζει έναν από τους μεγάλους προβληματισμούς που είχαν εγείρει οι αρχικές κατευθύνσεις της και αφορούσε στη δυνατότητα αναθεώρησης του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου, σε περίπτωση αλλαγής κυβέρνησης. Ενώ οι αρχικές κατευθύνσεις έκαναν λόγο για αναθεώρηση του σχεδίου μόνο σε περίπτωση αντικειμενικών λόγων που καθιστούν ανέφικτη την επίτευξη του, η τελική πρόταση της Κομισιόν αναφέρεται ρητά στη δυνατότητα μιας νέας κυβέρνησης να ζητήσει την υποβολή νέου σχεδίου πριν το πέρας της τετραετούς περιόδου προσαρμογής.

Οι εξελίξεις που θα συνεχίσουν να τρέχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για όλα τα ανωτέρω ζητήματα, καθιστούν παραπάνω από αναγκαία την ανάδειξη μιας νέας κυβέρνησης με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ που με σαφές προοδευτικό πρόσημο θα αξιοποιήσει όλα τα περιθώρια προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας σε αντίθεση με τη Νέα Δημοκρατία και την κυβερνητική της πολιτική που πριμοδοτεί συνειδητά τα συμφέροντα των ισχυρών.

Με αφορμή την πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ, ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ παρουσιάζει την χαώδη απόκλιση μεταξύ της πραγματικότητας που βιώνουν οι Έλληνες και εκείνης που προβάλλει η κυβερνητική προπαγάνδα: «Η περίοδος διακυβέρνησης Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται από τη φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης και την αύξηση των ανισοτήτων ανάμεσα σε φτωχούς και πλούσιους», αναφέρει ο Δημ. Παπαδημούλης. «Η Ελλάδα παραμένει η μόνη χώρα στην ΕΕ που έχει κατώτατο μισθό χαμηλότερο από τα επίπεδα του 2010», την ίδια στιγμή που  «βρίσκεται στη 19^η θέση της ΕΕ με βάση την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού» και ενώ «τα ελληνικά νοικοκυριά την τριετία 2022-2024 αναμένεται να απωλέσουν περίπου το 20% του πραγματικού εισοδήματος και της αγοραστικής τους δύναμης, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έσπασε ρεκόρ δεκαετίας, και η Ελλάδα παραμένει σταθερά στις πρώτες θέσεις πανευρωπαϊκά αλλά και παγκοσμίως στις τιμές της βενζίνης».

Και καταλήγει ο Ευρωβουλευτής: «Η απαξίωση της κοινωνικής πλειοψηφίας από την κυβέρνηση, καθιστά αδήριτη την ανάγκη μιας προοδευτικής διακυβέρνησης, προς όφελος των πολλών. Μονόδρομος, η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις εκλογές, για την κοινωνική δικαιοσύνη».

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

 Μονόδρομος η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για τη μείωση των ανισοτήτων και την κοινωνική δικαιοσύνη

* του Δημήτρη Παπαδημούλη

Μπορεί η κυβέρνηση της ΝΔ να διατυμπανίζει ότι ο μέσος ονομαστικός μισθός αυξήθηκε κατά 1,5% μεταξύ 2021 και 2022, οδηγώντας σε υποτιθέμενη ενίσχυση των εργαζομένων, ωστόσο η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Όπως προκύπτει από σχετική μελέτη του ΟΟΣΑ, ο μέσος πραγματικός μισθός μειώθηκε κατά 7,4% μεταξύ του 2021 και του 2022, λόγω πληθωρισμού 9,7%, με την Ελλάδα να αποτελεί τη μόνη χώρα στην ΕΕ, στην οποία η μέση ετήσια μεταβολή των μισθών μεταξύ του 2019 και του 2022 ήταν αρνητική (-0,55%).

Άλλωστε, οι χαμηλότεροι μέσοι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης του κατώτατου μισθού μεταξύ Ιανουαρίου 2013 και Ιανουαρίου 2023 μεταξύ όλων των κρατών-μελών της ΕΕ καταγράφηκαν στη Μάλτα (+1,7%), στη Γαλλία (+ 1,8%) και στην Ελλάδα (+ 2,0%). Παράλληλα, η Ελλάδα παραμένει η μόνη χώρα στην ΕΕ που έχει κατώτατο μισθό χαμηλότερο από τα επίπεδα του 2010, παρότι βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ στον αριθμό ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο.

Αποτιμώντας τη σχέση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, παρατηρείται μια ξεκάθαρη πορεία απόκλισης από την αρχή της οικονομικής κρίσης μέχρι σήμερα, παρά την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 11% από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και την κατάργηση του ντροπιαστικού υποκατώτατου μισθού (που οδήγησε σε αύξηση κατά 27% του κατώτατου μισθού για τους νέους έως 25 ετών). Το 2009 ο κατώτατος μισθός ανερχόταν στο 122,14% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, για να διαμορφωθεί, μετά και την πρόσφατη αύξηση, στο 84,33%, επιβεβαιώνοντας τη χρόνια υστέρηση του αποδοχών των μισθωτών.

Η περίοδος διακυβέρνησης Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται από τη φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης και την αύξηση των ανισοτήτων ανάμεσα σε φτωχούς και πλούσιους. Το 2022 αποτελεί άλλο ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της έκρηξης των οικονομικών ανισοτήτων. Σε σχέση με το 2019, αυξήθηκε κατά 7% ο αριθμός όσων είχαν μηδενικά εισοδήματα και κατά 11% ο αριθμός των πολιτών με ετήσιο εισόδημα έως 5.000 ευρώ. Ταυτόχρονα, αυξήθηκε κατά 23% ο αριθμός των φορολογούμενων με εισοδήματα άνω των 100.000 ευρώ, ενώ ο αριθμός των φορολογούμενων μειώθηκε σε όλες τις άλλες κλίμακες (από 5.000 έως και 100.000 ευρώ ετησίως) ανάμεσα στο 2019 και στο 2022.

H συγκέντρωση κεφαλαίου σε λίγους και ισχυρούς αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι το 25% του πληθυσμού με το υψηλότερο εισόδημα κατέχει το 45,7% του συνολικού εθνικού διαθέσιμου εισοδήματος (ποσοστό αυξημένο κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020) έναντι μόλις 9,6% που κατέχει το 25% του πληθυσμού με το χαμηλότερο εισόδημα (ποσοστό μειωμένο κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020).

Η Ελλάδα βρίσκεται στη 19^η θέση της ΕΕ με βάση την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού. Σε χώρες με χαμηλότερο ονομαστικό κατώτατο μισθό από την Ελλάδα, όπως η Ρουμανία, η Κροατία, η Πολωνία και η Λιθουανία, η αγοραστική δύναμη είναι σημαντικά υψηλότερη (χαρακτηριστικότερο παράδειγμα η Πολωνία, όπου με χαμηλότερες αποδοχές κατά 18,17%, ο κατώτατος μισθός έχει 34,47% μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη).

Με βάση όλες τις διαθέσιμες εκτιμήσεις, τα ελληνικά νοικοκυριά την τριετία 2022-2024 αναμένεται να απωλέσουν περίπου το 20% του πραγματικού εισοδήματος και της αγοραστικής τους δύναμης, εξαιτίας της δραματικής αύξησης των τιμών (ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός εκτιμάται σε περίπου 10%, 4,5% και 2,4% το 2022, το 2023 και το 2024 αντίστοιχα).

Επί διακυβέρνησης ΝΔ, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έσπασε ρεκόρ δεκαετίας (+15,5%, τον περασμένο Δεκέμβριο). Επιπλέον, η Ελλάδα έχει «αναδειχθεί» σε ευρωπαϊκή πρωταθλήτρια στο στεγαστικό κόστος σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, αλλά και στις οφειλές που σχετίζονται με την κάλυψη στεγαστικών δαπανών (στεγαστικά δάνεια, λογαριασμοί κοινής ωφέλειας κοκ). Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα παραμένει σταθερά στις πρώτες θέσεις πανευρωπαϊκά αλλά και παγκοσμίως στις τιμές της βενζίνης.

Το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις αφορούν προϊόντα και υπηρεσίες που καλύπτουν βασικές κοινωνικές ανάγκες αποδεικνύει ότι πλήττονται δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Για να αναχαιτιστεί η συνεχιζόμενη αύξηση των ανισοτήτων, χρειάζεται να ηττηθεί η ελιτίστικη πολιτική της ΝΔ που, με επικοινωνιακά τεχνάσματα, προωθεί την αισχροκέρδεια λίγων και ισχυρών, χωρίς το παραμικρό κοινωνικό αποτύπωμα («καλάθια» του νοικοκυριού, κουπόνια κλπ.). Η απαξίωση της κοινωνικής πλειοψηφίας από την κυβέρνηση καθιστά αδήριτη ανάγκη μια προοδευτική διακυβέρνηση προς όφελος των πολλών και με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη. Την πνοή αυτή μπορεί να προσφέρει η νίκη και η πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις εκλογές της 21ης Μαΐου, ο οποίος έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες, κοστολογημένες και ρεαλιστικές προτάσεις για μείωση των ειδικών φόρων και του ΦΠΑ στα καύσιμα και σε βασικά είδη διατροφής, για γενναία αύξηση του κατώτατου μισθού με αυτόματη ετήσια τιμαριθμική προσαρμογή, για φορολόγηση των υπερκερδών των μεγάλων επιχειρήσεων και για αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία

Αναφερόμενος «στην επιτακτική ανάγκη για εμπέδωση της δικαιοσύνης παντού και αντιμετώπιση της κοινωνικής και οικονομικής ανασφάλειας την επόμενη ημέρα των εκλογών» ο Δημ. Παπαδημούλης υπογραμμίζει πως «η απάντηση είναι πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις εκλογές του Μαΐου και συγκρότηση προοδευτικής διακυβέρνησης με πυρήνα τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ».

Παράλληλα, τονίζει ότι «το μείγμα πολιτικής που συνειδητά υλοποιεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει οδηγήσει τη χώρα σε τεράστιες αποκλίσεις, όχι μόνο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά και από την συντριπτική πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ». Παραθέτει μάλιστα μια σειρά από επίσημα δεδομένα και στατιστικά στοιχεία τα οποία «καταρρίπτουν εκκωφαντικά το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης της ΝΔ» περί δήθεν ενός ευρωπαϊκού μανδύα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης. Μεταξύ άλλων:

• «Το εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών πλήττεται δραματικά, με την Ελλάδα να καταγράφει την τρίτη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ, μετά τη Σλοβακία και τη Βουλγαρία, όσον αφορά το κατά κεφαλήν εισόδημα εκπεφρασμένο σε αγοραστική δύναμη για το 2022».
• «Η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη χειρότερη επίδοση πανευρωπαϊκά ως προς την αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών, αποτελώντας μάλιστα το μοναδικό κράτος-μέλος στο οποίο το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εξακολουθεί να είναι χαμηλότερο από το επίπεδο του 2007».
• «Η ανεργία των νέων παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, στην πρώτη θέση μεταξύ των 27 χώρων της ΕΕ».
• «Η Ελλάδα καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση στον δείκτη Ισότητας των Φύλων για το 2022».
• «Στο λεγόμενο ψηφιακό κράτος, όπου υποτίθεται ότι έχει πρωτοπορήσει η κυβέρνηση της ΝΔ. Η Ελλάδα κατατάσσεται 25^η μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ στην έκδοση του δείκτη ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας (DESI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2022».
• «Δραματική η υποχώρηση της χώρας σε θέματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και ελευθεροτυπίας».

Για να συμπληρώσει κλείνοντας ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία πως «η συνειδητά αντικοινωνική πολιτική της κυβέρνησης αποδεικνύεται ακόμη πιο ολέθρια, αν συνυπολογιστεί ότι η κυβέρνηση της ΝΔ είχε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευχέρεια από όλες τις κυβερνήσεις που έχουν διοικήσει τη χώρα τα τελευταία χρόνια λόγω της εξόδου της χώρας από τα μνημόνια που πέτυχε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τις θυσίες του ελληνικού λαού, του «μαξιλαριού» των 37 δισ. ευρώ που άφησε «παρακαταθήκη» ο ΣΥΡΙΖΑ για την ελληνική κοινωνία, των τεράστιων κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης που όμως κατευθύνονται προς «ημετέρους», αλλά και της σημαντικής χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19».

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Η επαναφορά της κοινωνικής ευημερίας στοίχημα για τις εκλογές του Μαΐου

* του Δημήτρη Παπαδημούλη

Ήδη πριν από τις εκλογές του Ιουλίουτου 2019, αλλά και κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής της, η Νέα Δημοκρατία είχε ενδυθεί έναν δήθεν ευρωπαϊκό μανδύα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ουκ ολίγες φορές σε δημόσιες τοποθετήσεις του, διατείνεται ότι η Ελλάδα είναι πρωτοπόρος στην ΕΕ. Όμως, η ίδια η πραγματικότητα και τα επίσημα δεδομένα και στατιστικά στοιχεία καταρρίπτουν εκκωφαντικά και αυτό το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης της ΝΔ.

Η σημαντική πρόοδος που είχε επιτευχθεί από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ σε πολλούς κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες έχει αναστραφεί πλήρως και η Ελλάδα αποτελεί πλέον ουραγό σε πολλούς κρίσιμους οικονομικούς και κοινωνικούς τομείς σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Αυτή η καθοδική πορεία έχει ως αποτέλεσμα η χώρα να χωλαίνει συστηματικά στην προσπάθεια ευρωπαϊκής σύγκλισης, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες να βαθαίνουν ολοένα και περισσότερο στην ελληνική κοινωνία και το κοινωνικό κράτος να παραπαίει.

Το εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών πλήττεται δραματικά, με την Ελλάδα να καταγράφει την τρίτη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ, μετά τη Σλοβακία και τη Βουλγαρία, όσον αφορά το κατά κεφαλήν εισόδημα εκπεφρασμένο σε αγοραστική δύναμη για το 2022. Η κατάσταση στη χώρα έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο που ήδη από το 2020 αυξάνεται διαρκώς το ποσοστό των εργαζομένων σε κίνδυνο φτώχειας. Παράλληλα, η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη χειρότερη επίδοση πανευρωπαϊκά ως προς την αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών, αποτελώντας μάλιστα το μοναδικό κράτος-μέλος στο οποίο το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εξακολουθεί να είναι χαμηλότερο από το επίπεδο του 2007.

Ως αποτέλεσμα αυτής της συρρίκνωσης του πραγματικού εισοδήματος των πολιτών, η συντριπτική πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας δεν μπορεί πλέον να καλύψει ούτε τις βασικές ανάγκες διαβίωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η στέγαση, όπου η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ευρωπαϊκή πρωταθλήτρια στο στεγαστικό κόστος σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα αλλά και στις οφειλές που σχετίζονται με την κάλυψη στεγαστικών δαπανών (κοινόχρηστα, ενοίκιο, στεγαστικό δάνειο, κ.α.). Τα πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία για το 2021 μαρτυρούν ότι το 36,4% των πολιτών είχαν ληξιπρόθεσμες στεγαστικές οφειλές. Άλλη μία πανευρωπαϊκή πρωτιά, με τη Βουλγαρία στη δεύτερη θέση με μεγάλη διαφορά (20,4%).

Η νέα γενιά βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονομικής και κοινωνικής συμπίεσης και πλήττεται δυσανάλογα σε σχέση με άλλες κοινωνικές ομάδες. Η ανεργία των νέων παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, στην πρώτη θέση μεταξύ των 27 χώρων της ΕΕ, και το εργασιακό περιβάλλον επισφάλειας και υποαπασχόλησης που έχει δομήσει και ενθαρρύνει η κυβέρνηση της ΝΔ, αποτελεί ταφόπλακα για τους στόχους και τα όνειρά τους. Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παντελούς απουσίας ενός κράτους πρόνοιας και ευημερίας, οι νέες και νέοι αδυνατούν να αυτονομηθούν και διαμένουν στο σπίτι των γονιών τους, καταγράφοντας το δεύτερο υψηλότερο σχετικό ποσοστό στην ΕΕ.

Και για τις γυναίκες, όμως, η Ελλάδα αποτελεί ένα περιβάλλον όπου κυριαρχεί η ανισότητα και η έλλειψη ευκαιριών. Οι γυναίκες αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία των ανέργων εγγεγραμμένων στη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ). Την απουσία ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την ισότητα των Φύλων (EIGE), όπου η Ελλάδα καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση στον δείκτη Ισότητας των Φύλων για το 2022.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο λεγόμενο ψηφιακό κράτος, όπου υποτίθεται ότι έχει πρωτοπορήσει η κυβέρνηση της ΝΔ. Η Ελλάδα κατατάσσεται 25^η μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ στην έκδοση του δείκτη ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας (DESI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2022. Μάλιστα, η χαμηλή διείσδυση υποδομών επικοινωνίας υψηλής ταχύτητας (μόλις 9% έναντι 41% του ευρωπαϊκού μέσου όρου) αποτελεί ένα καμπανάκι για τη χώρα ότι μπορεί να απωλέσει τις ευκαιρίες για παραγωγική ανασυγκρότηση στη ψηφιακή εποχή, αλλά και ένδειξη ότι βρισκόμαστε πολύ μακριά από τον τεχνολογικό παράδεισο που ευαγγελίζεται ο Κ. Μητσοτάκης.

Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε και τη δραματική υποχώρηση της χώρας σε θέματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και ελευθεροτυπίας, είναι παραπάνω από έκδηλο ότι το μείγμα πολιτικής που συνειδητά υλοποιεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει οδηγήσει τη χώρα σε τεράστιες αποκλίσεις, όχι μόνο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά από την συντριπτική πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ.

Αυτή η συνειδητά αντικοινωνική πολιτική της κυβέρνησης αποδεικνύεται ακόμη πιο ολέθρια, αν συνυπολογιστεί ότι η κυβέρνηση της ΝΔ είχε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευχέρεια από όλες τις κυβερνήσεις που έχουν διοικήσει τη χώρα τα τελευταία χρόνια λόγω της εξόδου της χώρας από τα μνημόνια που πέτυχε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τις θυσίες του ελληνικού λαού, του «μαξιλαριού» των 37 δισ. ευρώ που άφησε «παρακαταθήκη» ο ΣΥΡΙΖΑ για την ελληνική κοινωνία, των τεράστιων κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης που όμως κατευθύνονται προς «ημετέρους», αλλά και της σημαντικής χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19.

Στην επιτακτική ανάγκη για εμπέδωση της δικαιοσύνης παντού και αντιμετώπιση της κοινωνικής και οικονομικής ανασφάλειας την επόμενη ημέρα των εκλογών, η απάντηση είναι πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις εκλογές του Μαΐου και συγκρότηση προοδευτικής διακυβέρνησης με πυρήνα τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ώστε να σταματήσει επιτέλους η Ελλάδα να κάνει βήματα προς τα πίσω και να δοθεί πραγματική ώθηση προς την ουσιαστική ευρωπαϊκή σύγκλιση σε θέματα κοινωνικής προόδου και συνοχής προς όφελος του συνόλου των πολιτών.

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία

«Μετά από τέσσερα χρόνια, η εικόνα της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην ΕΕ έχει καταρρεύσει με πάταγο. Οι υποκλοπές, το ελληνικό Watergate και η θεαματική υποχώρηση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης έχουν καταστρέψει το ακριβοπληρωμένο και επιμελώς φιλοτεχνημένο προφίλ του Κυρ. Μητσοτάκη, ως ενός δήθεν σύγχρονου, φιλελεύθερου, κεντροδεξιού πολιτικού. Το ίδιο και η κραυγαλέα συρρίκνωση της ελευθερίας του τύπου και του πλουραλισμού, το ιστορικό ρεκόρ των απευθείας αναθέσεων στις δημόσιες συμβάσεις που μας απομακρύνουν από τα πρότυπα μιας σύγχρονης ευνοούμενης ευρωπαϊκής χώρας» τονίζει ο Δημ. Παπαδημούλης, προσθέτοντας πως «αποτέλεσμα της ανεπίστρεπτης φθοράς της κυβέρνησης και του ολοκληρωτικού ‘’στραπατσαρίσματος’’ της εικόνας του υποτιθέμενου εκσυγχρονιστή και ευρωπαϊστή πρωθυπουργού, είναι ότι οι πρακτικές και οι μεθοδεύσεις Μητσοτάκη δεν είναι πλέον πιστευτές και υπερασπίσιμες, ούτε μέσα στους κόλπους του ΕΛΚ».

Στο ζήτημα της διάβρωσης του κράτους δικαίου στην Ελλάδα, ασκεί σκληρή κριτική στην μικροπολιτική σκοπιμότητα που έχει επιλέξει η Κομισιόν και η Πρόεδρός της, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν. Κι αυτό γιατί η στάση αυτή, όπως υποστηρίζει ο Δημ. Παπαδημούλης, «υπονομεύει το κύρος της Κομισιόν και εκθέτει ανεπανόρθωτα την Πρόεδρό της, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει «πιει το αμίλητο νερό» και δεν έχει προχωρήσει ούτε σε μία ενέργεια, ούτε σε μία δήλωση για τις υποκλοπές και τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου στην Ελλάδα».

Παράλληλα, αναφέρεται στον ρόλο του Ευρωκοινοβουλίου που «στέκεται στο ύψος των περιστάσεων» και στο οποίο «με τη σημαντική συμβολή της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, έχει διαμορφωθεί μια ισχυρή διακομματική πλειοψηφία -από την Αριστερά, τους Σοσιαλιστές, τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους-, η οποία επιμένει στην ανάγκη διαλεύκανσης του σκανδάλου των υποκλοπών. Το σχέδιο πορίσματος της αρμόδιας Επιτροπής PEGA αναμένεται να εγκριθεί από την Επιτροπή στα τέλη Απριλίου, όσο και από την Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου τον Ιούνιο».

Αναφερόμενος στις εκλογές στις 21 Μαΐου, ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία επισημαίνει την «επιβεβλημένη πολιτική αλλαγή που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος», υπογραμμίζοντας πως «κλειδί για την συγκρότηση μιας προοδευτικής κυβέρνησης συνεργασίας με βάση κοινό πρόγραμμα, είναι η νίκη και η πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία». Για να συμπληρώσει πως «διεκδικούμε το δημοκρατικό ευρωπαϊκό μοντέλο μιας κυβέρνησης συνεργασίας και αναλογικά εκλογικά συστήματα, όπως έχουν 21 στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τα πηγαίνουν καλύτερα από εμάς. Για την Ελλάδα, το σύστημα των μονοκομματικών κυβερνήσεων είναι μάστιγα. Το σύστημα ‘’πάρτα όλα’’ για το πρώτο κόμμα, οδηγεί στην έλλειψη ελέγχων, στον περιορισμό της διαφάνειας, και στα σκάνδαλα. Αυτό άλλωστε είναι που οδήγησε, με κύρια ευθύνη της ΝΔ, την Ελλάδα στην χρεοκοπία και τα μνημόνια».

Τέλος, για το ζήτημα του φράκτη στον Έβρο, ο Δημ. Παπαδημούλης στρέφει τα βέλη του προς τη ΝΔ, κάνοντας λόγο «για εξόφθαλμο εμπόριο δήθεν πατριωτισμού και κατασυκοφάντησης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μέσω της χοντροκομμένης διαστρέβλωσης των θέσεών μας για τη φύλαξη των συνόρων». Για να προσθέσει πως «σε μια απέλπιδα προσπάθεια, να αναστήσει το πολυθρύλητο αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη πιστοποίησε και πρόσφατα ότι ταυτίζεται απόλυτα με τους υπερσυντηρητικούς της άκρας δεξιάς σε Πολωνία, Ουγγαρία και Ιταλία. Διαφήμισε επί της ουσίας την αυτοαπομόνωσή της μέσα στην ΕΕ».

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Προκειμένου να αναστήσει το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη διαφημίζει την σύμπλευσή της με την ακροδεξιά

*του Δημήτρη Παπαδημούλη

Μετά από τέσσερα χρόνια, η εικόνα της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην ΕΕ έχει καταρρεύσει με πάταγο. Οι υποκλοπές, το ελληνικό Watergate και η θεαματική υποχώρηση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης έχουν καταστρέψει το ακριβοπληρωμένο και επιμελώς φιλοτεχνημένο προφίλ του Κυρ. Μητσοτάκη, ως ενός δήθεν σύγχρονου, φιλελεύθερου, κεντροδεξιού πολιτικού. Το ίδιο και η κραυγαλέα συρρίκνωση της ελευθερίας του τύπου και του πλουραλισμού, το ιστορικό ρεκόρ των απευθείας αναθέσεων στις δημόσιες συμβάσεις που μας απομακρύνουν από τα πρότυπα μιας σύγχρονης ευνοούμενης ευρωπαϊκής χώρας.

Αποτέλεσμα της ανεπίστρεπτης φθοράς της κυβέρνησης και του ολοκληρωτικού «στραπατσαρίσματος» της εικόνας του υποτιθέμενου εκσυγχρονιστή και ευρωπαϊστή πρωθυπουργού, είναι ότι οι πρακτικές και οι μεθοδεύσεις Μητσοτάκη δεν είναι πλέον πιστευτές και υπερασπίσιμες, ούτε μέσα στους κόλπους του ΕΛΚ. Καταγράφοντας αυτή την μεγάλη διάβρωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ευρεία πλειοψηφία, έχει πάρει ξεκάθαρη θέση καταδίκης των πρακτικών Μητσοτάκη. Παράλληλα, καλεί την Κομισιόν να ενεργήσει, ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, διασφαλίζοντας τον σεβασμό του κράτους δικαίου.

Όπως υπογράμμισα και στην πρόσφατη ομιλία μου στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, όπου συζητήθηκε για μια ακόμη φορά η διάβρωση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα: “Η μικροπολιτική σκοπιμότητα υπονομεύει το κύρος της Κομισιόν και εκθέτει ανεπανόρθωτα την Πρόεδρό της, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει «πιει το αμίλητο νερό» και δεν έχει προχωρήσει ούτε σε μία ενέργεια, ούτε σε μία δήλωση για τις υποκλοπές και τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου στην Ελλάδα”.

Το Ευρωκοινοβούλιο αντίθετα στέκεται στο ύψος των περιστάσεων. Με τη σημαντική συμβολή της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, έχει διαμορφωθεί μια ισχυρή διακομματική πλειοψηφία -από την Αριστερά, τους Σοσιαλιστές, τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους-, η οποία επιμένει στην ανάγκη διαλεύκανσης του σκανδάλου των υποκλοπών. Το σχέδιο πορίσματος της αρμόδιας Επιτροπής PEGA αναμένεται να εγκριθεί από την Επιτροπή στα τέλη Απριλίου, όσο και από την Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου τον Ιούνιο.

Στις 21 Μαΐου έχουμε στόχο την επιβεβλημένη πολιτική αλλαγή που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος. Χρειαζόμαστε επειγόντως μια άλλη κυβέρνηση και άλλον πρωθυπουργό. Κλειδί για την συγκρότηση μιας προοδευτικής κυβέρνησης συνεργασίας με βάση κοινό πρόγραμμα, είναι η νίκη και η πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

Στον δρόμο προς τις εκλογές, η εντεινόμενη τεχνητή πόλωση και τοξικότητα που επιλέγει συνειδητά η ΝΔ για να κρύψει την παταγώδη αποτυχία της, δεν συμφέρει ούτε τη χώρα ούτε τη δημοκρατία. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ όπως έχει τονίσει και ο Αλέξης Τσίπρας, επιδιώκει μια σοβαρή πολιτική και προγραμματική αντιπαράθεση για τα μεγάλα επίδικα της κοινωνίας και της χώρας. Σε αγαστή σύμπνοια με την συντριπτική πλειοψηφία των συστημικών ΜΜΕ από την άλλη, είναι ο ίδιος ο Κυρ. Μητσοτάκης που προσπαθεί να «κρύψει κάτω από το χαλί» την παταγώδη αποτυχία της ΝΔ στην αντιμετώπιση της ακρίβειας που καλπάζει, των εντεινόμενων ανισοτήτων, της αυξανόμενης διαφθοράς και του πελατειακού κράτους που διογκώθηκε. Καθώς και της υποβάθμισης της δημόσιας παιδείας και υγείας, των δημόσιων μεταφορών και υποδομών με αποκορύφωμα την πολύνεκρη τραγωδία των Τεμπών.

Σε μια απέλπιδα προσπάθεια, μάλιστα, να αναστήσει το πολυθρύλητο αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη πιστοποίησε και πρόσφατα ότι ταυτίζεται απόλυτα με τους υπερσυντηρητικούς της άκρας δεξιάς σε Πολωνία, Ουγγαρία και Ιταλία. Αλλά με το εξόφθαλμο εμπόριο δήθεν πατριωτισμού και την κατασυκοφάντηση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μέσω της χοντροκομμένης διαστρέβλωσης των θέσεών μας για τη φύλαξη των συνόρων, διαφήμισε επί της ουσίας την αυτοαπομόνωσή της μέσα στην ΕΕ. Η σταθερή θέση και της Κομισιόν και του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν χρηματοδοτεί με κοινοτικά κονδύλια την κατασκευή φρακτών.

Δεν αρκεί κανείς να ισχυρίζεται ‘Μένουμε Ευρώπη’ ή ότι ‘είναι ευρωπαϊκό κόμμα’. Αλλά να αποδεικνύει με πράξεις ότι επιλέγει τον δρόμο της σύγχρονης δημοκρατικής Ευρώπης. Ως ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, διεκδικούμε το δημοκρατικό ευρωπαϊκό μοντέλο μιας κυβέρνησης συνεργασίας και αναλογικά εκλογικά συστήματα, όπως έχουν 21 στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τα πηγαίνουν καλύτερα από εμάς. Για την Ελλάδα, το σύστημα των μονοκομματικών κυβερνήσεων είναι μάστιγα. Το σύστημα ‘’πάρτα όλα’’ για το πρώτο κόμμα, οδηγεί στην έλλειψη ελέγχων, στον περιορισμό της διαφάνειας, και στα σκάνδαλα. Αυτό άλλωστε είναι που οδήγησε, με κύρια ευθύνη της ΝΔ, την Ελλάδα στην χρεοκοπία και τα μνημόνια.

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία

«Πέρα από την αδιαφάνεια στη διαμόρφωση του εθνικού Σχεδίου, σημαντική είναι και η υστέρηση στην πορεία υλοποίησής του  με την πορεία των οικονομικών επιδόσεων και τους δείκτες απορρόφησης να προκαλούν προβληματισμό» τονίζει ο Δημ. Παπαδημούλης κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου και σε ό,τι αφορά τις επιδόσεις της κυβέρνησης ως προς το χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνήσει με την Κομισιόν για την υλοποίηση των οροσήμων και την εκταμίευση των δόσεων: «Μόλις στις αρχές του έτους εκταμιεύθηκε η 2^η δόση, ενώ θα έπρεπε ήδη από το προηγούμενο έτος να έχει υποβληθεί το αίτημα για την εκταμίευση της 3^ης δόσης, πράγμα που σημαίνει ότι εντός του 2022 θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί επιτυχώς επιπλέον 39 ορόσημα και επιπλέον 3 στόχοι. Πρόκειται για ορόσημα πολύ περισσότερα και πολύ πιο πολύπλοκα σε σχέση με εκείνα που συνδέονταν με τις προηγούμενες δόσεις, μιας και διατρέχουν όλους τους βασικούς τομείς του ελληνικού προγράμματος που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης» υπογραμμίζει ο έλληνας Αντιπρόεδρος και καταλήγει πως «οι πιθανότητες να απομακρυνθεί η χώρα ακόμη περισσότερο από τον αρχικό προγραμματισμό είναι εξαιρετικά αυξημένες, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η δυνατότητα έγκαιρης απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης έως το 2026».

Τέλος, στέκεται τόσο στην ανάγκη αναθεώρησης του εθνικού σχεδίου, «που θα αναπροσαρμόζεται στις εξελίξεις στο πεδίο της ενεργειακής κρίσης και των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία», όσο και στην «τήρηση των μέγιστων δυνατών προτύπων διαφάνειας». Με αφορμή, μάλιστα, την πρόσφατη τροποποίηση του Κανονισμού για το RRF, που αξιώνει από όλα τα κράτη-μέλη να δημοσιεύουν τους 100 τελικούς αποδέκτες που λαμβάνουν τα μεγαλύτερα ποσά από τα εθνικά σχέδια, καλεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη να σταματήσει να αποφεύγει ‘όπως ο διάολος το λιβάνι’ τον νόμο της ΕΕ και να δημοσιοποιήσει πλήρως την λίστα με τους 100 τελικούς αποδέκτες που λαμβάνουν τα μεγαλύτερα ποσά από το εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης.

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο:

Κίνδυνοι και προκλήσεις από την υλοποίηση του εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης από την κυβέρνηση της ΝΔ

* του Δημήτρη Παπαδημούλη

Οι εκταμιεύσεις του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) προς τα κράτη-μέλη έχουν ξεπεράσει μέχρι στιγμής τα 144 δισ. ευρώ. Η Ελλάδα έχει ήδη λάβει 11,1 δισ. ευρώ (5,75 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 5,35 δισ. ευρώ σε δάνεια), από το σύνολο των 30 περίπου δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στο ελληνικό σχέδιο. Ένα σχέδιο που η συνολική χρηματοδότησή του αντιστοιχεί στο 16,68% του εθνικού μας ΑΕΠ.

Τα μεγέθη αυτά φανέρωσαν από την πρώτη στιγμή την κρισιμότητα του εθνικού σχεδίου για την Ελλάδα και σημείωσαν την ανάγκη ενός ολιστικού σχεδίου που θα αποτελεί ένα πραγματικά εθνικό σχέδιο, με ευρεία πολιτική και κοινωνική συναίνεση, για την πραγματική στήριξη της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας. Κόντρα στο προφανές, η κυβέρνηση της ΝΔ επέλεξε να προχωρήσει πίσω από κλειστές πόρτες στη διαμόρφωση του σχεδίου, δίχως καμία ουσιαστική διαβούλευση, ούτε με την αντιπολίτευση, ούτε με την κοινωνία των πολιτών και τους παραγωγικούς φορείς. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν, μεταξύ άλλων, o αποκλεισμός από τα δάνεια της συντριπτικής πλειονότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς η κυβέρνηση επέλεξε να χορηγηθούν με όρους τραπεζικού δανεισμού, αλλά και ο περιορισμός στο ελάχιστο των κονδυλίων προς εξυπηρέτηση κοινωνικών στόχων – μόλις 17,72% όταν ο μέσος όρος του συνόλου των σχεδίων ανέρχεται στο 28%.

Πέρα όμως από την αδιαφάνεια στη διαμόρφωσή του, σημαντική είναι και η υστέρηση στην πορεία υλοποίησης του εθνικού σχεδίου με την πορεία των οικονομικών επιδόσεων και τους δείκτες απορρόφησης να προκαλούν προβληματισμό. Από την έναρξη υλοποίησης του σχεδίου μέχρι και το τέλος του 2022, η λογιστική απορρόφηση ως των συνολικών πόρων του «Ελλάδα 2.0»  (δηλαδή, οι ενδιάμεσες μεταφορές μεταξύ λογαριασμών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης στην Τράπεζα της Ελλάδος) υπολογίζεται σε 14%, ενώ η πραγματική απορρόφηση (δηλαδή, τα χρήματα που έχουν φτάσει στους δικαιούχους) ανήλθε μόλις στο 4%.

Ειδικότερα ως προς τα δάνεια, μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2022, είχαν κατατεθεί 291 επενδυτικά σχέδια προς έγκριση από τα τραπεζικά ιδρύματα, συνολικού προϋπολογισμού 10,53 δισ. ευρώ (4,5 δισ. ευρώ είναι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 2,52 δισ. ευρώ είναι ίδια κεφάλαια των επενδυτών και 3,51 δισ. ευρώ κεφάλαια των τραπεζών). Από αυτά, είχε συμβασιοποιηθεί μόλις το 23% (68 επενδυτικά σχέδια), συνολικού προϋπολογισμού 3,2 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 1,2 δισ. ευρώ είναι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης). Και από τα τελευταία, το συνολικό ποσό που είχαν λάβει οι επιχειρήσεις από τους πόρους του Ταμείου ανερχόταν μόλις σε 118,5 εκ. ευρώ. Τα ανωτέρω δεδομένα διαμορφώνουν ένα πραγματικό ποσοστό απορρόφησης της τάξης του 0,9% επί των συνολικών δανειακών πόρων και 2,2% επί των διαθέσιμων δανειακών πόρων.

Σε ό,τι αφορά τις επιδόσεις της κυβέρνησης ως προς το χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνήσει με την Κομισιόν για την υλοποίηση των οροσήμων και την εκταμίευση των δόσεων, μόλις στις αρχές του έτους εκταμιεύθηκε η 2^η δόση, ενώ θα έπρεπε ήδη από το προηγούμενο έτος να έχει υποβληθεί το αίτημα για την εκταμίευση της 3^ης δόσης, πράγμα που σημαίνει ότι εντός του 2022 θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί επιτυχώς επιπλέον 39 ορόσημα και επιπλέον 3 στόχοι. Πρόκειται για ορόσημα πολύ περισσότερα και πολύ πιο πολύπλοκα σε σχέση με εκείνα που συνδέονταν με τις προηγούμενες δόσεις, μιας και διατρέχουν όλους τους βασικούς τομείς του ελληνικού προγράμματος που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης.

Είναι, λοιπόν, σαφές ότι οι πιθανότητες να απομακρυνθεί η χώρα ακόμη περισσότερο από τον αρχικό προγραμματισμό είναι εξαιρετικά αυξημένες, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η δυνατότητα έγκαιρης απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης έως το 2026. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα πρέπει να έχουν απορροφηθεί πλήρως μέχρι το 2026. Διαφορετικά, τα κονδύλια θα χαθούν και οι εκταμιευθέντες πόροι θα πρέπει να επιστραφούν. Χρειάζεται, λοιπόν, σημαντική επιτάχυνση της πορείας υλοποίησης του εθνικού σχεδίου ώστε να μην βρεθούμε αντιμέτωποι με δυσάρεστες εκπλήξεις.

Ακόμη, και αυτό είναι ιδιαίτερα αναγκαίο και σημαντικό, απαιτείται μια σοβαρή πρόταση αναθεώρησης του εθνικού σχεδίου, που θα αναπροσαρμόζει το σχέδιο στις εξελίξεις στο πεδίο της ενεργειακής κρίσης και των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία. Η προθεσμία που θέτει ο Κανονισμός της ΕΕ λήγει στις 31 Αυγούστου, ενώ η Κομισιόν ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να υποβάλουν τις προτάσεις τους μέχρι το τέλος Απριλίου, ώστε να υπάρξει ομαλή μετάβαση και έναρξη υλοποίησης. Ωστόσο, η κυβέρνηση της ΝΔ τηρεί, για ακόμη μία φορά, σιγή ιχθύος.

Τέλος, απαιτείται η τήρηση των μέγιστων δυνατών προτύπων διαφάνειας. Μετά από πίεση του Ευρωκοινοβουλίου, ο τροποποιημένος Κανονισμός για το RRF αξιώνει από όλα τα κράτη-μέλη να δημοσιεύουν τους 100 τελικούς αποδέκτες που λαμβάνουν τα μεγαλύτερα ποσά από τα εθνικά σχέδια. Αυτό που φοβάται η κυβέρνηση της ΝΔ και αποφεύγει «όπως ο διάολος το λιβάνι» έχει πλέον γίνει νόμος της ΕΕ και η κυβέρνηση οφείλει άμεσα να δημοσιεύσει πλήρως τα στοιχεία αυτά.

* Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, συντονιστής της Ευρωομάδας της Αριστεράς στην Επιτροπή Προϋπολογισμών και μέλος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής